Τα μοντέλα διευκολύνουν τη διανοητική μας νωθρότητα

cover
Όπως σας είχα πει πριν ένα μήνα και κάτι, στις 22 Ιουνίου, τελείωσα τη μετάφραση  του βιβλίου, «Ο ΚΟΣΜΟΣ ΜΕΣΑ ΜΑΣ». Από τότε μέχρι σήμερα, διάβασα όλη τη δουλειά που έχω κάνει για να δω πιθανά λάθη, κάτι που μπορεί να μου έχει ξεφύγει και λοιπά. Έτσι σήμερα, σκέφτηκα να κλείσω αυτόν τον κύκλο, ανεβάζοντας άλλο ένα κεφάλαιο από το βιβλίο εδώ. Τίτλος του είναι αυτός που έβαλα για τίτλο του post.
Καλό Σαββατοκύριακο.
Π.

 

Η  Λ.  είπε ότι για ένα διάστημα ακολουθούσε κάποιον θρησκευόμενο τρόπο σκέψης. Δεν είχε την πρόθεση να ακολουθήσει οποιοδήποτε μοντέλο, αλλά είχε παρασυρθεί σ’ αυτό χωρίς να το καταλάβει. Είπε ότι δεν πρέπει να ακολουθεί κανέναν άλλον εκτός από τον εαυτό της και ίσως ξεκαθάριζε μέρος από την σύγχυσή της, αν μπορούσαμε να συζητήσουμε μαζί γύρω από το θέμα.

«Γιατί χρειαζόμαστε μοντέλα», την ρώτησα, «είτε μας τα έχουν επιβάλλει άλλοι είτε τα έχουμε δημιουργήσει μόνοι μας; Δεν είναι εξαιτίας φόβου;  Φοβόμαστε μήπως δεν πετύχουμε κάτι, μήπως χάσουμε, μήπως δεν γίνουμε κάτι που θέλουμε. Με το να ακολουθούμε ένα μοντέλο, δεν χρειάζεται να προσπαθήσουμε βαθιά μέσα μας να σκεφτούμε, να νοιώσουμε· άλλοι έχουν σκεφτεί για λογαριασμό μας μια πορεία δράσης και εμείς δεν έχουμε παρά να την ακολουθήσουμε. Νομίζουμε ότι τα μοντέλα δράσης λειτουργούν σαν προφύλαξη από την αποτυχία, τον πόνο και τη σύγχυση, αλλά απλώς μας κάνουν  απερίσκεπτους, μας κάνουν να βολευόμαστε μέσα στο θόλωμα του νου. Το να ακολουθείς μοντέλα συντηρεί τη διαίρεση ανάμεσα στον σκεπτόμενο και στις σκέψεις του, ανάμεσα στον παρατηρητή και στο παρατηρούμενο· έτσι δεν υπάρχει πιθανότητα υπέρβασης του σκεπτόμενου και της σκέψης του. Με το να ακολουθείς μοντέλα, η σκέψη και το συναίσθημα κινούνται μέσα στη σφαίρα του γνωστού, του δημιουργημένου, κι έτσι αυτοδιαμορφώνονται πάντα σύμφωνα μ’ αυτό. Η σκέψη δεν είναι ποτέ ελεύθερη να βιώσει, να ανακαλύψει το πραγματικό. Κι ακόμα, στην αναζήτηση ενός μοντέλου υπάρχει πάντα η αδιάκοπη πάλη να γίνεις κάτι και ποτέ να μην κατανοείς κι έτσι να μη ζεις πραγματικά.

Με την απελευθέρωση από τα μοντέλα, έρχεται δημιουργικότητα. Έτσι, αν μπορέσουμε να κατανοήσουμε τη βαθιά σημασία των μοντέλων, τότε δεν θα απορρίπτουμε το ένα και θα δεχόμαστε το άλλο, είτε είναι δημιουργημένο από κάποιον άλλον, είτε από εμάς του ίδιους. Από τη στιγμή που κανείς συλλάβει τη βαθιά φύση των μοντέλων, τότε με την αδιάκοπη επίγνωση γίνονται κομμάτια μέσα του. Δεν μπορείς να περνάς μέσα από στενά μοντέλα την απέραντη ροή της ζωής· κι από τη στιγμή που διαρκώς επιχειρούμε να το κάνουμε αυτό, είμαστε αλυσοδεμένοι με τη σύγκρουση και τον πόνο, δεν είμαστε ποτέ ελεύθεροι, δεν είμαστε ποτέ ανοιχτοί και ευάλωτοι στην πραγματικότητα».

«Εάν κανείς σκέφτεται μ’ αυτόν τον τρόπο», πρόσθεσε η επισκέπτρια, «δεν είναι και τόσο μοναχική υπόθεση. Προσωπικά βρισκόμουν σε σύγχυση κι έτσι πήγα σε ψυχολόγο για να συζητήσω τα πράγματα· εσείς θεωρείτε ότι αυτό ήταν συνετό»;

«Αντί να αφήσουμε όλες τις σχέσεις μας να δράσουν σαν καθρέφτης σε μια διαδικασία αποκαλυπτική του εαυτού μας, πράγμα που μόνο αυτό μπορεί ξεκαθαρίσει κάθε σύγχυση, διαλέγουμε έναν ιδιαίτερο ‘καθρέφτη’ που ελπίζουμε ότι θα διαλύσει τη σύγχυσή μας. Τώρα: μπορεί οποιαδήποτε ιδιαίτερη αυθεντία να φέρει διαύγεια ή πρέπει να την αναζητήσουμε μόνοι μας; Ένας ειδικός ή κάποια φόρμουλα πιθανόν να φέρουν κάποιο αποτέλεσμα, αλλά δεν θα είναι αυτογνωσία. Μόνο η αυτογνωσία φέρνει ξεκαθάρισμα, διαλύοντας τη σύγχυση. Η γνώση του εαυτού μαζεύεται μέσα από κάθε σχέση, με τον πιο ταπεινό ή με τον πιο μορφωμένο, αλλά όταν βασιζόμαστε στην αυθεντία προκειμένου να μάθουμε για μας, αφήνουμε απ’ έξω τα πλούτη της ζωής. Τότε δεν μαθαίνουμε, δεν είμαστε ανοιχτοί και ευάλωτοι στα πλούτη της πραγματικότητας».

«Ναι», απάντησε η επισκέπτρια, «καταλαβαίνω τι εννοείτε. Όλοι έχουμε την τάση να δίνουμε σημασία στην αυθεντία και αποκλείουμε τους εαυτούς μας από τις εμπειρίες. Θα έπρεπε κανείς να καλωσορίζει τις εμπειρίες και να προσπαθεί να τις κατανοήσει».

«Δεν μπορείς να κατανοήσεις την εμπειρία χωρίς να κατανοήσεις εκείνον που την βιώνει. Εκείνος που βιώνει την εμπειρία δεν είναι κάτι χωριστό από την εμπειρία· είναι ένα ενιαίο φαινόμενο. Με την κατανόηση εκείνου που βιώνει την εμπειρία, γίνεται κατανοητό όλο το φαινόμενο».

«Τότε, μια άλλη δυσκολία μοιάζει να εμφανίζεται», παρατήρησε η επισκέπτρια, «εκείνη της αντικειμενικότητας. Δεν υπάρχει ο κίνδυνος να δει κανείς την εμπειρία αντικειμενικά, εξωτερικά σε τέτοιο βαθμό που να χάσει κάθε ευαισθησία, να γίνει εσωτερικά νεκρός;»

«Εάν εξετάσουμε αντικειμενικά τις εσωτερικές αντιδράσεις μας προκειμένου να τις κατανοήσουμε, τότε δεν θα χάσουμε την ευαισθησία μας· αντιθέτως θα υπάρξει μεγαλύτερη ενοποίηση όλων κι έτσι θα υπάρξει απλότητα και ευαισθησία στην αντιμετώπιση της πραγματικότητας. Αν όμως πάρουμε αντικειμενική στάση για να ξεφύγουμε από τον πόνο, από την κατανόηση, τότε θα γλιστρήσει μέσα μας η αναισθησία· θα κλείσουμε μέσα μας και θ’ ακολουθήσει ο ψυχολογικός θάνατος. Το να έχεις αντικειμενική στάση κι ωστόσο να είσαι υποκειμενικός εσωτερικά έχοντας επίγνωση, είναι δύσκολο. Αυτή η διαδικασία, όμως, είναι ένα είδος διαλογισμού».

«Έχω δοκιμάσει», εξήγησε η επισκέπτρια, «το είδος του διαλογισμού που συστήνετε, μελετώντας, νοιώθοντας την κάθε σκέψη και το κάθε συναίσθημα, και αυτό μοιάζει να φέρνει περισσότερη ελευθερία και κατανόηση. Και έχω δοκιμάσει για κάμποσα χρόνια διάφορα είδη διαλογισμού, προσευχής και λοιπά, αλλά αυτός που συστήνετε έχει υπάρξει πολύ αποκαλυπτικός και διευκρινιστικός. Αγγίζει κανείς μεγαλύτερα βάθη σκέψης και στοργής».

«Ξέρουμε την αγάπη που έχει αντικείμενο, στην οποία υπάρχει εξάρτηση, κτητικότητα, φόβος και λοιπά. Υπάρχει αγάπη που να είναι από μόνη της πλήρης; Υπάρχει και η ύπαρξή της είναι μόνο η ίδια και δεν κουράζεται ποτέ».

3 Σχόλια στο “Τα μοντέλα διευκολύνουν τη διανοητική μας νωθρότητα”

      δημήτρης
      31 Ιουλίου 16 στις 22:04

      Καταπληκτικό κείμενο! Μου θύμησε μια ιστορία του Χότζα που είχες ανεβάσει σε παλιότερο ποστ:
      Κάποτε ο Χότζας συνάντησε έναν γκουρού και πιάσανε τη συζήτηση για διάφορα θέματα αυτογνωσίας και εσωτερικής εργασίας. Και κάποια στιγμή όταν η συζήτηση ήταν γύρω από το «εγώ» του ανθρώπου και την ταύτιση που έχουν οι άνθρωπο μ’ αυτό, ο γκουρού λέει στον Χότζα: «Είμαι τόσο πολύ αποταυτισμένος από τα πάντα, που δεν σκέφτομαι ποτέ τον εαυτό μου, αλλά μόνο τους άλλους».
      Κι ο Χότζας του απαντάει: «Εγώ είμαι τόσο αντικειμενικός με τα πάντα ώστε μπορώ να βλέπω τον εαυτό μου σαν να είμαι κάποιος άλλος· έτσι μου επιτρέπεται να σκέφτομαι τον εαυτό μου».
      Καληνύχτα,καλή εβδομάδα, καλό μήνα και πολλά φιλιά!

Σχολιάστε