Μια άτυχη επίσκεψη

palmtree.4

Την τρίτη μέρα   του ταξιδιού μου στην Ινδία, στις 26 Σεπτεμβρίου, είχα σχεδιάσει να κάνω αυτό που μου είχε πει η φίλη μου που είχε πάει κάποια χρόνια πριν εκεί: να πάω στο Σαρνάθ, ένα μικρό χωριό, κάπου 13 χιλιόμετρα νότια του Μπενάρες.  Το χωριό αυτό είναι διάσημο γιατί είναι ένας από τους τέσσερις κύριους προορισμούς προσκυνήματος των Βουδιστών. Εκεί βρίσκεται το Πάρκο των ζαρκαδιών, όπου ο Βούδας δίδαξε για πρώτη φορά τους πέντε πρώτους μαθητές του. Σ΄αυτό το σημείο έχει χτιστεί ένα τεράστιο μνημείο, που το λένε Στούπα, από τον αυτοκράτορα Ασόκα, το 249 π.Χ.  Πρέπει να σας πω, ότι με το που άκουσα το όνομα, «Στούπα», θυμήθηκα μια φοβερή παραλία στη Μάνη, που κάναμε πολλά χρόνια πριν, όταν πηγαίναμε εκεί για διακοπές! Ίσως να την ξέρετε ή να την έχετε ακούσει αυτή την παραλία. Χα, χα, χα… Πρέπει να πω ότι το έψαξα πολύ στο ίντερνετ, αλλά δεν βρήκα καμιά σχέση ανάμεσα στην παραλία της Στούπας στη Μάνη και το Βούδα ή την Ινδία. Ψάξτε το κι άμα βρείτε τίποτα πείτε μου και μένα. Λοιπόοον…  Στην επίσκεψή μου στο Σαρνάθ, είχα σχεδιάσει να πάω πρώτα στη Στούπα γιατί είναι κοντά στην είσοδο του χωριού, μετά στον πιο διάσημο ναό του Βούδα εκεί, και στο Μουσείο του Βούδα. Έκλεισα, λοιπόν, τον ταξιτζή που είχαμε γίνει φίλοι από τις προηγούμενες επισκέψεις μου και ξεκινήσαμε για το Σαρνάθ. Αλλά η δυσφορία μου από την άτυχη αυτή επίσκεψη, άρχισε από την Στούπα. Με το που μπαίνω μέσα, μου την έπεσε ένας Ινδός που άρχισε να μου παριστάνει τον ξεναγό, ενώ στην πραγματικότητα ήθελε να μου πουλήσει κάτι βιβλιαράκια με καρτποστάλ  από την περιοχή! Μου ‘σπασε τα νεύρα με τον γλύφτικο αλλά πιεστικό τρόπο του να πάρω κάρτες, πήρα μόνο ένα βιβλιαράκι για να τον ξεφορτωθώ. Γύρισα κάποια πλάνα για το βίντεο που θα δείτε, αλλά όλο αυτό μου είχε δημιουργήσει δυσφορία. Ενώ σκεφτόμουν να ανέβω στην κορφή για να δω τη θέα, γύρισα στο ταξί και του είπα να φύγουμε. Κοντά εκεί ήταν ο ναός που ήθελα να δω, αλλά ήταν κλειστός κι ας  ήταν έντεκα και μισή πρωί. Προχωρήσαμε για το Μουσείο, που ήταν μερικά χιλιόμετρα από εκεί. Κοίταζα δεξιά και αριστερά: ο δρόμος ήταν σαν να είσαι σε λαϊκή αγορά, γεμάτος μικρές άθλιες παράγκες, όπου πουλούσαν κάθε είδους και μεγέθους αγάλματος του Βούδα και διάφορα κομποσκοίνια και τέτοια. Δεν ξέρω, αλλά κι αυτό μου μεγάλωσε τη δυσφορία που με είχε πιάσει από πριν. Και καθώς πλησιάζαμε στο Μουσείο, με «αποτέλειωσε»  ο ταξιτζής λέγοντάς μου ότι πριν κατέβω πρέπει να αφήσω στο ταξί όχι μόνο την βιντεοκάμερα, αλλά και τα δύο κινητά μου. γιατί έτσι κι αλλιώς στην είσοδο του ναού, θα με ψάξουν. Προφανώς σε ένα Μουσείο δεν μπορείς να βγάζεις δικές σου φωτογραφίες. Όμως, ξαφνικά ένιωσα ότι δεν ήθελα να συνεχίσω άλλο αυτή την επίσκεψη και είπα στον ταξιτζή ότι γυρνάμε επιτόπου πίσω στο Ξενοδοχείο. Δεν είμαι ούτε Βουδιστής ούτε τίποτα, αλλά ένιωσα την ίδια δυσφορία που ένιωθα, όταν μου την πέφτανε στο  δρόμο, κάθε φορά που πηγαίναμε κάπου με τα πόδια,  διάφοροι Ινδοί που θέλανε πιεστικά να μου πουλήσουν κάτι! Μου δημιούργησε δυσφορία αυτή η αίσθηση μετατροπής του Βούδα σε αντικείμενο τουριστικής και εμπορικής εκμετάλλευσης.
Το βίντεο που σας ετοίμασα και κρατάει δυόμιση λεπτά, έχει στην αρχή, ένα γρήγορο πέρασμα με το ταξί από τον χωματόδρομο που οδηγούσε στην Στούπα, κάποια πλάνα από τη Στούπα και τέλος ένα μικρό κομμάτι από την επιστροφή στο Ξενοδοχείο, που αυτή τη φορά ήταν πάνω από μία γέφυρα και η «θέα» είναι διαφορετική από ό,τι έχετε δει τώρα στις διαδρομές μου με ταξί. Αμέσως μετά από το βίντεο, έχω ένα μικρό κείμενο του Κρισναμούρτι που μετέφρασα σήμερα (χα, χα, χα… να, σήμερα- τυχαίο; Δεν νομίζω) από το βιβλίο Η ΜΟΝΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ και μ’ αυτό το κείμενο έχει σχέση η ωραία φωτογραφία του φοίνικα στο ηλιοβασίλεμα που βλέπετε στην αρχή του ποστ.
Καλό Σαββατοκύριακο
Π.

Γιατί άραγε υπάρχει τόσο λίγη ομορφιά στη ζωή μας; Γιατί είναι απαραίτητα τα μουσεία με τους πίνακες και τα αγάλματά τους για να τη συναντάμε ή γιατί χρειάζεται να ακούς μουσική και να διαβάζεις λογοτεχνικές περιγραφές για να τη νιώθεις; Το καλό γούστο μπορεί να καλλιεργηθεί ή να το έχει κανείς εκ γενετής, αλλά το καλό γούστο δεν είναι ομορφιά. Υπάρχει σε κάτι που έχει κατασκευαστεί από ανθρώπινα χέρια –στο κομψό μοντέρνο αεροπλάνο, σ’ ένα μικρό κασετόφωνο, σε κάποιο σύγχρονο ξενοδοχείο ή σε έναν αρχαίο ελληνικό ναό– υπάρχει στην ομορφιά του σχήματος, μιας πολύ περίπλοκης μηχανής ή στην καμπύλη μιας ωραίας γέφυρας πάνω από ένα βαθύ γκρεμό;

«Θέλετε, δηλαδή, να πείτε ότι δεν υπάρχει ομορφιά στα πράγματα που είναι όμορφα φτιαγμένα και που λειτουργούν τέλεια; Ότι δεν υπάρχει ομορφιά σ’ ένα υπέροχο καλλιτεχνικό δημιούργημα;»
Το αντίθετο. Φυσικά και υπάρχει. Όταν κοιτάζεις το εσωτερικό ενός ρολογιού είναι πράγματι κάτι εξαιρετικά λεπτό και υπάρχει κάποια ποιότητα ομορφιάς σ’ αυτό, όπως υπάρχει και στις αρχαίες μαρμάρινες κολώνες ή στα λόγια ενός ποιητή. Αλλά αν αυτό είναι όλο κι όλο η ομορφιά, τότε έχει να κάνει μόνο με μια επιφανειακή ανταπόκριση των αισθήσεων στο περιβάλλον. Όταν βλέπεις ένα φοινικόδεντρο μόνο του με φόντο το ηλιοβασίλεμα, είναι το χρώμα, η ηρεμία του φοινικόδεντρου, η γαλήνη του δειλινού που σε κάνει να νιώθεις την ομορφιά, ή μήπως η ομορφιά είναι σαν την αγάπη, είναι κάτι που βρίσκεται πέρα από την αφή, την όραση και τις άλλες αισθήσεις; Είναι θέμα εκπαίδευσης, δηλαδή διαμόρφωσης, που σου έχει πει, «αυτό είναι όμορφο και εκείνο δεν είναι»; Ή είναι ζήτημα ήθους, συνήθειας και αισθητικής που λέει: «Αυτό είναι ελεεινό, αλλά εκείνο είναι τάξη και άνθισμα του καλού;» Εάν είναι θέμα διαμόρφωσης, τότε είναι το προϊόν κουλτούρας και παράδοσης κι επομένως δεν είναι ομορφιά. Αν η ομορφιά είναι αποτέλεσμα ή απόσταγμα της εμπειρίας, τότε για τους ανθρώπους και της Ανατολής και της Δύσης η ομορφιά εξαρτάται από την εκπαίδευση και την παράδοση. Αλλά η αγάπη, όπως και η ομορφιά, είναι ιδιοκτησία της Ανατολής ή της Δύσης, του Χριστιανισμού, του Βουδισμού ή του Ινδουισμού, ή μήπως είναι μονοπώλιο κάποιας χώρας ή μιας ιδεολογίας; Προφανώς δεν είναι τίποτα από όλα αυτά.

ένα σχόλιο στο “Μια άτυχη επίσκεψη”

      marilia
      12 Οκτωβρίου 13 στις 8:39

      Α, παντού δηλαδή οι άνθρωποι εκμεταλλεύονται τις θρησκείες τους και γίνονται φορτικοί σ’ όσους προσεγγίζουν τέτοια μέρη, για τους δικούς τους λόγους. Κι εγώ που νόμιζα πως μόνο οι… «από ‘δώ» είχαμε το… προνόμιο να πουλάμε μισοτιμής τη θρησκεία, τον πολιτισμό, την αγάπη, την ομορφιά…

      Γκρίνιαξα πολύ;
      Καλημεροφιλάκι, λοιπόν, για τις ισορροπίες 😉

Σχολιάστε