«Ένα δέντρο με πατίνια»

Τη Δευτέρα που μας πέρασε, μια καλή μου φίλη, η Φωτεινή Τομαή, έκανε την παρουσίαση του καινούργιου βιβλίου της, «Ένα δέντρο με πατίνια», στην οποία πήρα μέρος κι εγώ. Το θέμα μου δεν είναι να σας διαφημίσω το βιβλίο, αλλά να μεταφέρω εδώ αυτά που είπα, επειδή κάποιοι φίλοι που ήταν εκεί μου είπαν ότι η παρουσίασή μου ήταν συγκινητική. Ομολογώ ότι επειδή εμένα μου φάνηκαν πολύ απλά και κανονικά αυτά που είπα, χωρίς συναισθηματισμούς δεν πολυκαταλαβαίνω γιατί τα θεώρησαν συγκινητικά. Ίσως εσείς που μπαίνετε εδώ κάμποσο καιρό και ξέρετε τα κείμενά μου, να μου πείτε αν συμφωνείτε με την άποψή τους κι αν ναι γιατί. Αν βαριέστε μην γράψετε τίποτα.

Καλό βράδυ.
Π

Υ.Γ. Θα ήθελα να στείλω από ‘δω ένα φιλί στη Ροζαλία.

«Ένα Δέντρο με Πατίνια»

Της Φωτεινής Τομαή.

Όταν η Φωτεινή μου ζήτησε να πω δυο λόγια για το καινούργιο βιβλίο της, «Ένα δέντρο με πατίνια», αναρωτήθηκα γιατί το έκανε αυτό, αφού ξέρει πως η στάση μου απέναντι στο θέμα θρησκεία, που η παρουσία της υπάρχει έντονη στο φόντο της ιστορίας του βιβλίου, είναι μάλλον εκείνη του άπιστου Θωμά, μιας και γενικότερα θεωρώ ότι κανείς πρέπει να δέχεται μόνο ό,τι είναι χειροπιαστό. Αλλά όταν λέω «χειροπιαστό», δεν εννοώ κάτι που το δέχεται μόνο η λογική, αλλά και μία βαθύτερη αίσθηση που τη νοιώθει η καρδιά –κι ίσως αυτό καμιά φορά να είναι πιο «χειροπιαστό» από οτιδήποτε άλλο. Έτσι, κατέληξα να σκεφτώ ότι η Φωτεινή μου ζήτησε να κάνω αυτή τη σύντομη παρουσίαση του καινούργιου βιβλίου της, επειδή ξέρει ότι —όπως κι εκείνη— θεωρώ ως κάτι χειροπιαστό, την ύπαρξη γύρω μας, ενός αόρατου πνευματικού κόσμου, κάτι σαν αυτό (ίσως ακριβώς αυτό) που η επιστήμη της Κβαντομηχανικής, η νεώτερη από τις επιστήμες, ονομάζει «παράλληλο σύμπαν».

Όλα τα βιβλία για παιδιά που έχει γράψει η Φωτεινή, είναι —από όσο ξέρω— τα μόνα ή από τα λίγα παιδικά βιβλία στα οποία υπάρχει η διάσταση ενός πνευματικού κόσμου ή αλλιώς, μία μεταφυσική διάσταση, στην οποία τα παιδιά-ήρωες των βιβλίων της, κινούνται με την ίδια ευκολία που κινούνται και στον φυσικό κόσμο. Ένα μοτίβο που έρχεται και ξανάρχεται στα βιβλία της, είναι η δυνατότητα που έχουν τα παιδιά —εκείνα κυρίως, περισσότερο από τους μεγάλους— να έρχονται σε επαφή με αγαπημένα τους πρόσωπα που έχουν φύγει από τη ζωή ή ακόμα και να τους δίνονται δώρα με εξαιρετικές μεταφυσικές, μαγικές, ικανότητες όπως τα πατίνια που βρίσκουν κάτω από το δέντρο οι δύο μικροί ήρωες της ιστορίας του βιβλίου. Και μέσα από την ιστορία που ζουν αυτά τα παιδιά, δίνεται μία περίεργη βαθύτερη αίσθηση, ανεξάρτητα από το αν κανείς είναι θρήσκος ή άθρησκος, δίνεται η αίσθηση ότι η ζωή δεν είναι μόνο αυτά που βλέπουμε, αλλά και πολλά άλλα που δεν βλέπουμε με τα φυσικά μας μάτια, και που υπάρχει μέσα μας η κρυμμένη δυνατότητα να τα δούμε με τα μάτια της ψυχής, της καρδιάς. Η ζωή μας είναι την ίδια στιγμή, την κάθε στιγμή, μία ζωή «Ορατών τε και Αοράτων», όπως λέει και το «Σύμβολο της Πίστης» της Χριστιανικής θρησκείας, που η Φωτεινή φαίνεται ότι πιστεύει, αλλά με ένα δικό της –όχι τόσο διαδεδομένο και απλοϊκό- τρόπο. Γι’ αυτό και στο βιβλίο της συνυπάρχουν τόσα, φαινομενικά, ετερόκλητα πράγματα, που το στο βάθος το κοινό τους στοιχείο είναι κάτι που δεν «είναι εκ του κόσμου τούτου», είναι κάτι πνευματικό ή μεταφυσικό ή ακόμα και μαγικό όπως είναι η «νοστιμιά» της «γιαγιάς Φωτεινής» της Πολίτισσας, που έβαζε πάντα στο φαγητό. Αυτή η —ίσως αυθαίρετη— συρραφή μερικών φράσεων από ένα κεφάλαιο του βιβλίου που έκανα ο ίδιος, δείχνει ακριβώς αυτό που λέω. Ακούστε: Λέει φεύγοντας η κόρη στη μάνα της που μαγειρεύει:

«Και μην ξεχάσεις να ρίξεις (στο φαί) “νοστιμιά”…»

Και η κυρία Μαρία η γειτόνισσα που είναι μπροστά στη σκηνή, ρωτάει τη μητέρα που μαγειρεύει:

– Τι είναι η νοστιμιά ; Αστεία το έλεγε ;

– Όχι, όχι αποκρίθηκε η μάννα της Ελένης. (…) Να, πώς να στο πω είναι μία ολόκληρη ιστορία. Οικογενειακή. Για χρόνια βλέπαμε την γιαγιά μας Φωτεινή στο τέλος κάθε φαγητού που ετοίμαζε να ανοίγει το καπάκι ενός πήλινου βάζου πάνω από τον εξαεριστήρα της εστίας της και να ρίχνει κάτι βιαστικά μέσα στο τσουκάλι. Σε κάθε φαγητό. Σε ό,τι κι αν ετοίμαζε. Ποτέ όμως δεν είχαμε καταφέρει να δούμε τι ήταν αυτό. Πώς μύριζε, τι χρώμα είχε. (…) Όταν πέθανε η καημένη πήγαμε με την μάννα μας (…) να συμμαζέψουμε το σπίτι της. Τότε θυμήθηκα το πήλινο βάζο με τη «νοστιμιά». Το άνοιξα και δεν βρήκα τίποτε μέσα. Αλλά ούτε και έδειχνε να είχε ποτέ κάτι! Πεντακάθαρο, χωρίς ίχνος μυρωδιάς που, όπως ξέρεις από τα μπαχαρικά, όσο και να πλύνεις τα βάζα τους, πάντα κάτι μένει. (…)

– Ε, και τι ήταν λοιπόν αυτή η «νοστιμιά» ξαναρώτησε η κυρία Μαρία.

– Τίποτε και όλα ! (…) Τίποτε γιατί δεν το έβλεπες, δεν είχε χρώμα ή σχήμα ή μυρωδιά, όπως δεν έχει και η ευτυχία· εσύ, την έχεις δει ποτέ;

Η κυρία Μαρία παρέμεινε σιωπηλή και αμήχανη και ψέλλισε σχεδόν με το ζόρι.

– Όχι. (…)

Δεν θα σας πω τη συνέχεια για να μην αποκαλύψω εγώ εδώ το μυστικό της «νοστιμιάς» που υπάρχει στο βιβλίο. Θα ήθελα μόνο να κλείσω αυτή τη σύντομη παρουσίαση λέγοντας το εξής:

Είμαστε όλοι μάρτυρες μιας γενικευμένης επίθεσης θα έλεγα, σχεδόν σε όλο τον κόσμο, ό,τι πιο υλιστικού υπάρχει: του χρήματος. Είμαστε μάρτυρες συμπεριφοράς κάποιων πολύ νέων ανθρώπων, που καθώς δεν υπάρχει τίποτα όρθιο γύρω τους που να τους κάνει να νοιώθουν σεβασμό και αγάπη, στρέφονται στο μίσος και στη βία, χάνοντας –χωρίς να το ξέρουν- την ίδια τους την ψυχή. Όλο αυτό, θεωρώ, ότι πρέπει να μας κάνει να δείξουμε διπλάσια, τριπλάσια, πολλαπλάσια φροντίδα από παλιότερα, στα παιδιά που μεγαλώνουν. Και ένα κομμάτι αυτής της φροντίδας είναι και η πνευματική τροφή που προσφέρει ένα καλά παιδικό βιβλίο. Την ώρα που τα μικρά παιδιά βομβαρδίζονται από την τηλεόραση με κάθε είδους ξένης προέλευσης σκουπίδια κινουμένων σχεδίων που υπάρχουν και σε βιβλία· την ώρα που τα παιδιά μεγαλώνουν έχοντας καθημερινή επαφή με ό,τι πιο ακατάλληλο υπάρχει γι’ αυτά, που είναι τα δελτία ειδήσεων της τηλεόρασης, ένα βιβλίο που μιλάει για την ύπαρξη ενός πνευματικού κόσμου γεμάτου αγάπη, που απευθύνεται σε ό,τι πιο καλό υπάρχει στην ψυχή και στην καρδιά των παιδιών, είναι η καλύτερη τροφή για εκείνα. Κι ένα τέτοιο βιβλίο είναι και το «Δέντρο με τα πατίνια», της Φωτεινής Τομαή.

7 Σχόλια στο “«Ένα δέντρο με πατίνια»”

      να-τασσσάκι
      15 Δεκεμβρίου 10 στις 17:55

      ένα βιβλίο που μιλάει για την ύπαρξη ενός πνευματικού κόσμου γεμάτου αγάπη, που απευθύνεται σε ό,τι πιο καλό υπάρχει στην ψυχή και στην καρδιά των παιδιών, είναι η καλύτερη τροφή για εκείνα

      …και για εμάς, τα «πιο μεγάλα» παιδιά… 😉

      Φιλί

      Παπαστρατής "το θηρίο" Ιωάννης
      15 Δεκεμβρίου 10 στις 20:32

      Δε μπορώ να πω ότι συγκινήθηκα διαβάζοντάς το.Ίσως άμα σε άκουγα και σε έβλεπα να το λες μπορει να συμφωνούσα και εγώ με την άποψη όσων παραβρέθηκαν στη παρουσίαση.Γιατί παίζει ρόλο και η γλώσσα του σώματος καθώς και η χροιά της φωνής.

      Πάντως στο κομμάτι που αναφέρεσαι στην Ελληνική τηλεοπτική «ποιότητα» θα προτιμήσω,όπως και εσύ,το διάβασμα.

      Καλό σου ξημέρωμα…

      Fwtino_Asteraki
      16 Δεκεμβρίου 10 στις 2:44

      «Ένα μοτίβο που έρχεται και ξανάρχεται στα βιβλία της, είναι η δυνατότητα που έχουν τα παιδιά —εκείνα κυρίως, περισσότερο από τους μεγάλους— να έρχονται σε επαφή με αγαπημένα τους πρόσωπα που έχουν φύγει από τη ζωή ή ακόμα και να τους δίνονται δώρα με εξαιρετικές μεταφυσικές, μαγικές, ικανότητες όπως τα πατίνια που βρίσκουν κάτω από το δέντρο οι δύο μικροί ήρωες της ιστορίας του βιβλίου.»

      ίσως γιατί αυτά κρύβουν την αθωότητα την ευτυχία την χαρά και την καθαρότητα της ηλικίας!και προφανώς «βλέπουν» συνήθως πιο καθαρά απ τους μεγάλους….

      ίσως αυτή η «νοστιμιά» είναι αυτό που λείπει απ όσους μεγαλώνουν στη ζωή…ίσως όποιος είναι σε θέση να το καταλάβει αυτό βαθιά…να κάνει ότι μπορεί ώστε οι άλλοι να μην «μεγαλώσουν πότε»….ίσως αυτό είναι το μυστήριο που κάνει πιο νόστημη την ζωή!

      Καληνυχτα και όνειρα γλυκά σε όλους!
      Φιλιάαααααααα

      Ροζαλία
      16 Δεκεμβρίου 10 στις 19:17

      Εγώ συνήθως συγκινούμαι εύκολα με ιστορίες για γιαγιάδες που μαγειρεύουν για την οικογένεια. Η δική μου ερμηνεία είναι ότι η νοστιμιά είναι η αγάπη τους για τους δικούς τους.
      Από εμένα, τέσσερα φιλιά (αλά γαλλικά) !

      dimitrisp
      16 Δεκεμβρίου 10 στις 23:07

      ναι! απλά και κανονικά τα λόγια σου Νίκο,αλλά μια συγ-κίνηση την προκαλούν σε πρώτο επίπεδο σε κάθε άνθρωπο που έχει ξεχάσει την ύπαρξη της «νοστιμιάς»…
      Όμορφη πρόταση για ένα ξεχωριστό γιορτινό δώρο στα παιδιά μας,το βιβλίο της κας Τομαή!
      Φιλιά

      Mika
      20 Δεκεμβρίου 10 στις 13:57

      Για μας που σε ξέρουμε αυτο το κείμενο είναι για άλλη μια φορά εσύ!!!!
      Ομως αν δεν σε ήξερα και σε άκουγα πρώτη φορά νομίζω θα συγκινόμουν πολύ. Γιατί λες αυτά που λίγο πολύ όλοι σκεφτόμαστε ή αισθανόμαστε αλλά δεν μας βγαίνουν σε λόγια ή σε πράξεις.
      Πολύ τυχερή η Φωτεινή! καλή επιτυχία στο βιβλίο της!

      Καραπιπέρης Γιάννης
      21 Δεκεμβρίου 10 στις 18:04

      «Δεν έχω ανάγκη τα χρήματα
      Χρειάζομαι μόνο αισθήματα ,από λέξεις,
      λέξεις σοφά διαλεγμένες
      από λουλούδια που λέγονται σκέψεις
      από τριαντάφυλλα που λέγονται παρουσίες
      από όνειρα που ντύνουν τα δέντρα
      από τραγούδια που κάνουν τ’ αγάλματα να χορεύουν
      από αστέρια που ψιθυρίζουν στ΄αυτί των εραστών.
      Χρειάζομαι την ποίηση,
      αυτή την μαγεία που ξαλαφρώνει απο το βάρος τις λέξεις
      που ξυπνά συγκινήσεις και φέρνει νέα χρώματα»

      (Io non ho bisogno di denaro)

      Non ho bisogno di denaro.
      Ho bisogno di sentimenti, di parole,
      di parole scelte sapientemente, di fiori detti pensieri,
      di rose dette presenze,
      di sogni che abitino gli alberi,
      di canzoni che facciano danzare le statue,
      di stelle che mormorino all’ orecchio degli amanti.
      Ho bisogno di poesia, questa magia che brucia la pesantezza delle parole,
      che risveglia le emozioni e da colori nuovi.

      Alda Merini

Σχολιάστε