«Καλημέρα Παραμυθά»

Γράφοντας το προηγούμενο post, υπολόγιζα – όπως το είχα γράψει κι όλας – να μην ανεβάσω άλλο μέχρι Τρίτη, Τετάρτη. Αλλά πέσανε τρία απανωτά πράγματα μέσα σε τρεις μέρες, που είναι τέτοια η σύμπτωση (?) ώστε να μην μπορώ να αντισταθώ στον πειρασμό να ανεβάσω ένα post, ένα «μπλογκοπεριοδικό» μ’ αυτές. Ο λόγος είναι ότι οι τρεις αυτές περιπτώσεις έχουν μια σύνδεση μεταξύ τους: Σε μια συνέντευξη που μου πήρανε έχει μια ερώτηση που έχει σχέση με το blog μου, όπου μπήκε ένα σχόλιο που έχει σχέση με τη μεταφραστική δουλειά που κάνω για τον Κρισναμούρτι, που το κείμενο που μεταφράζω αυτή τη στιγμή, μιλάει για κάτι που ίσως υπάρχει πίσω απ’ όλα αυτά! Έτσι τουλάχιστον ένοιωσα εγώ. Λοιπόν:

Πριν μερικές μέρες, μου πήρε μια συνέντευξη η δημοσιογράφος Γιώτα Κωνσταντινίδου,  που ανέβηκε στο ιντερνετικό περιοδικό, «thinkfree». Αν σας κάνει κέφι μπορείτε τη δείτε κάνοντας κλικ ΕΔΩ, αλλά εκείνο που έχει σχέση με το blog είναι αυτή η ερώτηση, που σας αντιγράφω εδώ μαζί με την απάντηση που έδωσα:
Στο blog σας, «Ο Παραμυθάς, ιστορίες και άλλα» συναντά κανείς κατηγορίες όπως: «παραμύθια», «κλόουν», «ιστορίες» και κάπου εκεί ανάμεσα προσωπικά σχόλια όπως το «Μπλογκοπεριοδικό», τα «μηνύματα κοινωνικής συμπεριφοράς». Είναι προσωπική ανάγκη ή στόχος το να συναντιούνται τα αναγνώσματα των παιδιών με των γονιών; Παιδιά και ενήλικοι αναγνώστες, δηλαδή,  κάτω από την ίδια στέγη;
Το blog  μου το ξεκίνησα και το συνεχίζω απευθυνόμενος σε ενήλικες που έχουν μέσα τους ένα κομμάτι της παιδικής τους ψυχής απείραχτο και που παλιά, ως παιδιά, έβλεπαν τότε τις εκπομπές μου. Δεν είναι θέμα ανάγκης  μου, αλλά είναι η βασική ιδέα αυτού του blog. Τώρα, στο δρόμο, από 2007 που άνοιξα το blog, αυτοί οι γονείς το έδειξαν και στα παιδιά τους, γιατί ίσως να υπάρχουν κάποια πράγματα που δεν ενδιαφέρουν τα παιδιά, αλλά σίγουρα δεν υπάρχουν πράγματα που μπορεί να τα βλάψουν.

Και πάνω εκεί, μπαίνει στο προηγούμενο post ένα σχόλιο  – ένα και μοναδικό αυτή τη φορά, χα, χα, χα – από κάποιον που, «που έχει μέσα του ένα κομμάτι της παιδικής του ψυχής απείραχτο και που παλιά, ως παιδί έβλεπε τότε τις εκπομπές μου»!  Και το σχόλιο αυτό ρωτάει για τον Κρισναμούρτι! Σας το αντιγράφω κι αυτό εδώ, και όπως θα καταλάβετε, απ’ αυτό πήρε τον τίτλο του το post:

Καλημέρα Παραμυθά,
ήθελα να σου πω ότι χθες βρήκα το blog σου και χάρηκα πολύ γιατί έχουμε ανάγκη από κάτι διαφορετικό και ελπιδοφόρο. Και τώρα και πάντα. Είμαι κι εγώ ένα από εκείνα τα παιδιά που έβλεπα τα παραμύθια σου πριν δεκαετίες στην τηλεόραση. Δεν ήμουν τότε φανατικός τηλεθεατής σου, μπορώ να πω ότι τα έβρισκα και λίγο «παιδιάστικα», αλλά το περίεργο είναι ότι έστω και τα λίγα που έβλεπα έμειναν μέσα μου ανεξίτηλα και η όλη επαφή είναι ακόμα μέσα μου, όπως λίγα πράγματα. Περίεργο! Και σε είδα και μια φορά τυχαία στο δρόμο, διασταυρωθήκαμε σε ένα πεζοδρόμιο πριν 2-3 χρόνια. Και σε γνώρισα αλλά ντράπηκα να σου μιλήσω. Και ακόμα το θυμάμαι. Είναι για μένα έκπληξη η ενασχόλησή σου με τον Κρισναμούρτι, θα έλεγα σύμπτωση από αυτές που συνωμοτεί το σύμπαν κατά πολύ περίεργο τρόπο. Πώς συνδυάζεται το ταπεινό παραμύθι με την υψηλή φιλοσοφία; Αλλά τελικά είναι μάλλον ο τρόπος που λέγονται και τα δύο, με απλά λόγια που όμως μιλούν κατευθείαν στην καρδιά. Ή στο μυαλό; Δεν ξέρω, ίσως αυτά τα δύο τελικά να μην έχουν και τόσο μεγάλη διαφορά όσο μας έχουν μάθει.
Απλά ήθελα να σε χαιρετήσω (εδώ είναι πιο εύκολα από ότι ζωντανά στο δρόμο).

Όπως ξέρετε, όσοι μπαίνετε εδώ  από την αρχή, έχουν μπει διάφορα σχόλια που με έχουν συγκινήσει με την αγάπη που εκφράζουν για τον «Παραμυθά», αλλά είναι η πρώτη φορά που κάποιος κάνει αυτή την ερώτηση: «Είναι για μένα έκπληξη η ενασχόλησή σου με τον Κρισναμούρτι, θα έλεγα σύμπτωση από αυτές που συνωμοτεί το σύμπαν κατά πολύ περίεργο τρόπο. Πώς συνδυάζεται το ταπεινό παραμύθι με την υψηλή φιλοσοφία;»  Αυτή είναι η ερώτηση που κάνει την τρίτη σύμπτωση, που έχει σχέση με το κείμενο του Κρισναμούρτι που μεταφράζω, όπως θα καταλάβετε από τη σύντομη  απάντηση που αποφάσισα να δώσω εδώ στον Πέτρο: Πέτρο μου , ίσως είναι « συνωμοσία που έκανε το σύμπαν» ή μπορεί να είναι απλή σύμπτωση, αλλά πρέπει να σου πω ότι την ίδια χρονιά που άρχισα να ετοιμάζω τον «Παραμυθά», τον Αύγουστο του 1978, λίγο νωρίτερα την ίδια χρονιά –τον Ιούνιο του 1978 – η ζωή μου πήρε εκείνη τη στροφή που με έφερε στη δουλειά του Κρισναμούρτι!  Όσο για το τι είναι εκείνο που κάνει να συνδυάζεται το «ταπεινό παραμύθι με την υψηλή φιλοσοφία», όπως λες, θα έλεγα ότι είναι η αγάπη που υπάρχει πίσω από εκείνο που γεννάει και τα δύο, και που νομίζω ότι βρίσκεται μέσα στην καρδιά.

Οπότε, εδώ κολλάνε και κάποια αποσπάσματα από κείμενα του Κρισναμούρτι, ειδικά για την αγάπη, που μεταφράζω τελευταία, όπως σας έχω πει σε προηγούμενο post , που μου έχουν ζητήσει από την Ινδία για ένα project σε όλες τις ευρωπαϊκές γλώσσες με τίτλο, «Ο κόσμος σε κρίση». Τα «έραψα» σε ένα κείμενο, ειδικά για εδώ.
Καλή εβδομάδα
Π.

Αναρωτιέμαι αν έχετε γνωρίσει ποτέ την αγάπη. Έχουμε διαιρέσει τη ζωή, όπως έχουμε διαιρέσει και τη γη. Μιλάμε για την αγάπη, λέγοντας ότι είναι είτε σαρκική είτε πνευματική κι έχουμε ξεκινήσει μια μάχη ανάμεσα στο ιερό και στο εγκόσμιο. Έχουμε διαιρέσει την αγάπη σ’ αυτό που είναι και σ’ αυτό που θα πρέπει να είναι, κι έτσι δεν ξέρουμε ποτέ τι είναι η αγάπη. Μιλάμε πάρα πολύ για την αγάπη – την αγάπη για τον Θεό, την αγάπη για την ανθρωπότητα, την αγάπη για την πατρίδα, την αγάπη για την οικογένεια – κι όμως, πράγμα παράξενο, μ’ αυτήν την «αγάπη» πάει μαζί και το μίσος. Αγαπάς τον δικό σου Θεό και μισείς τον Θεό κάποιου άλλου· αγαπάς το έθνος σου, την οικογένειά σου, αλλά είσαι εναντίον κάποιας άλλης οικογένειας και κάποιου άλλου έθνους· και , σ’ ολόκληρο τον κόσμο, όλο και πιο πολύ, η αγάπη συσχετίζεται με το σεξ. Σ’ αυτή την αγάπη υπάρχει πάρα πολύ ζήλεια, θυμός, μίσος, κτητικότητα, κυριαρχία του ενός πάνω στον άλλον, η σύγκρουση ανάμεσα σε «μένα» και σε «σένα»· σ’ αυτήν υπάρχει πολύ μεγάλη ευχαρίστηση, έντονη σεξουαλική επιθυμία και ευχαρίστηση – αλλά είναι όλο αυτό αγάπη;

Είναι, λοιπόν, η αγάπη ευχαρίστηση; Η ευχαρίστηση είναι προϊόν την σκέψης. Έχοντας, δηλαδή, νοιώσει κάθε είδους ευχαρίστηση με το άλλο πρόσωπο χθες, το σκέφτεσαι σήμερα χτίζοντας εικόνες τη μια πάνω στην άλλη, πράγμα που σε ζωντανεύει και σου δίνει ευχαρίστηση – σεξουαλική, συναισθηματική ή άλλη – και αυτό το ονομάζεις αγάπη. Είναι, όμως, αγάπη; Στην ευχαρίστηση υπάρχει απογοήτευση, υπάρχει πόνος, υπάρχει αγωνία, υπάρχει εξάρτηση. Εξαρτιέστε ή όχι ψυχολογικά από τον άλλον που σας κάνει να  νοιώθετε ευχαρίστηση; Και σ’ αυτή την εξάρτηση, δεν υπάρχει φόβος; Και όταν έχεις εξάρτηση από τη γυναίκα σου ή από τον άντρα σου και λες «σ’ αγαπώ», είναι αυτό αγάπη;
Προφανώς η αγάπη δεν είναι συναίσθημα. Ο συναισθηματισμός, είναι απλώς μια μορφή επέκτασης του «εγώ». Το να είσαι γεμάτος συναισθήματα προφανώς δεν είναι αγάπη, γιατί ένα συναισθηματικό άτομο μπορεί να είναι και άσπλαχνο όταν τα συναισθήματά του δεν έχουν ανταπόκριση, όταν τα συναισθήματά του δεν βρίσκουν διέξοδο. Ένα συναισθηματικό άτομο μπορεί να μισήσει, να πάει στον πόλεμο, να σκοτώσει. Ο άνθρωπος που είναι συναισθηματικός, που δακρύζει για τη θρησκεία του, σίγουρα δεν έχει αγάπη μέσα του, γιατί μπορεί να μισήσει έναν άλλο που έχει διαφορετική θρησκεία και να τον πολεμήσει, να τον σκοτώσει — το βλέπουμε στις μέρες μας αυτό.
Η ζωή είναι πολύ πλούσια, έχει τόσους πολλούς θησαυρούς κι εμείς την πλησιάζουμε με άδειες καρδιές· δεν ξέρουμε πώς να γεμίσουμε τις καρδιές μας με την αφθονία της ζωής. Ενώ είμαστε φτωχοί μέσα μας, όταν μας προσφέρονται τα πλούτη της τ’ αρνιόμαστε. Πάμε στο πηγάδι για νερό κρατώντας δαχτυλήθρα κι έτσι η ζωή καταντάει μια κακόγουστη υπόθεση, ασήμαντη και μικρή.
Η αγάπη είναι επικίνδυνο πράγμα· φέρνει τη μόνη επανάσταση που δίνει απόλυτη ευτυχία. Είναι τόσο λίγοι εκείνοι από μας που μπορούν  ν’ αγαπούν· τόσο λίγοι εκείνοι που θέλουν ν’ αγαπούν. Αγαπάμε βάζοντας όρους, κάνοντας την αγάπη ένα εμπορεύσιμο πράγμα. Έχουμε νοοτροπία παζαριού, αλλά η αγάπη δεν είναι εμπορεύσιμη, δεν είναι ένα απλό «πάρε-δώσε». Είναι μια κατάσταση ύπαρξης όπου όλα τα ανθρώπινα προβλήματα είναι λυμένα.
Η αγάπη δεν είναι το αντίθετο κάτι άλλου. Δεν είναι το αντίθετο του μίσους ή της βίας. Ακόμα κι αν δεν εξαρτιέσαι από κανέναν και ζεις την πιο ηθική ζωή, ακόμα κι αν προσφέρεις κοινωνική εργασία ή διαδηλώνεις τρέχοντας πάνω κάτω στους δρόμους, αν δεν έχεις αγάπη μέσα σου, όλα αυτά δεν έχουν καμιά αξία. Η αγάπη δεν είναι σύγκρουση· η αγάπη δεν ξέρει από ζήλεια, μίσος, θυμό, φιλοδοξία, επιθυμία για εξουσία και δύναμη, από απαίτηση για αυτοεπιβεβαίωση. Και για να φτάσεις στην αγάπη πρέπει να υπάρχει ελευθερία να δεις τι δεν είναι αγάπη – να το κοιτάξεις, να έχεις επίγνωσή του,  να γνωρίσεις ολόκληρη τη ψυχολογική του δομή, να το παρατηρήσεις στην πράξη.
Η αγάπη είναι, σίγουρα, μία ολική αίσθηση που δεν έχει συναισθηματισμό και που μέσα της δεν υπάρχει κανενός είδους διαίρεση. Είναι ένα απόλυτα καθαρό αίσθημα, χωρίς την ιδιότητα της διαίρεσης και του κομματιάσματος που κάνει η λογική. Για να αγαπήσεις, το «εγώ» πρέπει να πεθάνει.

2 Σχόλια στο “«Καλημέρα Παραμυθά»”

      δημήτρης
      26 Νοεμβρίου 12 στις 21:12

      Εδώ ταιριάζει το κινέζικο ρητό:
      «ωραία άλογα υπήρχαν από πάντα, απλώς κατά καιρούς εμφανίζονται κάποιοι άνθρωποι που ξέρουν από ωραία άλογα και τα δείχνουν στους άλλους»

      Καλησπέρα Παραμυθά,
      Φιλιά

Σχολιάστε