Η μουσική στο πρόσωπο της Κάλλας

Αυτή τη φορά δεν είναι ότι ενώ είχα έτοιμα κάνα δύο post  μου ήρθε ξαφνικά η ιδέα για ένα τρίτο. Απλώς ένοιωσα να θέλω να βάλω κάτι άλλο, κάτι που να μην έχω ξανανεβάσει παρόμοιο. Και ξαφνικά, θυμήθηκα την Κάλλας. Και κατ’ αρχήν να σας εξηγήσω γιατί λέω θυμήθηκα και όχι μου ήρθε η ιδέα.
Το 2003, η Ελλάδα ανέλαβε για τέταρτη φορά την Προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Ε.Ρ.Τ.  τότε ζήτησε προτάσεις για εκπομπές που να έχουν θέμα την Ευρωπαϊκή Ένωση και με υπότιτλους σε όλες τις γλώσσες της. Κάθισα  κι έφτιαξα μια πρόταση, κι ανάμεσα στις άλλες ιδέες είχα και μία για ένα ντοκιμαντέρ για την Μαρία Κάλλας, μια και ήταν παγκόσμια αποδεχτή, γεννημένη σε χώρα της Ευρώπης και με καριέρα κυρίως σ’ αυτήν. Και το ντοκιμαντέρ αυτό, δεν θα χρειαζόταν καθόλου υποτιτλισμό, αφού είναι μόνο μουσική. Είναι οι εισαγωγές από τις άριες που έλεγε η Κάλλας σε διάφορα κονσέρτα και όπου η Κάλλας, περίμενε ακούγοντας τη μουσική, να έρθει η στιγμή για «να μπει» – ν’ αρχίσει να τραγουδάει δηλαδή. Και σ’ αυτό το διάστημα, το τι γράφεται στο πρόσωπό της είναι άλλο πράμα!!  Εδώ πρέπει να σας πω ότι η όπερα δεν μου αρέσει καθόλου και δεν έχω πάει ποτέ! Από παιδί, όντας μέσα στο θέατρο, αυτό το τραγουδιστό είδος δεν μου έλεγε τίποτα. Είχα δει μάλιστα κι ένα έργο που κάποιος έλεγε: » Όπερα είναι η περίπτωση που πέφτει κάποιος σε ένα πηγάδι, μαζεύονται δέκα άτομα από πάνω και κοιτάνε κάτω τραγουδώντας όλοι μαζί, ‘κάποιος έπεσε μέσα στο πηγάδι… κάποιος έπεσε μέσα στο πηγάδι…» και δεν πάει κάποιος να φέρει ένα σχοινί να τον βγάλουν και ο άνθρωπος πνίγεται». Χα, χα, χα… Χρόνια αργότερα, όταν ήμουν μαθητής στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου, η στάση μου θεωρητικοποίηθηκε κι όλας,  όταν άκουσα τον Άγγελο Τερζάκη να μας λέει στο μάθημα της Δραματολογίας, ότι η Όπερα, «είναι αρχαία Ελληνική τραγωδία που έχει χάσει το δρόμο της». Ακόμα θυμάμαι τα λόγια του! Και να γιατί: Μετά την κατάκτηση της Ελλάδας από τους Ρωμαίους, το θέατρο πέθανε στην Ελλάδα. Στον αιώνα της Αναγέννησης, οι Ιταλοί θέλησαν να αναβιώσουν την αρχαία ελληνική τραγωδία που θαύμαζαν. Αλλά το μυστικό της μουσικότητας της αρχαίας τραγωδίας που βασιζόταν στη μουσικότητα της ίδιας της γλώσσας, την προσωδία, είχε για πάντα χαθεί, κι έτσι στα έργα που έγραψαν, η μουσική  «καβάλησε»  το λόγο και γεννήθηκε η Όπερα. (Χα, χα, χα… Τι μαθαίνετε σ’ αυτό το μπλογκ!)
Πάμε πίσω στην Κάλλας, τώρα. Μπορεί να μη μου άρεσε ποτέ η όπερα, αλλά πάντα μου άρεσαν και οι μου αρέσουν οι συναυλίες των τενόρων, των σοπράνων κ.λπ. όπου τραγουδάνε άριες από όπερες. Έτσι πρωτάκουσα στα νιάτα μου την Κάλλας και την ερωτεύτηκα, όπως είχα ερωτευτεί και την Γκρέις Κέλλυ στα δέκα μου! Κι αργότερα όταν διάβασα και είδα ταινίες για τη ζωή της, την πόνεσε η ψυχή μου, όσο λίγες γυναίκες έχω πονέσει στη ζωή μου.  Όταν, λοιπόν, έκανα την πρόταση στην Ε.Ρ.Τ. για το ντοκιμαντέρ που σας έλεγα είχα ξετρελαθεί  μαζεύοντας ταινίες από συναυλίες της κι εντοπίζοντας τις στιγμές που ήθελα. Αλλά η πρόταση δεν έγινε δεκτή κι έτσι το ντοκιμαντέρ δεν έγινε ποτέ.
Χθες, ένοιωθα όταν κατέβηκα στην Αθήνα, μια περίεργη αίσθηση «σκατίλας» στην ατμόσφαιρα, κάτι σ’ αυτήν και στα πρόσωπα των περισσότερων ανθρώπων, μεταξύ χυδαιότητας, βιαιότητας, σκοταδιού και φόβου. Γύρισα στο γραφείο μου κι ένοιωσα να θέλω να δω κάτι που να αποπνέει ομορφιά, την ομορφιά που βγαίνει όταν ένας άνθρωπος ανοίγει την ψυχή του. Και πάνω εκεί θυμήθηκα την ιδέα για το ντοκιμαντέρ με την Κάλλας. Γιατί σ’ αυτό, στο πρόσωπο της, καθρεφτίζονται όλα όσα νοιώθει η ψυχή της καθώς ακούει τη μουσική και είναι όντως σαν να γράφεται η μουσική στο πρόσωπό της. Και τα δείχνει χωρίς καμιά ψυχολογική τσιγκουνιά στο κοινό της, έτσι όπως κάνουν όλοι οι αληθινοί ηθοποιοί – όλοι οι καλλιτέχνες που η  παρουσίαση της δουλειάς τους προϋποθέτει ύπαρξη άλλων ανθρώπων, του κοινού. Γι’ αυτό και το θέατρο είναι σαν ερωτική πράξη, είναι επικοινωνία και άνοιγμα ψυχής, πράγματα που νοιώθουν και κάνουν οι αληθινοί  ηθοποιοί – του θεάτρου βέβαια.
Έφυγα τρέχοντας για το σπίτι, όπου έχω όλο το υλικό που είχα μαζέψει τότε και μοντάρισα  απ’ αυτό ένα δεκαπεντάλεπτο ντοκιμαντέρ. Το ανεβάζω εδώ με όλη μου την καρδιά για σας – όσους θέλετε, αλλά και  δεν θέλετε να το δείτε.  Το ντοκιμαντέρι αυτό είναι με υλικό από ένα κονσέρτο που έδωσε η Κάλλας στο Αμβούργο το 1959.
Σας φιλώ πολύ
Π.

5 Σχόλια στο “Η μουσική στο πρόσωπο της Κάλλας”

      ΔΕΣΠΟΙΝΑ
      27 Ιουνίου 12 στις 14:43

      Άτυχη,τυχερή…ποιος ξέρει…εκείνο που κρατώ είναι αυτή η καθαρότητα στο βλέμμα που πολύ σπάνια τη συναντά κανείς σε γυναίκα κι ακόμα περισσότερο σε «ντίβα».

      Mika
      28 Ιουνίου 12 στις 12:09

      Σύμπτωση ή οχι, εχθες στο καθιστικό ενός ιατρείου (που είχε μονο βιβλία και όχι περιοδικά, πράγμα σπάνιο…) διάβαζα ενα βιβλίο-βιογραφία για την Κάλλας και ειχα κολλήσει τοσο που όταν με φώναξαν δεν ήθελα να πάω για να το τελείωσω.
      Αυτή η γυναίκα ασκούσε και πάνω μου μια περίεργη επίδραση που με συγκινούσε. Πραγματικά το πρόσωπο της είναι ενας καμβάς συναισθημάτων, κάτι το οποίο αναφερόταν και στο χθεσινό βιβλιο. Αν και εμένα με μαγευουν και τα χέρια της, τι εκφραστικότητα, είναι σαν να χορευουν…
      Μας χρειάζεται μια δόση τέτοια μέσα στο μαυρο που μας περιβάλει…

      Ευχαριστούμε
      Φιλια

      δημήτρης
      28 Ιουνίου 12 στις 19:58

      Διαβάζοντας το ποστ χαμογέλασα με το χιούμορ του συγγραφέα και χάρηκα (ακόμη μια φορά) αυτό το συνολικό, καθάριο του κοίταγμα σε ό,τι θέμα πραγματεύεται (χθες έτυχε κάτι να ψάχνω στο μπλογκ και ξαναδιάβασα πολλά κείμενα που σε τραβάγαν από μόνα τους να τα διαβάσεις και να τα ξαναδιαβάσεις).
      Και μένοντας στο καθαρό βλέμμα πέφτω πάνω στο σχόλιο της Δέσποινας που με έβαλε σε σκέψεις και ακόμα αναρωτιέμαι:
      Γιατί άραγε να είναι σπάνια η καθαρότητα του βλέμματος στις γυναίκες;… αλλά νομίζω ότι και οι στους άντρες σπανίζει…τί σημαίνει καθαρότητα στο βλέμμα;…τί είναι αυτό που δε μας αφήνει να είμαστε ο εαυτός μας και αλλοιώνει τον τρόπο που κοιτάμε;
      Χα!χα!αν συνεχίσω να παρακολουθώ τη σκέψεις και να γράφω θα βγει σεντόνι και με τέτοια ζέστη θα σκάσουμε…άσε που είναι κι αυτή η «σκατίλα» 🙂

Σχολιάστε