Μια οικογένεια για να γεμίζετε το κενό σας

happy-family-silhouette-
Καιρό έχω να ανεβάσω κάποιο από τα κείμενα του βιβλίου, «Ο κόσμος μέσα μας» του Κρισναμούρτι που μεταφράζω αυτόν τον καιρό. Οπότε σήμερα θα ανεβάσω ένα κάπως μεγαλύτερο από ότι συνήθως. Είναι η συζήτησή του με μία επισκέπτριά του.

Καλό Σαββατοκύριακο.
Π.

Η  Β. Ι. είπε ότι είχε ένα άμεσο πρόβλημα που έπρεπε να το λύσει. Ήταν προσκολλημένη στην οικογένειά της, ήταν κάπως κτητική, όχι σε σχέση με τη ζωή τους και τις σκέψεις τους, αλλά της συντροφιάς τους. Εξήγησε ότι αναζητούσε την ελευθερία της πραγματικότητας. Οι θρήσκοι δάσκαλοι έχουν πει ότι πρέπει να αποκόβεις όλους τους δεσμούς με την οικογένεια, αλλά εκείνη το έβρισκε εξαιρετικά δύσκολο· και ρώτησε αν θα έπρεπε να αποστασιοποιηθεί εντελώς από την οικογένεια για να βρει τον Θεό.
«Γιατί αναζητάτε την αποστασιοποίηση; Είναι επειδή σας το διδάξανε; Αναζητάτε την αποστασιοποίηση για κάποια ανταμοιβή που σας υποσχέθηκαν; Ποιος είναι ο λόγος της πάλης σας να μην είστε προσκολλημένη; Είναι επειδή σας έχει πείσει η αυθεντία κάποιου άλλου»;
«Υποθέτω πως ναι», απάντησε η επισκέπτρια.
«Τότε, δεν αναζητάτε εσείς την αποστασιοποίηση από την κατανόηση της κατάστασης, αλλά η αυθεντία της παράδοσης σας σπρώχνει να κάνετε κάτι σας σπρώχνει σε μια πράξη για την οποία δεν έχετε ουσιαστικό ενδιαφέρον. Ενδιαφέρεστε πιο πολύ για ένα αποτέλεσμα, παρά για τα μέσα. Τα μέσα δεν δημιουργούν τον σκοπό; Εάν δεν κατανοείτε τη σημασία της αποστασιοποίησης εσείς η ίδια από μόνη σας, τότε τι αξία έχει; Σίγουρα, καμιά απολύτως».
«Όχι», απάντησε, «δεν ακολουθώ τυφλά, αλλά η ίδια ένοιωσα ότι πρέπει να αποστασιοποιηθώ. Ο τωρινός μου δάσκαλος επέμενε σ’ αυτό, αλλά δεν ξέρω ποια είναι η βαθύτερη σημασία της αποστασιοποίησης. … Ναι… υποθέτω ότι ακολουθώ τυφλά…».
«Γιατί νοιώθετε ότι πρέπει να αποστασιοποιηθείτε από την οικογένειά σας; Γιατί είστε προσκολλημένη στην οικογένειά σας; Δεν είστε επειδή αν δεν είσαστε θα νοιώθατε μόνη σε έναν ξένο και παράξενο κόσμο»;
«Ναι», απάντησε η επισκέπτρια, «νόμιζα ότι ήμουν προσκολλημένη  εξαιτίας του πνεύματος ότι είμαστε όλοι ένα, αλλά τώρα βλέπω γιατί είμαι προσκολλημένη».
«Νοιώθετε ότι η οικογένειά σας θα σας καταλάβει καλύτερα από τους άλλους· ότι μαζί τους μπορείτε να είσαστε όπως είστε, χωρίς βαθιές αντιθέσεις, χωρίς τις προσποιήσεις με τις μεγάλες τους προσπάθειες. Είστε προσκολλημένη επειδή τους έχετε ανάγκη. Και αυτή την ανάγκη την ονομάζετε ευτυχία».
«Ναι», πρόσθεσε εκείνη, «αυτή η ανάγκη εμφανίζεται εξαιτίας της έλλειψης πληρότητάς μας».
«Εάν μου επιτρέπετε, θα παρατηρήσω ότι απλώς επαναλαμβάνετε πράγματα που έχω πει, αλλά αυτό δεν οδηγεί στην κατανόηση της προσκόλλησης. Αυτή η ανάγκη για τον άλλον υπάρχει και εξαρτιόμαστε βαθιά απ’ αυτήν. Είσαστε προσκολλημένη νοιώθοντας οδυνηρό φόβο. Γιατί υπάρχει αυτή η ανάγκη; Δεν είναι επειδή όντας εσωτερικά άδεια,  φτωχή, ανολοκλήρωτη, μόνη, προσπαθείτε να γεμίσετε αυτή τη μοναξιά με την οικογένειά σας; Για να γεμίσετε αυτό το οδυνηρό κενό χρειαζόσαστε την οικογένειά σας, κι έτσι προσκολλιέστε στην οικογένειά σας. Εάν δεν έχετε οικογένεια, θα προσπαθήσετε να το γεμίσετε με κάτι άλλο, έτσι δεν είναι»;
«Υποθέτω ότι έτσι είναι», απάντησε η επισκέπτρια.
«Το πρόβλημά σας τότε, λοιπόν, δεν είναι πώς θα αποστασιοποιηθείτε, αλλά πώς θα βρείτε κάτι για να γεμίσετε το κενό σας. Αναζητάτε ένα μέσο φυγής και θέλετε να βρείτε κάτι που θα γεμίζει το κενό σας μόνιμα. Εσείς προσπαθείτε να γεμίσετε την μοναξιά σας με την οικογένεια, κάποιος άλλος με τις δραστηριότητες, άλλος με την διασκέδαση, ένας άλλος με εθισμό σε κάτι, άλλος με γνώσεις, κι άλλος με την ιδέα του Θεού και της λύτρωσης».
«Αλλά», είπε η επισκέπτρια, «δεν υπάρχει αυτό που λένε, ‘η Θεία χάρη’; Αυτό δεν θα γεμίσει το κενό»;
«Όχι, όσο υπάρχει το κενό σας. Μόνο όταν σβήσει ο ιδιαίτερος δικός σας χώρος, υπάρχει εκεί  το άπειρο. Ο καθένας αναζητά εκείνο που θα γεμίσει το κενό του σύμφωνα με την προδιάθεσή του. Εσείς μπορεί να το γεμίσετε με την οικογένεια, ένας άλλος με λάγνες σκέψεις, ένας άλλος με εξουσία, ένας άλλος με μία ευγενική ιδέα, αλλά όλοι ενδιαφέρονται για μία ικανοποιητική κάλυψη του κενού. Δεν είναι κανείς ανώτερος από τον άλλον. Το ερώτημά σας είναι, λοιπόν: είναι σωστό να γεμίσει αυτό το κενό με την οικογένεια; Όμως η κτητικότητα οποιουδήποτε είδους γίνεται αιτία πόνου και για να ξεφύγει κανείς από αυτόν τον πόνο καλλιεργεί την αποστασιοποίηση. Τότε η αποστασιοποίηση γίνεται άλλο ένα μέσο κάλυψης, γεμίσματος του βασανιστικού κενού. Τώρα: μπορεί ποτέ αυτό το κενό να γεμίσει; Υπάρχει οποιαδήποτε μέθοδος εμπλουτισμού αυτής της φτώχειας»;
«Σίγουρα, πρέπει να υπάρχει», ισχυρίστηκε η επισκέπτρια.
«Σας παρακαλώ, ας το εξετάσουμε πιο προσεκτικά. Όσο κι αν γεμίσει αυτός ο αυτοπεριφραγμένος χώρος, αυτό το αίσθημα της ακραίας μοναξιάς, θα είναι και πάλι άδειος. Μπορεί να τον καλύψετε με οποιοδήποτε μέσο: θα είναι ακόμα εκεί. Μπορεί να τον γεμίσετε με κάθε επινόημα του μυαλού, αλλά εκείνο το κενό θα είναι ακόμα εκεί. Και προσκολλιόμαστε απελπισμένα σε εκείνο που νομίζουμε ότι μπορεί να γεμίσει το κενό. Γιατί αν μας πάρουν εκείνο που μας γέμισε το κενό, είμαστε δυστυχισμένοι, γεμάτοι θλίψη· επειδή εκείνο το κενό, εκείνη η οδυνηρή μοναξιά, αποκαλύπτεται ξανά. Αυτό το κενό δεν είναι σαν ένα σπασμένο δοχείο, σαν ένα βαρέλι δίχως πάτο, που δεν μπορεί να γεμίσει»;
«Μα πρέπει να υπάρχει κάτι που να μπορεί να γεμίσει το κενό», είπε η επισκέπτρια.
«Δεν υπάρχει τίποτα που να μπορεί να το γεμίσει, όσο κι αν προσπαθήσει κανείς. Ίσως για ένα διάστημα να το ξεχάσεις, να το κουκουλώσεις, να το αρνηθείς, αλλά εκείνο είναι πάντα από κάτω. Αυτό είναι σίγουρα προφανές. Αν δεν βγάλεις την αιτία, το σύμπτωμα είναι πάντα εκεί. Αν το μυαλό πειστεί ότι είναι αδύνατο να γεμίσει το κενό, την μοναξιά, τότε είναι ικανό το ίδιο να φέρει στον εαυτό του μια μεταμόρφωση, μια επανάσταση. Αλλά η δυσκολία βρίσκεται στο να αντιληφθείς αμετάκλητα ότι όλες οι προσπάθειες να γεμίσει αυτό το κενό είναι οδυνηρές και εντελώς μάταιες. Το να το αντιληφθείς αυτό, το να το βιώσεις, είναι ουσιαστικό. Μ’ αυτή την κατανόηση έρχεται τάξη και διαύγεια.
Όταν η σκέψη και το συναίσθημα αντιληφθούν πλήρως ότι αυτό το κενό δεν μπορεί να γεμίσει με κανένα τρόπο, τότε είναι σε θέση να ανακαλύψουν ότι δεν μπορούν να κάνουν τίποτα γι’ αυτό, ότι οι σκέψεις τους και οι πράξεις τους σε σχέση με το κενό δεν έχουν καμιά ουσιαστική σημασία· ό,τι κάνουν είναι ένα εμπόδιο. Τότε το μυαλό μένει σιωπηλό και μέσα σ’ αυτή τη σιωπή, οι τοίχοι της ‘αυτοπερίφραξης’, που δημιουργούν τον ιδιαίτερο, εσωτερικό προσδιορισμένο χώρο – το κενό και την μοναξιά δηλαδή – γκρεμίζονται. Τότε δεν υπάρχει ούτε προσκόλληση ούτε αποστασιοποίηση. Τότε η οικογένεια, η εργασία, όσα φτιάχνονται με το χέρι ή με το μυαλό, δεν είναι πια σημαντικά από μόνα τους· είναι μέσα όχι σκοπός. Είναι μέσα αυτογνωσίας, σωστής σκέψης, ύψιστης σοφίας, αλλά για το μυαλό που είναι σκλαβωμένο στα μέσα, υπάρχει συσσώρευσή τους και αποκήρυξη της σωστής σκέψης, και η σκλαβιά δεν παύει με την καλλιέργεια της μη-προσκόλλησης.
Μην ασχολείστε με το προϊόν, αλλά με τον κατασκευαστή του· μην ασχολείστε με τη σκέψη, αλλά με τον σκεπτόμενο. Αυτό που είναι ο σκεπτόμενος είναι και η σκέψη του· δεν είναι δύο χωριστά πράγματα, αλλά ένα ενιαίο φαινόμενο. Έτσι, όσο ο σκεπτόμενος είναι ‘αυτοπεριφραγμένος’, οι σκέψεις του και οι δραστηριότητές του περιορίζουν, δεσμεύουν. Μην αποκόβεστε απλώς από αυτά τα δεσμά, αλλά αφήστε τον σκεπτόμενο να πάψει να αναπαράγεται. Ο σκεπτόμενος και οι σκέψεις του πρέπει να πάψουν να υπάρχουν. Όσο θα υπάρχει ο σκεπτόμενος, οι σκέψεις του δεν μπορούν παρά να παράγουν άγνοια και θλίψη, γιατί ο σκεπτόμενος συνεχίζεται με την οικογένεια, με τα αντικείμενα, με την εργασία, με τις ιδέες. Ο σκεπτόμενος εδραιώνεται με τα δημιουργήματά του: ο πατέρας είναι σκλάβος του γιου του, γιατί ο γιος του είναι ο ίδιος. Τα ιδιαίτερα γνωρίσματα του σκεπτόμενου και των σκέψεών του πρέπει να πάψουν εντελώς. Όταν ο σκεπτόμενος είναι σιωπηλός, όταν έχει πάψει τις φλυαρίες του, τότε σε αυτή τη σιωπή υπάρχει το απροσμέτρητο.

 

 

5 Σχόλια στο “Μια οικογένεια για να γεμίζετε το κενό σας”

      ainafets
      25 Μαρτίου 16 στις 18:50

      «Αν το μυαλό πειστεί ότι είναι αδύνατο να γεμίσει το κενό, την μοναξιά, τότε είναι ικανό το ίδιο να φέρει στον εαυτό του μια μεταμόρφωση, μια επανάσταση. Αλλά η δυσκολία βρίσκεται στο να αντιληφθείς αμετάκλητα ότι όλες οι προσπάθειες να γεμίσει αυτό το κενό είναι οδυνηρές και εντελώς μάταιες. Το να το αντιληφθείς αυτό, το να το βιώσεις, είναι ουσιαστικό. Μ’ αυτή την κατανόηση έρχεται τάξη και διαύγεια»…

      Εξαιρετικό και όταν κατανοηθεί, παύει και η προσκόλληση σε οτιδήποτε!

      🙂

      Ελίνα
      28 Μαρτίου 16 στις 9:16

      Παραμυθά μου, 3 φορές προσπάθησα να το διαβάσω σε διαφορετικές μέρες και ώρες. Την τρίτη τα κατάφερα. Δύσκολο κείμενο, αλήθειες λέει, αλλά πως τελικά αποδέχεσαι ότι το κενό δε γεμίζει μας αφήνει να το ανακαλύψουμε μόνοι μας. Άμα καταφέρω να το αποδεχτώ αυτό, θα έρθω να σου ξαναφήσω σχόλιο. Προς το παρόν μου φαίνεται ακατανόητο πως γίνεται αυτό. Η πιο δύσκολη «άσκηση» που μας έχει βάλει.

      Παραμυθάς
      28 Μαρτίου 16 στις 10:46

      Γεια σου Ελίνα. Δεν το έβαλα για άσκηση, αλλά τώρα που το λες μου μοιάζει καλή ιδέα. Νομίζω πως παρακολουθώντας κανείς το φόβο ή την ενόχληση που του δημιουργεί το κενό μέσα του, υπάρχει η πιθανότητα να το αποδεχτεί και να πει, «εντάξει, θα ζήσω μ’ αυτό». Τότε αν το αποδεχτεί, ίσως ανακαλύψει την αιτία που το δημιουργεί, οπότε μπορεί πιο εύκολα να τελειώνει μ’ αυτό. Να «τελειώνει», όχι να ψάχνει με τι θα το γεμίσει. Καλή εβδομάδα.

      Ελίνα
      28 Μαρτίου 16 στις 12:32

      Γεια σου ξανά, Παραμυθά! Ο Κρισναμούρτι μας τις βάζει τις «ασκήσεις» ( 😉 ), χωρίς βέβαια να ήταν αυτός ο σκοπός του. Σαν ασκήσεις τα βλέπω όλα αυτά που έχει πει και αυτή είναι η πιο δύσκολη για εμένα. Έτσι όπως τα λες το κατάλαβα κι εγώ το κείμενο και σ΄ευχαριστώ που το επιβεβαίωσες , γιατί καμιά φορά που τον διαβάζω δεν είμαι σίγουρη ότι αντιλαμβάνομαι όλα τα νοήματα. Καμιά φορά γυρνάω μετά από εβδόμαδες και διαβάζω ξανά κάτι ανακαλύπτοντας καινούρια πράγματα. Έχει κάτι το ανεξάντλητο ο λόγος του. Καλή εβδομάδα και σε σένα!

Σχολιάστε