«Η φωτιά που καίει»

Δεν συνηθίζω να ανεβάζω posts που να έχουν άμεση σχέση με τον Κρισναμούρτι και την μεταφραστική ή άλλη δουλειά που κάνω σε σχέση με αυτόν. Όμως, μέσα στην εβδομάδα που πέρασε, έγιναν δύο πράγματα και σήμερα ένα τρίτο, που με έκαναν να θέλω να πω ένα δυο πράγματα σχετικά με ‘κείνον. Όσοι δεν ενδιαφέρεστε για τέτοιου είδους θέματα, μην διαβάσετε παρακάτω. Λοιπόοοον…

Χωρίς να προχωρήσω σε λεπτομέρειες, να σας πω ότι είχα δύο προσκλήσεις να μιλήσω για τη δουλειά του Κρισναμούρτι σε συναντήσεις που θεώρησα ότι δεν έπρεπε να πάω. Έπειτα, ήρθε  και η παρότρυνση της γυναίκας μου να δω κάποια blogs που αναφέρονταν με διάφορους τρόπους στον Κρισναμούρτι. Ένα από αυτά, όπως και κάποια άλλα που είχα δει παλιότερα, συνδύαζαν κείμενα του Κρισναμούρτι με κείμενα του Osso,  (του γνωστού πρώην Rajneesh που άλλαξε το όνομά του για να μη θυμίζει τα σεξουαλικά, οικονομικά και άλλα σκάνδαλα με τα οποία είχε συνδεθεί το όνομά του), και με κείμενα του Χριστού με εικόνες του σαν Σουηδό τουρίστα και άλλων.
Όλα τα παραπάνω, μου θύμισαν αυτό που τον είχα ακούσει ο ίδιος τον Κρισναμούρτι να λέει σε κάποια συνάντηση που ήμουν εκεί το 1985, για το ότι δεν θα πρέπει η δουλειά του, η διδασκαλία του, να συνδέεται με οτιδήποτε -από φιλοσοφικές τάσεις, θρησκείες, χορτοφαγία, γιόγκα και τέτοια- ώστε οποιοσδήποτε να μπορεί να έρθει σε επαφή μαζί τους, αλλά και για να μείνουν καθαρά αυτό που ήταν. Το τελευταίο είναι και κάτι που ζήτησε τρεις μέρες πριν πεθάνει. Να τι γράφει ο Αsit Chandmal στο βιβλίο του «One Thousand suns», σελ. 125. Μεταφράζω:
«…Την Παρασκευή 14 Φεβρουαρίου μίλησα με τον Κρισναμούρτι Τον ρώτησα: «Σε όλη σου τη ζωή, βοηθούσες τους άλλους, νοιαζόσουνα για τους άλλους, κι εμένα προσωπικά με βοηθούσες σε όλη μου τη ζωή. Αν μου επιτρέπεις θα ήθελα να σε ρωτήσω, υπάρχει καμιά πιθανότητα να σε βοηθήσω κι εγώ; Δεν εννοώ να σε βοηθήσω σωματικά, γι’ αυτό σε φροντίζουν· ρωτάω πώς μπορώ, πώς μπορούμε όλοι μας να σε βοηθήσουμε».
Μ’ ακούει με τα μάτια κλειστά. Τ’ ανοίγει και μου λέει πολύ σοβαρά: «Μην αφήσετε κανένα να μολύνει τις διδασκαλίες». Κι έπειτα κλείνει πάλι τα μάτια του.

Αυτό που άκουσα ο ίδιος είναι η απάντηση σε μια ερώτηση που του έκαναν οπαδοί του Ραζνίς , που έλεγε ότι αυτός κι ο Κρισναμούρτι λένε τα ίδια, σε δημόσια ομιλία του στο Saaanen τον Ιούλιο του 1985, που την παρακολουθούσαν κι αυτοί φορώντας τα πορτοκαλιά ράσα τους  και τη μάλα με τη φωτογραφία του Ραζνίς. Υπάρχει στο βιβλίο Η ΤΕΧΝΗ ΤΗΣ ΖΩΗΣ , όπου ο Κ. απαντάει ως εξής:
ΕΡΩΤΗΣΗ: Διάφοροι δάσκαλοι, διάφοροι γκουρού λένε ότι -στην ουσία- δίνουν την ίδια διδασκαλία με σας. Εσείς, τι λέτε γι’ αυτό;
ΚΡΙΣΝΑΜΟΥΡΤΙ: Αναρωτιέμαι γιατί συγκρίνουν τους εαυτούς τους με τον ομι­λητή. Αναρωτιέμαι γιατί θα έπρεπε καν να σκέφτονται ότι αυτό που λέει ο ομιλητής είναι το ίδιο με αυτό που λένε εκείνοι. Γιατί τα λένε αυτά τα πράγματα; Το ξέρω ότι είναι γεγονός πως τα λένε· το ξέρω ότι στις Ινδίες, στην Ευρώπη και στην Αμερική, διάφοροι πολυμήχανοι γκουρού, διάφορες (φιλοσοφικές) ομάδες λένε: «Κι εμείς προχωρά­με προς το ίδιο σημείο και κατά μήκος του ίδιου ποταμού, όπως κι εσείς». Αυτό το έχουν δηλώσει και σε μένα τον ίδιο, στον ομιλητή, κι έχουμε συζητήσει για τούτο το θέμα με αυτούς τους γκουρού, με αυτούς τους ντόπιους ή ξένους -πώς να  τους πει κανείς;- ηγέτες. Την έχουμε ερευνήσει αυτή την ερώτηση.
Πρώτ’ απ’ όλα γιατί συγκρίνουν αυτά που λένε με όσα λέει ο Κ; Τι πρόθεση υπάρχει πίσω απ’ αυτό; Μήπως το λένε απλώς για να πάνε μαζί με το ρεύμα της εποχής; Μήπως επειδή νομίζουν ότι μπορεί και να μην είναι «και τόσο τα ίδια», αλλά με το να συγκρίνουν τους εαυτούς τους με τον Κ. μπορεί να γίνουν «εντελώς ίδια»; Το ψάξαμε, λοιπόν, συζητώντας με μερικούς απ’ αυτούς. Πρώτ’ απ’ όλα αμφιβάλλω για ό,τι λένε εκείνοι, όπως και αμφιβάλλω και για τις εμπειρίες τού ίδιου του ομιλητή. Πρέπει να υπάρχει αμφιβο­λία, αμφισβήτηση, κι όχι να λέμε: «Ναι, είμαστε όλοι μέσα στην ίδια βάρ­κα». Μπορούμε, λοιπόν, να πλησιάσουμε αυτή την ερώτηση με αμφιβολία, με κάποια αίσθηση σκεπτικισμού κι από τις δύο πλευρές, από την πλευρά εκείνων και από την πλευρά του ομιλητή;
Υπάρχουν, λοιπόν, εκείνοι που λένε ότι τραβάμε κουπί μέσα στην ίδια βάρκα, μέσα στο ίδιο ποτάμι· ή, μπορεί, εκείνοι να βρίσκονται πολύ μπροστά και ο ομιλητής να βρίσκεται πολύ πιο πίσω,  αλλά είμα­στε πάντα στο ίδιο ποτάμι. Και ο ομιλητής, σε συζητήσεις μαζί τους, αμφισβητώντας, ρωτώντας, απαιτώντας να μάθει, πιέζοντας τα πράγματα όλο και περισσότερο, όλο και πιο βαθιά, στο τέλος άκουγε πολλούς από αυτούς να λένε: « ό,τι λέτε εσείς είναι τέλειο, είναι η Αλήθεια» ή «είσαστε η ενσάρκωση της Αλήθειας» κι άλλα τέτοια είδους, αλλά ύστερα να μ’ αποχαιρετούν και να φεύγουν λέγοντας: «Εμείς έχουμε να κάνουμε με κοινούς αν­θρώπους και αυτά που λέτε εσείς είναι μόνο για μία ελίτ». Κι εγώ απαντώ: «Αυτό κι αν είναι ανοησία»! Καταλαβαίνετε;
Υπάρχει, λοιπόν, κανένας λόγος να συγκρίνουμε και να λέμε, «ο γκουρού μου είναι καλύτερος από τον γκουρού σου»; Γιατί δεν μπορούμε να κοιτά­με τα πράγματα όπως είναι; Αμφισβητώντας, αμφιβάλλοντας, ρωτώντας, απαιτώντας, εξερευνώντας, χωρίς ποτέ να λέμε: «η δική μου άποψη είναι καλύτερη από τη δική σου» ή «όλοι κάνουμε το ίδιο πράγμα». Προχτές μου είπε κάποιος: « Ό,τι λέτε εσείς το ίδιο λέω κι εγώ, ποια είναι η διαφορά»; Κι απάντησα: «Κα­μία απολύτως».
Χρησιμοποιούμε την ίδια γλώσσα, αλλά το περιεχόμενο, το βάθος που βρίσκεται πίσω από τις λέξεις μπορεί να είναι τελείως διαφορετικό. Ικανοποιούμαστε τόσο εύκολα με εξηγήσεις, με περιγραφές, κι εντυπωσιαζόμαστε από την αίσθηση ότι υπάρχει γύρω από εκείνον που τις κάνει, μια γενική επευφημία, δόξα, κι όλα τα συμπράγκαλα. Απλώς δεν βάζουμε το μυαλό μας να δουλέψει.
Έχετε παρακολουθήσει ποτέ, έχετε δει, πώς δουλεύει το μυαλό σας; Αυτή είναι μια από τις ερωτήσεις που θα ήθελα να σας κάνω. Το έχετε παρακολουθήσει να δουλεύει όπως θα το παρακολουθούσε κάποιος τρίτος; Καταλαβαίνετε; Το έχετε κά­νει ποτέ; Ή το μυαλό σας συνεχίζει να δουλεύει μηχανικά με τις παλιές του συνήθειες, τα παλιά του πιστεύω και δόγματα, τις παλιές ιεροτελεστίες, ασχολίες και τέτοια; Εάν μου επιτρέπετε, να σας ρωτήσω: είναι έτσι το μυαλό σας; … Σιωπή… Έχετε ποτέ παρακολουθήσει μια σκέψη να κυνηγάει μια άλλη σκέψη· έχετε παρακολουθήσει τη σειρά από συνειρμούς, τη σειρά από α­ναμνήσεις και να είστε γαντζωμένοι στις ίδιες σας τις εμπειρίες; Δεν είναι, λοιπόν, αναγκαίο να έχουμε επίγνωση όλων αυ­τών των πραγμάτων;
Γιατί συγκρίνουν, λοιπόν, γιατί λένε πως είμαστε όλοι στην ίδια βάρκα; Μπορεί να είμαστε στην ίδια βάρκα -και πιθανόν να είμαστε- όλοι μας. Αλλά γιατί συμπεραίνουμε ότι είμαστε στην ίδια βάρκα; Είναι δυνατόν, να μη δεχτούμε κανένα γκουρού, κανένα αρχηγό και ειδικά τον ομιλητή που έχετε αυτή τη στιγμή μπροστά σας; Είναι δυνατόν να μη δεχτούμε ποτέ, οτιδήποτε ψυχολογικό, εκτός από εκείνα που έχουμε παρατηρήσει εμείς οι ίδιοι στους εαυτούς μας, στις σχέσεις μας, στην ομιλία μας, στον τόνο της φωνής μας, στις λέξεις που χρησιμοποιούμε, στις χειρονομίες μας και λοιπά; Μπορεί κανείς να έχει επίγνωση όλων αυτών, ολόκληρη τη μέρα ή έστω κάποιο διάστημα μέσα στη μέρα;  Τότε, όταν κανείς είναι πραγματικά προσεκτικός, συμβαίνει κάτι τελείως διαφορετικό…
Ίσως τότε να μη χρειάζεστε κανένα γκουρού, κανένα αρχηγό, κανένα βιβλίο, συμπεριλαμβανομένων και των βιβλίων του ομιλητή.

Και θα ήθελα να τελειώσω και με ένα σχετικό με την ουσία της παραπάνω απάντησης τραγούδι, που έγραψε και τραγουδάει ο Γιώργος Στεφανάκης πάνω σε ένα ποίημα του Κρισναμούρτι που έχω μεταφράσει, το «Η φωτιά που καίει» και έχει μία στροφή που είναι «όλα τα λεφτά» και μου αρέσει πολύ. Αυτήν:

Κάποιον άνθρωπο συνάντησα
Στη σκιά ενός ναού
Και στα δάκρυά του μέσα
Αντίκρισα το πρόσωπό μου.

Καλό βράδυ, καλή χρονιά κι από Δευτέρα θα τα ξαναπούμε.
Σας φιλώ όλους γλυκά.
Π.

[audio:http://www.fileden.com/files/2009/9/2/2562339//Burning_fire.mp3]

9 Σχόλια στο “«Η φωτιά που καίει»”

      Δ.
      1 Ιανουαρίου 11 στις 10:40

      Οι άνθρωποι αφυπνίζονται ολοένα και περισσότερο-αυτό είναι γεγονός-δεν παύει όμως αυτή η περίοδος αφύπνισης να δημιούργησε και τη μόδα του λεγόμενου «new age».
      Αυτή είναι η ψευδαίσθηση της «ίδιας βάρκας», τη διαφορά όμως την κάνει ο βαρκάρης.
      Κι ο Κ. ήταν ένας δάσκαλος «εσωτερικός» με μια γνώση από «αλλού» φερμένη, μια γνώση που δεν αποκτιέται από κανένα βιβλίο, από κανένα γραπτό κείμενο, μέσα από εκεί μόνο μια αίσθηση μπορείς να πάρεις.
      Πρόκειται για μια γνώση που μεταφέρεται μόνο από δάσκαλο σε μαθητή, από άνθρωπο σε άνθρωπο κι αυτό υπό την προϋπόθεση ότι διψάς αληθινά να την πάρεις, ότι σου είναι τόσο απαραίτητη όσο ο αέρας που αναπνέεις.
      Αυτό είναι και το κλειδί-διαφορά της διδασκαλίας του.
      Εύχομαι ολόψυχα μια καλή και συναρπαστική δεκαετία για όλους μας.

      Μαρία
      2 Ιανουαρίου 11 στις 18:38

      καλή χρονια παραμυθούλη μας
      Καλη χρονια Νικο

      ελπίζω να τα πόυμε από κοντα συντομα ιδιαίτερα με το δευτερο
      χαιρετίσματα από το Δημητράκη
      φιλάκια

      dimitrisp
      2 Ιανουαρίου 11 στις 20:37

      Κρίσνατζι: «Ας είμαστε ξεκάθαροι, κύριε. Άγνοια σημαίνει έλλειψη κατανόησης γενικά ή έλλειψη κατανόησης του εαυτού μας -όχι του ανώτερου εαυτού ή του κατώτερου και τέτοια. Η πόρτα από την οποία πρέπει να περάσω για να βγω, είναι το «εγώ», δεν είναι έξω από το «εγώ». Δεν είναι μια πραγματική πόρτα σαν εκείνη την ξύλινη. Είναι μια πόρτα μέσα μου από την οποία πρέπει να περάσω. Κι εσείς μου λέτε, «Κάν’ το».
      Σουάμι Βενκατεσαναντα: «Ακριβώς»
      Κ: «Ε, τότε η δουλειά σας ως δάσκαλος έχει τελειώσει. Δεν γίνεστε σπουδαίος, δεν αρχίζω να σας λατρεύω. Δεν μου διαλύσατε τα σκοτάδια της άγνοιας. Απλώς μου δείξατε ότι, εσύ ο ίδιος είσαι η πόρτα απ’ την οποία πρέπει να περάσεις μόνος σου»
      Σ.Β.: «Ναι, αλλά δεν θα δεχόσαστε ότι αυτό το δείξιμο ήταν αναγκαίο;»
      Κ: «Ναι, φυσικά. Κι εγώ το κάνω, δείχνω. Όλοι το κάνουμε αυτό. Ρωτάω ένα περαστικό στο δρόμο: Μπορείτε, σας παρακαλώ να μου πείτε, πώς πάνε στο Σάανεν; κι εκείνος μου λέει: Ε, δεν κάθομαι να χάνω την ώρα μου εκφράζοντας τη λατρεία μου και λέγοντάς του -Ω, θεέ μου, είστε ο σπουδαιότερος άνθρωπος που υπάρχει. Όλα αυτά παραείναι παιδιάστικα!»
      «The Awaking of Intelligence»

      «Πάντα υπήρχαν αυτοί που έδειχναν στους ανθρώπους τα όμορφα άλογα» …ευθύνη δική μας, να τα κοιτάξουμε κι εμείς…
      Καλή χρονιά σε όλους!
      Φιλιά

      Mika
      3 Ιανουαρίου 11 στις 10:26

      «Χρησιμοποιούμε την ίδια γλώσσα, αλλά το περιεχόμενο, το βάθος που βρίσκεται πίσω από τις λέξεις μπορεί να είναι τελείως διαφορετικό. »

      Αν κοιτάξεις πραγματικά τα μάτια του Κ. σε κάποια απο τα βίντεο που κυκλοφορούν και αφήσεις το ένστικτό σου να σε οδηγήσει θα καταλάβεις…
      Με τον ίδιο τρόπο κοίταξε και ένα βίντεο του Osso…δες τα μάτια του, νιώσε αυτό που εκπέμπει και θα καταλάβεις.

      Καλή χρονιά σε όλους!!!!

Σχολιάστε