«Τι είναι αγάπη;»

Διαβάζοντας το ερώτημα της nelli nezi  «τι είναι αγάπη;» σε ένα τελευταίο σχόλιό της, μου ήρθε στο νου κάτι που είχα ακούσει πολλά χρόνια πριν: «Η αγάπη είναι ό,τι δεν είναι». Δηλαδή, αφού πετάξεις ό,τι δεν είναι, εκείνο που θα μείνει είναι  αγάπη. Μόνο που είναι πάρα πολλά όσα δεν είναι. Για παράδειγμα: Είναι αγάπη ο φόβος; Είναι αγάπη  η ιδιοκτησία, η ζήλια, ο ανταγωνισμός,  ο έρωτας;… Αυτό το τελευταίο είναι από τα  πιο λεπτά και ύπουλα. Αυτό σκεφτόμουν, λοιπόν, πριν λίγο και μου ήρθε η ιδέα να ανεβάσω εδώ κάτι από το ημερολόγιό μου. Η τελευταία σημείωση που είχα κάνει έντεκα χρόνια πριν, βγαίνοντας από την τελευταία φορά που ερωτεύθηκα στη ζωή μου. Ναι, είναι πολύ προσωπικό, αλλά δεν με νοιάζει. Κάποτε σε κάποιο σχόλιο, ένα κορίτσι  σημείωνε ενοχλημένα (!!) ότι αρκετά από αυτά που λέω είναι πολύ προσωπικά, λες και δεν είναι δικά μου!! Τα μόνα προσωπικά μου που δεν θα έλεγα  ποτέ, είναι εκείνα όπου θα ήμουν αναγκασμένος να μιλήσω και για πράγματα άλλων.  Αυτό που σας έχω γράψει πριν καιρό, ότι δεν με νοιάζει τι θα πει ο κόσμος  σημαίνει και ότι δεν με νοιάζει τι εικόνα έχουν οι άλλοι για μένα. Ξέρετε, οι άνθρωποι έχουν εικόνες ο ένας για τον άλλον (και για τον εαυτό τους φυσικά) κι έτσι δεν έχουν σχέση οι ίδιοι μεταξύ τους, αλλά οι εικόνες τους.  Έτσι δεν με αφορά η εικόνα που έχετε για μένα σαν «Παραμυθά». Με αφορά -και με συγκινεί τρομερά- κάθε εκδήλωση αγάπης από αυθόρμητη παιδική αθωότητα που πηγάζει από παλιά, αλλά δεν με αφορά κανένα σχόλιο που πηγάζει από τις εικόνες που έχετε για μένα ή από έναν παλιμπαιδισμό ενός ενήλικα, που θεωρεί ότι ένας ηθοποιός πρέπει να είναι και να φέρεται σαν τον ρόλο που έπαιζε κάποτε!!! Σκέψου και να μην είχα γράψει εδώ και τα δύο ή τρία σχετικά post γι’ αυτό το θέμα.
Και για να γυρίσουμε στο ερώτημα της nelli nezi , «Τι είναι αγάπη;».  Κάποια στιγμή, μπαίνοντας σε μια ερωτική ιστορία, άρχισα να έχω μία επίγνωση που μου φανέρωσε πράγματα που δεν είχα ξαναπροσέξει σε προηγούμενες, ανάλογες ιστορίες. Κι έτσι, χωρίς καμιά προσπάθεια, χωρίς να έχω τέτοια πρόθεση, φαίνεται πως τέλειωσα με το θέμα, μια κι από τότε δεν ξαναχώθηκα σε κάτι τέτοιο και δεν μοιάζει να ξαναχωθώ ποτέ. Ίσως να βρείτε κάποιο ενδιαφέρον σ’ αυτό το απόσπασμα, σε σχέση με το ερώτημα, «τι είναι αγάπη;», παρόλο που είναι πολύ δύσκολο να μπούνε μερικά πράγματα σε λέξεις. Σε οποιαδήποτε περίπτωση, ό,τι θα διαβάσετε, δεν είναι αντίθετο στον έρωτα, κάθε άλλο. Ελπίζω να το διακρίνετε.
Και εκτός από το θέμα της αγάπης που είναι πάντα επίκαιρο, ας σας θυμήσω και κάτι Χριστουγεννιάτικα επίκαιρο, που το είχα ανεβάσει πριν δύο Χριστούγεννα: Μία σπάνια ηχογράφηση του 1979, της «Αγέλαστης Πολιτείας και τους Καλικάντζαρους» με τους Κατσιμιχαίους  και τον … Παραμυθά. Κάντε ένα κλικ ΕΔΩ και θα σας πάει στο παλιό post.
Χρόνια πολλά σε όσες και όσους γιορτάζουν.
Σας φιλώ πολύ
Ν.Π.

ΣΑΒΒΑΤΟ, 5 ΜΑΙΟΥ 1998
Δεν υπάρχει ο «ερωτευμένος» σαν αληθινή οντότητα, υπάρχει μόνο σκέψη που κάνει τον έρωτα να μοιάζει με αγάπη κι έτσι κατασκευάζει τον ερωτευμένο. Σαν τον τρελό που η πραγματικότητά του είναι ότι είναι ο Μέγας Ναπολέοντας, πράγμα που τον κάνει να φέρεται σαν κι εκείνον, οπότε βάζει το χέρι στην κοιλιά του, φωνάζει τη Ζοζεφίνα, κάνει συμβούλια με τους στρατηγούς του  κ.λπ. αλλά η αλήθεια είναι ότι δεν είναι ο Μέγας Ναπολέων. Έτσι και η σκέψη κατασκευάζει τον ερωτευμένο, που νομίζει ότι αγαπάει, ενώ είναι απλώς ερωτευμένος. Δηλαδή, κατασκευάζει μία πραγματικότητα, που φέρνει κάποια υπαρκτά αποτελέσματα στη συμπεριφορά του, αλλά που δεν είναι αλήθεια αυτό που νομίζει. Δηλαδή, ό,τι νοιώθει δεν είναι αγάπη.
Προσπαθώ να ανακαλύψω, να παρακολουθήσω τη διαδικασία  κατασκευής του ερωτευμένου σαν μια οντότητα διαφορετική από την «κανονική», που «γεννιέται» με την εμφάνιση του έρωτα και «πεθαίνει» μαζί του:  Φαίνεται πως η αγάπη βρίσκεται, κατά κάποιο τρόπο, μέσα στον καθένα μας — παντού! Αν υπάρχει διαφορά ανάμεσα στους ανθρώπους σ’ αυτό, μάλλον βρίσκεται στο πόσο βαθιά «θαμμένη» είναι στον καθένα· στο πόσες πιθανότητες, πόσα περιθώρια έχει αφήσει ο καθένας να «εκδηλώνεται» λιγότερο, περισσότερο ή και καθόλου. Τώρα:  φαίνεται ότι υπάρχουν κάποια λίγα πρόσωπα στη ζωή μας, που όταν τα συναντάμε,  χωρίς να το θέλουμε, έλκουμε το ένα πρόσωπο το άλλο, καθώς μοιάζει  να δημιουργείται ανάμεσά μας , από διάφορα στοιχεία που έχουμε ο καθένας:  δέρματος, μυρωδιάς, χρώματος, ήχου φωνής, γεύσης, ίσως ζωδίου ή ίσως και επαφής σε προηγούμενες ζωές, αν υπάρχει αυτό που λένε μετενσάρκωση. Μοιάζει, λοιπόν,  να δημιουργείται ένα είδος «χημείας» που ανοίγει -ξαφνικά και με δύναμη, σχεδόν «βίαια»-  ένα παράθυρο στην αγάπη, που όμως το κλείνουμε καθώς ο νους, γαντζώνεται στον έρωτα, ύστερα εστιάζει τον έρωτα στο συγκεκριμένο πρόσωπο, για να τον συνδέσει τελικά με το σεξ που παίρνει έτσι μία επιπλέον ή μία άλλη διάσταση από εκείνη της καθαρής, απλής,  βαθιάς, φυσικής λειτουργίας και γίνεται ψυχολογική ανάγκη, για να δημιουργήσει τελικά τον «ερωτευμένο». Όλα γίνονται με απίστευτη ταχύτητα, σε ελάχιστα μη συνειδητά, κλάσματα δευτερόλεπτου, από μία πολύ λεπτή, γρήγορη και βαθιά σκέψη, αιώνες εξασκημένης σ’ αυτό, και μετά… τέλος: η αγάπη έχει υποκατασταθεί· έχει πάρει «λάθος στροφή».
Αυτό σημαίνει ότι ο έρωτας είναι σκέψη, δηλαδή μνήμη —  ανάμνηση εκείνης της αγάπης που εμφανίστηκε για δευτερόλεπτα. Κι αυτό, ίσως,  εξηγεί το γεγονός ότι κάποια στιγμή -και πάντα- ο έρωτας τελειώνει. Ενώ η αγάπη δεν τελειώνει ποτέ.

ΤΡIΤΗ 27 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 1998
Ο έρωτας είναι αγάπη που έχασε το δρόμο της. Η αγάπη υπάρχει εκεί για όλους, δίχως να ανήκει σε κανέναν· η οικειοποίησή της είναι έρωτας. Ο έρωτας, στέκεται ένα σκαλοπάτι πριν από την αγάπη χωρίς να μπορεί να τη δει. Μοιάζει να είναι δύναμη που έχει σχέση με τούτο το χώρο ανθρώπινων σχέσεων που είναι μέσα στον πόνο, στη θλίψη και ίσως στην ευτυχία, αλλά όχι στη Χαρά. Η Χαρά ανήκει στην αγάπη. Την αγάπη δεν μπορείς να την οικειοποιηθείς. ‘Η «μπαίνεις» σ’ αυτήν ή τίποτα. Η αγάπη φαίνεται να είναι «άλλου χώρου» από τούτον, μοιάζει να είναι γέφυρα με κάποιον άλλο χώρο από τούτο. Η αγάπη δεν σκέφτεται, δεν  χαίρεται, δεν κλαίει, δεν αγωνιά, δεν επιθυμεί· είναι απλώς «εκεί» και περιμένει να σε πλημμυρίσει. Δεν μπορείς «να την κάνεις» τίποτα. Εκείνη «σε κάνει». Δεν είναι συναίσθημα, είναι κατάσταση.
Τον έρωτα μπορείς να τον οικειοποιηθείς· να τον εστιάσεις σε ένα πρόσωπο· να τον περιορίσεις σε ένα πρόσωπο· να νομίσεις ότι είναι ιδιοκτησία σου το άλλο πρόσωπο· ότι σε ένωσε για πάντα με το άλλο πρόσωπο, με εκείνο το «άλλο» που αναζητάει η καρδιά σου. Απίστευτη πλάνη! Από τη στιγμή που η αγάπη χάσει το δρόμο της και γίνει έρωτας, είναι απλώς συσσώρευση μνήμης. Με αυτή τη μνήμη δένεσαι και βουλιάζεις στα σκοτάδια του έρωτα: την εξάρτηση, την ιδιοκτησία, το φόβο, τη ζήλια, τον ανταγωνισμό, την αβάσταχτη θλίψη, την αυτοκτονία ή το φόνο καμιά  φορά εξαιτίας ακριβώς της άρνησης ν’ αφήσεις τον ερωτικό δεσμό να πεθάνει! Τα σκοτάδια του έρωτα είναι μνήμη. Γι’ αυτό είναι σκοτάδια. Αν ήταν ζωντανό παρόν που πεθαίνει την κάθε στιγμή,  θα ήταν φως.

Βγήκα από το σκοτάδι. Χωρίς να κάνω τίποτα. Αφημένος να βουλιάξω ως στον πάτο — δίχως να το θέλω, αλλά και χωρίς να αντιστέκομαι. Αφημένος στον πόνο, στη ζήλεια, στην ανασφάλεια, στις ενοχές, στον εξευτελισμό, στην αυτολύπηση, στην χαμηλή αυτοεκτίμηση, με μια παράξενη, όλο και αυξανόμενη, επίγνωση. Και να: η θέα πάνω από την κορφή του λόφου είναι μαγευτική! Και ξαφνικά η μνήμη έσβησε. Είμαι εδώ. Εκείνη η γυναίκα είναι εκεί· τυλιγμένη με μια βαθιά διακριτική φιλία πια. Ξέρω κάθε λεπτό της ιστορίας. Αλλά καθώς θυμάμαι τα γεγονότα, μέσα μου δεν υπάρχει κανένα από τα συναισθήματα που τα συνόδευαν. Το όνομά της δε γεννάει καμιά μαζοχιστική συγκίνηση. Οι εικόνες δεν γεννούν κανενός είδους συναισθηματική αντίδραση. Σαν να παρατηρώ τον μηχανισμό ενός ρολογιού για να δω πώς δουλεύει. Είναι απίστευτο! Σαν να είναι η ιστορία ενός άλλου. Γοητευτική, έντονη, αλλά άλλου -κάποιου που πέθανε.
Η μνήμη σβήστηκε. Μόνη της. Χωρίς προσπάθεια. Σαν κάποιος να τράβηξε το καλώδιο του κομπιούτερ από την πρίζα!
Το «σβήσιμο της ψυχολογικής μνήμης» για το άλλο πρόσωπο και τη σχέση μαζί του, έχει γίνει. Κι αυτό είναι κάτι που μπορεί να γίνει από τον καθένα. Είναι εκεί για τον καθένα.  Σε περιμένει να ανακαλύψεις μόνος σου πώς μπορεί να συμβεί, γιατί αυτό το σβήσιμο της ψυχολογικής μνήμης δεν μπορείς να το κάνεις ή να το προκαλέσεις, αλλά απλώς να το αφήσεις να συμβεί. Και η χαρά και η ελευθερία που εκλύονται από την ανακάλυψη αυτή είναι κάτι απίστευτο!
Η «θέα πάνω από την κορφή του λόφου» είναι μαγευτική!
Αν μπορούσα να τη δείξω και σ’ άλλους… Τι τέλεια έλλειψη κάθε συναισθηματισμού, κάθε συγκίνησης! Απίστευτη χαρά!…

17 Σχόλια στο “«Τι είναι αγάπη;»”

      John Karapiperis
      26 Δεκεμβρίου 09 στις 8:36

      Χμμμ… δύσκολες έννοιες μας βάζεις και ακόμα πιο δύσκολο να αποσαφηνιστούν…
      Η αγάπη όντως είναι κατάσταση (mood) και όχι συναίσθημα… Ή βρίσκεσαι σ’αυτή την κατάσταση είτε όχι (κάτι σαν δυαδικό σύστημα).
      Κι επειδή προσωπικά δεν έχω καταφέρει να ξεμπλέξω συναίσθημα με κατάσταση, παραθέτω ορισμένες ρήσεις:

      Η αγάπη τα απαιτεί όλα
      και έχει δικαίωμα σε όλα.
      Beethoven

      Η μεγαλύτερη ευτυχία στη ζωή
      είναι η πεποίθηση ότι σ’ αγαπάνε,
      σ’ αγαπάνε γι αυτό που είσαι
      ή ακόμα καλύτερα, σε αγαπάνε
      παρ’ ότι είσαι αυτός που είσαι.
      Victor Hugo

      Η γλώσσα της καρδιάς
      δεν έχει ανάγκη από λέξεις για να εκφρασθεί.
      Είναι γραμμένη στα μάτια.
      ΛΑΜΑΡΤΙΝΟΣ

      O έρωτας είναι ένα βρώμικο κόλπο
      που μας παίζουν για να διαιωνίσουμε το είδος
      Σόμερσετ Μώμ

      Το να σ’αγαπάει βαθιά κάποιος σου δίνει δύναμη
      το ν’αγαπάς βαθιά κάποιον σου δίνει θάρρος
      Λάο Τσε

      Η αγάπη καταλαγιάζει πάνω στα μάτια,
      και φέρνει μια μαγευτική χάρη στην καρδιά.
      Ευριπίδης

      Η αγάπη είναι ο μόνος τρόπος να σε φέρω ομαλά πίσω στον εαυτό σου
      Antoine de Saint-Exupery

      H πιο διακριτική δύναμη στον κόσμο είναι η αγάπη.
      Μ.Γκάντι

      Δεν είναι η έλλειψη αγάπης, μα η έλλειψη φιλίας που κάνει δυστυχισμένους γάμους.
      Φ.Νίτσε *(σημείωσέ το για το γαμο-ποστ)

      Η αγάπη δεν κατακτά, κατακτείται…
      Γκαίτε

      και τέλος για να μη σας κουράζω :

      H AΓΑΠΗ ΑΠΟΝΕΜΕΤΑΙ ΠΑΝΤΑ ΣΑΝ ΔΩΡΟ, ΕΛΕΥΘΕΡΑ, ΠΡΟΘΥΜΑ, ΑΠΡΟΣΔΟΚΗΤΑ.
      ΠΡΟΣΦΕΡΕΤΑΙ ΑΚΟΜΑ ΚΙ ΟΤΑΝ ΟΙ ΑΛΛΟΙ ΔΕΝ ΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΥΝ ΚΑΙ ΔΕΝ ΤΗΝ ΕΚΤΙΜΟΥΝ.
      ΔΕΝ ΑΓΑΠΑΜΕ ΓΙΑ ΝΑ ΜΑΣ ΑΓΑΠΗΣΟΥΝ, ΑΓΑΠΑΜΕ ΓΙΑΤΙ ΕΤΣΙ ΝΙΩΘΟΥΜΕ

      Καταπληκτικό το project με τους Κατσιμιχαίους !!!
      Αλλά δεν πρέπει να ξεχνάμε πως : ‘Άγονη πλήξη μιας ζωής, δίχως έρωτα’
      Kαι όσο ‘Αγέλαστη’ και ‘Μεθυσμένη’ είναι η πολιτεία μας, στο χέρι μας είναι να την δούμε γελαστή και νηφάλια…
      »Ό,τι αξίζει πονάει, κι είναι δύσκολο», αλλά στο τέλος σε ανταμείβει…

      Αυτά τα ολίγα και καλή χώνεψη !!!
      (τα παραπάνω είναι γραμμένα από έναν ‘μεθυσμένο’ από αλκοόλ, που μόλις γύρισε σπίτι του μετά από ένα ‘χαμογελαστό’ ρεβεγιόν σε μια απρόσωπη κι αγέλαστη Πολιτεία…

      να-τασσσάκι
      26 Δεκεμβρίου 09 στις 8:42

      «Η αγάπη είναι ό,τι δεν είναι». Δηλαδή, αφού πετάξεις ό,τι δεν είναι, εκείνο που θα μείνει είναι αγάπη. Μόνο που είναι πάρα πολλά όσα δεν είναι

      Κι επειδή μερικά πράγματα είναι δύσκολο να μπούνε σε λέξεις, πιάσε ένα φιλί 😉

      Καλημέρα, Χρόνια Πολλά και Καλά!

      Παπαστρατής Ιωάννης
      26 Δεκεμβρίου 09 στις 8:45

      Καλημέρα.Ελπίζω να περνάς ήσυχα και οικογενειακά αυτές τις μέρες,Και προπαντός να ξεκουράζεσαι.

      Είμαι βαθιά συναισθηματικός άνθρωπος και πολλά από τα οποία γράφεις με βάζουν σε σκέψεις και προβληματισμό.Και αυτό μου αρέσει στο έχω ξαναπεί

      Δε συμφωνώ αλλά ούτε διαφωνώ μαζί σου.Γιατί των έρωτα δεν τον έχω βιώσει και την,αληθινή, αγάπη την αναζητάω ακόμα.

      Φιλιά και καλό Σ/Κ
      Ι.Π.

      Παπαστρατής Ιωάννης
      26 Δεκεμβρίου 09 στις 8:49

      Αυτό το κορίτσι μία ζωή να σου παίρνει την μπουκιά από το στόμα!!!ΝατασσσΆκι είπαμε οι κυρίες προηγούνται αλλά εσύ το παράκανες!!! 😆 😆

      Σε φιλώ και εύχομαι να παιρνάς καλά αυτές τις μέρες.Προλαβάινεις να ξεκουκαραστείς καθόλου;;;Τα φιλιά μου κι στον Άκη!!!!!

      John Karapiperis
      26 Δεκεμβρίου 09 στις 9:47

      @ ΦΓ : το θέμα είναι το πώς ενεργούμε νηφάλιοι…
      και πώς αγαπάμε νηφάλιοι προπάντων….

      και το ‘μεθυσμένος΄ το έχω κλείσει σε ‘εισαγωγικά’…
      αλλά και ανοιχτό να ήταν, πάλι αγάπη θα έβγαζε !!!!

      dimitrisp
      26 Δεκεμβρίου 09 στις 12:14

      έχω μπερδέψει πολλές φορές στη ζωή μου τον έρωτα με την αγάπη μέχρι του σημείου να τα θεωρώ ένα…δεν είμαι και σίγουρος αν ακόμη τα έχω ξεμπερδέψει!
      αυτό που ξέρω όμως είναι ότι ερωτεύομαι πολύ εύκολα και νιώθω τότε να έχω φτερά ,να μην πατάω στη γη, να νομίζω ότι έχω μια αγκαλιά που τους χωράει όλους…έπειτα σκάω στο έδαφος με τα μούτρα και προσπαθώ να καταλάβω τι έγινε πώς από τη μια κατάσταση πέρασα στην άλλη…
      ο έρωτας μπορεί να μας οδηγήσει στην αγάπη …ίσως μόνο αυτός μπορεί αφού καταφέρνει και φτάνει ένα σκαλοπάτι κάτω από αυτή και δεν τη βλέπει …και γιατί δεν τη βλέπει;
      ψάχνουμε για να βρούμε και να κρατήσουμε και όχι να δούμε και να ζήσουμε! χρειαζόμαστε το πάθος του ερωτευμένου αυτό που αφανίζει την εικόνα του εγώ και μας κάνει να είμαστε ο αγαπημένος…αυτό το πάθος όταν υπάρχει μπορεί για μια στιγμή να σε οδηγήσει στην είσοδο του ιερού… αλλά πρόσεξε μην χτυπήσεις την πόρτα γιατί πόρτα δεν υπάρχει…δεν είσαι εσύ αυτός που θα μπει…
      χμ! πρέπει να με έχει πειράξει πολύ το κρασί που ήπια αυτές τις ημέρες…μια ζαλάδα την έχει το κεφάλι μου και γυρεύει να ζαλίσει και τα δικά σας κεφάλια!φταις και εσύ καλέ μας Π. …βάζουν τέτοιες μέρες τέτοια θέματα;
      χρόνια πολλά σε όλους,αγάπη και υγεία πάνω απ΄όλα!

      Μαρία
      26 Δεκεμβρίου 09 στις 12:31

      Γιαννη το θέμα της μέθης σε κάποιους είναι μόνιμο σαν να λέμε έπεσαν στην χύτρα όταν ήταν μικροί και είναι καλό πολύ καλό και ναι μερικές φορες βγαζει πολύ πολύ αγάπη αυτό. Χρόνια πολλα παραμυθούλη και σε όλους…

      Mika
      28 Δεκεμβρίου 09 στις 10:16

      σε νιώθω…σε καταλαβαίνω…το έχω περάσει…ξέρεις
      και αυτό που ένιωσα δεν μπόρεσα ποτέ να το καταγράψω, ούτε να το περιγράψω.
      Εσύ έχεις πλησιάσει πολύ..
      Το θάρρος και η ειλικρίνεια σου με καθηλώνουν για άλλη μια φορά!
      Φιλιά και Χρόνια Πολλά!!!

      despoinaki
      22 Ιανουαρίου 10 στις 20:17

      i agapi einai ena xadi,ena fili mia agalia
      i zoi mas exei anagki tin agapi
      xwris auto to sinais8ima,xwris to xamogelo twn an8rwpwn pou agapame
      i zoi mas 8a itan keni,xwris tin agapi dn 8a ma8ainame ta oria mas
      tis 8usies,xwris ekeini 8a imastan egoistes k dn 8a eixame kamia diafora
      apo axrista pragmata,dn 8a imastan tipota parapanw apo distixismena plasmata anagasmena na trigurizoun st zoi auti..

Σχολιάστε