Η ροή της αυτεπίγνωσης

krish02 RIGHT

Για σήμερα, σας έχω άλλο ένα κεφάλαιο από το βιβλίο, «Ο Κόσμος Μέσα μας», του Κρισναμούρτι που μεταφράζω αυτόν τον καιρό. Ο τίτλος του είναι, «Η ροή της αυτεπίγνωσης…» .  Κι επειδή είναι μεγαλούτσικο, ας μην πω τίποτε άλλο εγώ.
Καλό βράδυ
Π.

Ο Σ. Λ., εξήγησε ότι συνήθιζε να ανήκει σε κάποιες ομάδες όπου γίνονταν ανοιχτές εξομολογήσεις ή, επίσης, εκείνο που το ονόμαζαν, «μοιράζομαι». Τελικά αποχώρησε απ’ αυτές τις ομάδες, όχι επειδή γίνονταν οι εξομολογήσεις δημόσια, αλλά εξαιτίας της μικροπρέπειας που υπήρχε στις ομάδες και κάποιων άλλων αιτιών. Είχε δει ότι η εξομολόγηση βοηθάει κάποιες φορές, αλλά αναρωτήθηκε αν υπήρχαν κι άλλοι τρόποι να ωφελείσαι ψυχολογικά, εκτός από την εξομολόγηση σε κάποιον ιερέα, σε μια ομάδα ή σε κάποιον ψυχαναλυτή — πράγματα που είχε δοκιμάσει. Ένοιωθε ότι πρέπει να υπήρχαν και γι’ αυτό το λόγο είχε έρθει να συζητήσουμε το θέμα διεξοδικά.

Μετά από κάποια συζήτηση του είπα ότι κανείς πρέπει πάντα να προσέχει, να μην σπαταλάει πνευματική και συναισθηματική ανοχή σε αλόγιστες επιδιώξεις. Στρεφόμαστε στους άλλους για να πάρουμε βοήθεια στη σύγχυση και στη θλίψη μας. Αν δεν υπάρχει κατανόηση του εαυτού μας, αυτό δεν μπορεί παρά να γυρίσει αναπόφευκτα σε μια εξάρτηση με όλους τους πόνους που κουβαλάει. Αυτή η κατανόηση του εαυτού μας δεν έρχεται μέσω τρίτων, αλλά με την ανάπτυξη αυτεπίγνωσης — της επίγνωσης όπου κάθε σκέψη και συναίσθημα αντικατοπτρίζονται σαν σε καθρέφτη. Αυτός ο αντικατοπτρισμός παραμορφώνεται όταν υπάρχει αποδοκιμασία ή αποδοχή, όταν υπάρχει κριτική εκείνου που γίνεται αντιληπτό. Μια τέτοια κριτική εμποδίζει την ροή βαθύτερης και πλατύτερης κατανόησης.

Στην αυτεπίγνωση δεν υπάρχει ανάγκη για εξομολόγηση, γιατί η αυτεπίγνωση δημιουργεί τον καθρέφτη στον οποίο τα πάντα καθρεφτίζονται χωρίς παραμόρφωση, γιατί κάθε σκέψη και συναίσθημα έρχεται και «πέφτει» πάνω στην επιφάνεια του καθρέφτη για να παρατηρηθεί, να μελετηθεί και να κατανοηθεί. Αλλά αυτή η ροή της κατανόησης εμποδίζεται όταν υπάρχει αποδοκιμασία ή αποδοχή, κριτική ή ταύτιση. Όσο περισσότερο παρατηρεί κανείς τον καθρέφτη και κατανοεί αυτό που βλέπει, όχι σαν καθήκον ή πειθαρχία που του έχουν επιβάλλει, αλλά όταν ο πόνος και η θλίψη  δημιουργούν εκείνο το ανικανοποίητο ενδιαφέρον που φέρνει τη δική του πειθαρχία· όταν γίνεται έτσι, τότε υπάρχει μεγαλύτερη επίγνωση και αυξημένη κατανόηση.

Αυτή η κατανόηση δεν εξαρτιέται από κανέναν, από καμιά αυθεντία και από καμιά δική μας απόφαση, αλλά από την αδιάκοπη ροή τής αυτεπίγνωσης. Με την εξάρτηση από κάποιον ή από κάτι, η σκέψη μπαίνει σε σκλαβιά, και η σκλαβωμένη σκέψη μπορεί να οδηγηθεί στο να την οργανώσουν και να την χρησιμοποιήσουν· μ’ αυτόν τον τρόπο μεγαλώνουν τα κοινωνικο-θρησκευτικά καθεστώτα και η σκέψη αρχίζει και τελειώνει με την ομαδοποίηση, με τον κολεκτιβισμό, που εμποδίζει την δημιουργική ανακάλυψη της πραγματικότητας.

Το να έχεις επίγνωση της κάθε σκέψης και του κάθε συναισθήματος και να τα παρακολουθείς μέχρι το τέλος, είναι εξαιρετικά δύσκολο. Μέσα στο μυαλό μας κλωθογυρίζουν εξαιρετικά γρήγορα πάρα πολλές σκέψεις και συναισθήματα· κάτι που είναι σπατάλη και βλαβερό. Το να ελέγξεις απλώς την ταχύτητα του μυαλού, βάζοντας φρένο με μια σκέψη που ονομάζεται «συγκέντρωση», στρέφεσαι σε μία απερίσκεπτη επιδίωξη, επειδή η σκέψη ενδιαφέρεται περισσότερο για το να βάλει φρένο στην προσπάθεια να μην επιτρέψει στο μυαλό να διασκορπίζεται, οπότε μ’ αυτό τον τρόπο δεν μπορείς να κάνεις πολλά. Αυτό πρέπει να γίνει κατανοητό από την πρώτη στιγμή: μία σκέψη που έχει φρεναριστεί παύει να ρέει, παύει να φέρνει κατανόηση. Και από τη στιγμή που η σκέψη είναι απασχολημένη με τον έλεγχο των περιπλανώμενων σκέψεων και συναισθημάτων, το μυαλό γρήγορα κουράζεται, και η συγκέντρωση γίνεται μια σειρά εξαναγκασμών, όπου δεν υπάρχει κατανόηση σε καμιά περίπτωση. Αυτό πρέπει να γίνει πέρα για πέρα κατανοητό.

Για να έχεις επίγνωση κάθε σκέψης και κάθε συναισθήματος είναι αναγκαίο  ο ίδιος ο νους να συνειδητοποιήσει ότι για να σκεφτεί την κάθε σκέψη και να νοιώσει το κάθε συναίσθημα μέχρι το τέλος τους, πρέπει να δουλεύει με μικρότερη ταχύτητα. Μπορείς να παρακολουθείς κάτι, όταν κινείται αργά· για να μελετήσεις κάποια μηχανή πρέπει να την κάνεις να κινείται αργά. Το ίδιο, οι σκέψεις και τα συναισθήματα μπορούν να μελετηθούν και να κατανοηθούν εάν ο νους είναι ικανός να τα γεννάει αργά· όταν έχει αποκτήσει αυτή την ικανότητα, τότε μπορεί να αυξήσει τη γρηγοράδα του πράγμα που τον κάνει και εξαιρετικά ήσυχο. Ένας έλικας με πολλά πτερύγια, όταν γυρίζει γρήγορα μοιάζει σαν να έχει μία ενιαία λεπίδα. Αλλά η δυσκολία μας είναι να κάνουμε τον νου να κινείται αργά έτσι ώστε κάθε σκέψη και συναίσθημα να μπορούν να παρακολουθηθούν και να κατανοηθούν. Όποια σκέψη και συναίσθημα έχει κατανοηθεί απολύτως και βαθιά, δεν πρόκειται να ξαναγυρίσει στον νου.

Γράφε κάθε σκέψη και συναίσθημα, όχι εκείνα που έχουν ειδικά επιλεγεί σε ήσυχες και ευτυχισμένες στιγμές, γιατί τότε ο νους σκέφτεται μόνο ό,τι θέλει. Γράφε κάθε σκέψη και συναίσθημα, τις ασήμαντες, τις κουτές και τις καλές· ας πούμε αυτές που κάνεις κι αυτά που νοιώθεις, όταν ξυπνάς το πρωί. Δεν μπορείς, βέβαια, να γράφεις τα πάντα που σκέφτεσαι, καθώς σκέφτεσαι πάρα πολλά πράγματα, αλλά γράφε όσο πιο πολλά μπορείς, όχι μια επιλογή τους. Αφού έχεις δοκιμάσει να γράψεις κάμποσες φορές, θα παρατηρήσεις κάποια στιγμή ότι παρόλο που είσαι υποχρεωμένος να δίνεις την προσοχή σου σε άλλα πράγματα, το υποσυνείδητό σου καταγράφει  τις σκέψεις και τα συναισθήματα που γίνονται μέσα σου, γιατί όταν κάτσεις πάλι να γράψεις, αυτές οι σκέψεις και αυτά τα συναισθήματα θα έρχονται στην επιφάνεια.

Κάποια στιγμή κοίταξε όλα όσα έχεις γράψει, χωρίς να καταδικάζεις ή να δικαιολογείς, χωρίς να αποδέχεσαι, να κριτικάρεις ή να ταυτίζεσαι, πράγμα που είναι, βέβαια, εξαιρετικά δύσκολο να το κάνεις. Θα δεις ότι ενστικτωδώς, καταδικάζεις ή δικαιολογείς και αυτό εμποδίζει την ροή της κατανόησης της βαθύτερης σημασίας όσων έχεις γράψει. Επίσης, μην γράφεις σαν να είναι καθήκον, αλλά για να έχεις επίγνωση του τι σκέφτεσαι και νοιώθεις· να το κάνεις από ενδιαφέρον και όχι σαν ένα οδυνηρό καθήκον.

Αν επιμείνεις να γράφεις για κάποιο διάστημα και μετά δοκιμάσεις να σκέφτεσαι και να νοιώθεις κάθε σκέψη και συναίσθημα βαθιά και πέρα για πέρα, θα ανακαλύψεις ότι μπορείς να το κάνεις χωρίς να μπαίνουν στη μέση άλλες σκέψεις κι άλλα συναισθήματα. Υπάρχει, λοιπόν, πια αφυπνισμένη αυτεπίγνωση, από την οποία γεννιέται αυτογνωσία και σωστή σκέψη. Τότε, σύντομα ανακαλύπτεις ποιες σκέψεις και ποια συναισθήματα πρέπει να κυνηγάς και ποια όχι, όπως κι εκείνα που δεν σβήνουν γρήγορα, κι εκείνα που δεν ξαναγυρνάνε. Φυσικά, δεν χρειάζεται κανείς να γράφει αν είναι ευαίσθητος, αν είναι πάντα σε ετοιμότητα μέσα του, αν έχει επίγνωση της κάθε σκέψης και του κάθε συναισθήματος.

Μέσα από αυτή τη διαρκή διαδικασία της αυτεπίγνωσης, η εξομολόγηση γίνεται άχρηστη, γιατί η επίγνωση δρα σαν ένα μακρόθυμο και γεμάτο κατανόηση «θεραπευτικό» μέσο, κι έτσι η εξάρτηση από κάποιον άλλον γίνεται ανόητη και άχρηστη. Επίσης, θα βρεις ότι με αυτή τη διαδικασία έρχεται μια βαθύτερη και πιο ευαίσθητη ειλικρίνεια· επίσης, ανακαλύπτεις τις εσωτερικές πηγές των σκέψεών σου και των συναισθημάτων σου. Αυτή ακριβώς η ανακάλυψη φέρνει διαύγεια και κατανόηση, κι έτσι οι συγκρούσεις ανάμεσα στα πολλά επίπεδα της συνείδησης, λιγοστεύουν. Επίσης, από αυτή τη διαδικασία έρχεται μια πλατιά κι όχι στενή αυτοσυγκέντρωση, ενώ από την αυτεπίγνωση έρχεται αυτογνωσία και σωστή σκέψη.  Η ροή της αυτεπίγνωσης κυλάει μέσα στις βαθιές, ήσυχες λίμνες του διαλογισμού.

 

 

Σχολιάστε