Μοναξιά και μοναχικότητα

STORYTELLER AND PENCIL 2

Ε, ας μην αφήσουμε την πρώτη μέρα του Αυγούστου χωρίς post. Μόνο που δεν μου ‘ρχεται  να βάλω κάτι διασκεδαστικό, αλλά καθώς έχω περάσει μια εβδομάδα χαλαρά και μόνος μου, επειδή η οικογένεια και φίλοι λείπουν, σκέφτηκα να γράψω ένα καλοκαιρινό «σεντονάκι» με κάποιες από τις σκέψεις που έκανα.

Προσωπικά θεωρώ ότι υπάρχει μεγάλη διαφορά ανάμεσα στην μοναξιά και στην μοναχικότητα. Μοναξιά είναι εκείνη η αίσθηση ότι είσαι εντελώς αποκομμένος, μια αίσθηση ξαφνικής ανησυχίας χωρίς προφανή αιτία, που σε σπρώχνει να αναζητήσεις συντροφιά, διασκέδαση ή κάποια απασχόληση, μια αίσθηση κενού όπου μέσα του κανείς αυτοφυλακίζεται. Η μοναχικότητα είναι κάτι εντελώς διαφορετικό: είναι μια κατάσταση ελευθερίας που εμφανίζεται όταν έχει κάτσει κανείς ήσυχα με τον εαυτό του, χωρίς να το βάλει στα πόδια τη στιγμή που πλημυρίζει από μοναξιά και την  παρακολουθεί μέχρι κάποια στιγμή να την κατανοήσει. Τότε έρχεται η κατάσταση εκείνη της μοναχικότητας όπου κανείς βλέπει ότι δεν υπάρχει αυτό που λέμε ψυχολογική ασφάλεια κι έτσι δεν μπορεί να βασίζεται ψυχολογικά, σε κανένα. Έτσι, καθώς δεν αναζητά πια κανείς ευχαρίστηση, παρηγοριά, κι επιβεβαίωση, αντιμετωπίζει το φόβο της μοναξιάς χωρίς να τον φοβάται όταν, καθώς μέσα σε μια στιγμή βλέπει ότι δεν μπορεί να βασίζεται σε τίποτα και σε κανέναν και ότι καμιά διασκέδαση, καμιά φυγή  δεν μπορεί να τον σβήσει, αλλά μόνο να τον κουκουλώσει.
Μπορεί , λοιπόν, κανείς όταν νοιώθει την μοναξιά να τον βαραίνει να κάτσει μαζί της χωρίς καμιά σκέψη να το βάλει  στα πόδια, αφού αν το βάλεις  στα πόδια, δεν πρόκειται ποτέ να την κατανοήσεις κι εκείνη θα σε περιμένει στην επόμενη γωνία;
Έχετε σκεφτεί ότι οι περισσότεροι άνθρωποι παντρεύονται ή αναζητούν άλλου είδους κοινωνικές  σχέσεις, επειδή δεν ξέρουν πώς να ζουν μόνοι; (Κάποτε ο Χορν μου είχε πει:  «Αν δεν υπήρχε η μαγκουφιά, ο γάμος θα ήταν το χειρότερο πράγμα στον κόσμο».  Κι ένας κύριος από την περιοχή, μου είχε πει για τη γυναίκα του:  «Καλύτερα να έχεις κάποιον που να βρίζεσαι από το πρωί έως το βράδυ παρά να ζεις μόνος σου».)
Δεν λέω ότι πρέπει να ζει κανείς μόνος, αλλά αν παντρεύεσαι επειδή θέλεις να ‘χεις κάποιον ή κάποιαν που να σου ανήκει και να ανήκεις για να νοιώθεις ψυχολογική ασφάλεια ή αν βαριέσαι τον εαυτό σου και χρησιμοποιείς τη δουλειά σου για να τον ξεχνάς, τότε θ’ ανακαλύψεις ότι όλη σου η ζωή δεν είναι παρά μία ασταμάτητη αναζήτηση διασκέδασης. Μόλις έχουμε λίγο ελεύθερο χρόνο, οι περισσότεροι από μας αναζητούμε κάποιο είδος διασκέδασης. Παίρνουμε κάποιο βιβλίο ή απλώς ένα περιοδικό. Ανοίγουμε το ραδιόφωνο ή την τηλεόραση, πάμε σινεμά, θέατρο, εκκλησία, μπαράκι ή σε κάποιο γήπεδο ή παραδινόμαστε σε ακατάπαυστη φλυαρία. Υπάρχει μια ατέλειωτη απαίτηση για διασκέδαση, για κάποια απασχόληση για να αποφεύγουμε να μείνουμε μόνοι με τον εαυτό μας. Δεν ξέρω αν το έχετε προσέξει, αλλά οι περισσότεροι άνθρωποι είναι διαρκώς απασχολημένοι με κάτι κι όταν δεν έχουν να κάνουν κάτι συγκεκριμένο, ανησυχούν διαρκώς για το ένα ή το άλλο, επειδή φοβούνται να μείνουν μόνοι τους με τους εαυτούς τους. Η πολύ ανησυχία, είναι «ύποπτη».
Έχει πλάκα όταν παρατηρήσεις ότι όταν κάποια στιγμή μείνεις ξαφνικά μόνος σου, χωρίς να έχεις να κάνεις τίποτα, πόσο γρήγορα θέλεις να βρεις κάτι να κάνεις για να  ξεφύγεις από τον εαυτό σου, να μη βλέπεις μέσα σου αυτό που είσαι, ό,τι κι αν είσαι. Αυτός είναι ο λόγος που έχει τέτοια άνθιση η βιομηχανία της ψυχαγωγίας, και αποτελεί ένα σημαντικό κομμάτι αυτού που αποκαλούμε πολιτισμό. Αν παρατηρήσει κανείς γύρω του βλέπει  ότι σ’ όλο τον κόσμο, οι άνθρωποι αναζητάνε να είναι όλο και πιο απασχολημένοι με κάτι. Ο πολλαπλασιασμός των διασκεδάσεων, τα αμέτρητα βιβλία και περιοδικά, τα ατέλειωτα τηλεοπτικά κανάλια σε όλον τον  κόσμο, η γεωμετρική εξάπλωση της χρήσης του ίντερνετ, οι πάμπολλες αθλητικές εκδηλώσεις κι ένα σωρό άλλα είδη διασκέδασης και απασχόλησης που προσφέρουν την ευχαρίστηση που δεν βρίσκει κανείς μέσα του, το μόνο που δείχνουν -κατά τη γνώμη μου– είναι ότι ο φόβος της μοναξιάς είναι απέραντος. Για να ξεφύγουμε από αυτή τη μοναξιά είναι που θέλουμε να βρισκόμαστε μαζί με άλλους, θέλουμε να διασκεδάζουμε, να ξεδίνουμε με διάφορους τρόπους.. Κι όμως, υπάρχει μέσα σε όλους μας η δυνατότητα να πάμε πέρα απ’ αυτόν τον φόβο της μοναξιάς και να γνωρίσουμε αυτό που είναι η μοναχικότητα. Νομίζω ότι αν κατανοήσει κανείς την μοναξιά και πάει πέρα απ’ αυτήν, τότε πιθανόν ν’ ανακαλύψει ότι δεν υπάρχει καμιά ανάγκη φυγής, αφού –θα πρέπει- ο νους να έχει γνωρίσει έναν πλούτο μέσα του, που δεν μπορεί να τον βρει κανείς πουθενά αλλού.

Και μια ευχή μέσα από την καρδιά μου: Τώρα που είναι διακοπές, αν έχετε την ευκαιρία και τη διάθεση, κάντε καμιά μεγάλη βόλτα μόνοι σας σε κάποια παραλία, σε κάνα βουνό, σε έρημη πλατεία ή δάσος, κοιτώντας μέσα σας όπως ένας μικροβιολόγος κοιτάζει μέσα από το μικροσκόπιο το παρασκεύασμα του ασθενή: χωρίς καμιά σκέψη, χωρίς κανένα συναίσθημα, χωρίς καμιά κριτική, χωρίς καμιά άποψη ή ιδέα για ό,τι βλέπει,  αλλά αφήνοντας εκείνο να του «πει» τι έχει ο ασθενής. Καταλαβαίνετε τι θέλω να πω, ε; Κοιτάξτε μέσα σας χωρίς η ματιά σας να φιλτράρεται από ιδέες, ηθικές, φιλοσοφίες, ψυχαναλυτικές θεωρίες, κοινωνικές ηθικές, θρησκευτικά πιστεύω και τέτοια. Χωρίς ενοχές για ό,τι είστε ή δεν είστε, χωρίς να θέλετε να γίνετε κάτι άλλο από αυτό που είσαστε, ό,τι κι αν είναι αυτό. Η ενοχή, είναι η αθλιότερη μορφή φόβου και ο πιο άθλιος και ανέντιμος τρόπος που χρησιμοποιείται από τους γονείς μας, την κοινωνία και τη θρησκεία, αλλά και δικούς μας ανθρώπους, για να μας χειρίζονται και να κάνουμε ό,τι θέλουν εκείνοι.

Καλό μήνα
Σας φιλώ.
Π.

Υ.Γ. Η φωτογραφία είναι από τα καινούργια επεισόδια του ΠΑΡΑΜΥΘΑ. Όπως βλέπετε, παρατηρώ το μαγικό μολύβι μου, που μου λέει την ιστορία του. Θα την μάθετε τον Ιανουάριο του 2010. Προς το παρόν, ακούστε «την ιστορία του εαυτού σας», είναι το καλύτερο «βιβλίο» που μπορείτε να βρείτε, γιατί δεν είναι μόνο δικό σας, είναι το βιβλίο της ανθρωπότητας. Ένα βιβλίο γεμάτο: πόνους, χαρές, φόβους, ενοχές, μοναξιά, ανάγκη για αγάπη, φθόνο, ζήλεια, καλοσύνη, βία, φροντίδα και άλλα πολλά τέτοια…

13 Σχόλια στο “Μοναξιά και μοναχικότητα”

      dimitrisp
      2 Αυγούστου 09 στις 17:04

      όπως πάντα ,ξέρεις ακριβώς τα λόγια εκείνα που μιλάνε στις καρδιές μας και που κανείς και τίποτα δε μπορούν να τα φιλτράρουν…(δεν άντεξα ,βρήκα ένα ιντερνετ καφε στην Ακράτα…ήθελα έστω και λίγο να ασχοληθώ με «ιντερνετικά φούμαρα»)
      καλό μήνα ,να είμαστε όλοι καλά!

      Παπαστρατής Ιωάννης
      2 Αυγούστου 09 στις 19:18

      Καλό Μήνα και από εμένα!!Από τα πιο…σοφά σεντόνια σου που έχω διαβάσει!!!

      να-τασσσάκι
      2 Αυγούστου 09 στις 19:28

      Μου φαίνεται όμως ότι είναι απλό έτσι όπως το λες: η μοναξιά είναι συναίσθημα, η μοναχικότητα είναι κατάσταση που βιώνεις, που θέλεις να είσαι «μέσα σ’ αυτήν». Από σύμπτωση πριν 2-3 μέρες είχαμε αυτή την κουβέντα με τη φίλη μου τη Βάσω. Λέγαμε λοιπόν πως είναι όμορφο να μπορείς να μένεις μόνος με τον εαυτό σου -σκέψου ότι για να το καταφέρω ξυπνάω εδώ κι ένα χρόνο στις 5 το πρωί, και πάω και κάνω ένα περίπατο στο πάρκο της γειτονιάς. Μα το θέλω, μου έχει κανει απίστευτο καλό.
      Και λέγαμε λοιπόν πόσο «παράξενο» ακούγεται αυτό, σε πολλούς γνωστούς και φίλους μας που το λέμε -μια και κάνει κι εκείνη κάτι ανάλογο. Και πόσο καλό μας έχει κάνει, πώς καταφέραμε να «μιλάμε» στους εαυτούς μας, έτσι. Και πόσο μας τρόμαξε αυτό στην αρχή, μα μετά…

      Καλό μήνα Παραμυθά
      κι ευχαριστούμε 🙂
      Φιλί

      papiera
      2 Αυγούστου 09 στις 20:28

      Μα πώς να ορίσω τη συζήτηση και τη διασκέδαση με τον εαυτό μου ως μοναχικότητα ή μοναξιά… Αφού συνέχεια με έχω παρέα;
      Μήπως δεν υπάρχει αληθινή μοναχικότητα και μοναξία;
      Λέω εγώ τώρα….

      Άντρια
      3 Αυγούστου 09 στις 9:11

      Παραμυθάς :»Έχει πλάκα όταν παρατηρήσεις ότι όταν κάποια στιγμή μείνεις ξαφνικά μόνος σου, χωρίς να έχεις να κάνεις τίποτα, πόσο γρήγορα θέλεις να βρεις κάτι να κάνεις για να ξεφύγεις από τον εαυτό σου»
      μα φυσικά, γι`αυτό άλλωστε μας έγραψες αυτό το κείμενο! Μόνος δεν ήσουν? :-)χιχιχι
      Πολύ όμορφα όσα έγραψες!
      Καλή σου μέρα

      Mika
      3 Αυγούστου 09 στις 9:53

      καλημέρα! καλό μήνα! καλές διακοπές να έχουμε! και πολλές αληθινές στιγμές με τους άλλους…και με τον εαυτό μας!
      Φιλιά!

      Fwtino_Asteraki
      17 Αυγούστου 09 στις 4:32

      Τσουπ σε λιγο ξημερωνει αλλα ειπα να σαν ανακατεψω λιγακι και γω …χιχι!
      Δυο λεξεις….»ομοηχες» μα τοσο διαφορετικες….Αν καταλαβα καλα στο πρωτο κομματι πανω λες οτι η μοναχικοτητα περιεχει μεσα της την λεξη μοναξια…Και νομιζω πως κατι τετοιο ειναι αληθεια…-και τα δυο ξεκινανε με μονα..- Μα τελικα ειναι τοσο διαφορετικες η μια απ την αλλη οστοσο πολυ συχνα συγχαιονται αυτα…ειναι καπως οπως οταν λεμε «με γαλα»και το «μεγαλα» η το «συκο» και το «σηκω»…

      Μου θυμιζει κατι που ειχα γραψει παλιοτερα καπου,οποιος θελει μπορει να ριξει μια ματια, http://fwtino-asteraki.spaces.live.com/blog/cns!DF7FA4F9BDA572BA!1009.entry (ολη την διευθηνση copy και paste) επι 19και παρα κατι «παλευα» με αυτα νομιζα πως ειναι ιδια…μεχρι που καποιος μου τα εξηγησε…Νομιζω πως και τα δυο αυτα «ταυτιζονται» με το «μονος» και το «μοναχικος»…..φαινομενικα ιδια μα τοσο διαφορετικα και αυτα!

      ΜΟΝΟΣ:Σημαινει οτι δεν εχεις κανενα..νιωθεις σαν να μην εχεις κανεναν διπλα σου να σε στηριξει,να μιλησεις,να κανεις πραγματα,να διασκεδασεις να δειξεις να γελασεις…Sinoptika : Μονος αλλα οχι κατεπιλογην σου..

      ΜΟΝΑΧΙΚΟΣ:Λογο καταστασεων εμπιριων φασεων ισως ζωης επιλεγεις το μοναχικο δρομο ζωης..Απλα προχωρας χωρις να κοιτας πισω σου αριστερα δεξια…Εισαι εδω μα απεχεις..που λεει και καποιο τραγουδακι..Βαζεις τα ακουστικα του MP3 και εφυγες… Sinoptika : Μονος κατεπιλογην…

      Το μονος νομιζω ταιργιαζει με το μοναξια
      και το μοναχικος με την μοναχικοτητα φυσικα..

      Συχνα λεμε ειμαι μονος ειμαστε πραγματικα ετσι «πασχουμε» απ μοναξια? Πως να γινει αυτο αφου αν παρατηρισουμε τα παντα γυρο μας μιλανε!
      Για να υπαρξεις μοναχικος νομιζω πρεπει να περασεις πραγματικα απ 40κυμματα που λεν..δεν ειναι καθολου ευκολο και δυσκολα καποιος γινεται…

      Περισσοτερα για να μην τα μεταφερω παλι εδω εχω στη διευθηνση… 😉

      Οσο για την ευχη στο τελος μαλλον σε μενα φετος ειδικα επιασε για τα καλα και δεν λεει να παει και σε κανεναν αλλο! χιχιχι! 😉 Ειναι σημαντικο να βλεπεις μεσα σου…μα και το πολυ πειραζει νομιζω…..

      Καληνυχτα σε ολους και ονειρα γλυκα! Μακια πολλα!

      Ζαχαρούλα
      21 Αυγούστου 09 στις 13:11

      … το έχεις καταφέρει, άραγε;…
      μέσα στη μοναχικότητα, το πάθος δίχως πάθη…

      μακάρι…

      όλοι μας…
      μόνοι μας…

      μόνο έτσι θα μπορέσουμε πραγματικά να συν-βιώνουμε…
      όταν πάψουμε να φοβόμαστε τη μοναξιά.

Σχολιάστε