Η φωνή μέσα μας

cover

Καιρό έχω να ανεβάσω κάτι από αυτό το εξαιρετικό βιβλίο «Ο Κόσμος Μέσα μας» του Κρισναμούρτι. Είναι  γιατί έχω τελειώσει την μετάφραση κι έχει πάει για να εκδοθεί, κι έτσι δεν το βλέπω κάθε μέρα μπροστά μου. Όπως ίσως θα θυμάστε είναι σημειώσεις του ίδιου του Κρισναμούρτι,  από συζητήσεις που έκανε στην περίοδο του Β΄Παγκοσμίου Πολέμου,  με ανθρώπους που έρχονταν να τον συναντήσουν. Είχε πάψει να μιλάει δημόσια κι έμεινε για όλο αυτό διάστημα στο σπίτι του στην Καλιφόρνια. Το σημερινό κείμενο  είναι από την επίσκεψη μιας κυρίας που είχε έρθει να συζητήσει για μια φωνή που άκουγε μέσα της.
Καλό Σαββατοκύριακο
Π.

Η  Κ. Ζ. θα ήθελε να ξέρει γιατί από κάποια στιγμή στη ζωή της και μετά, την καθοδηγούσε μία φωνή μέσα της. Σε ένα διάστημα πολλών χρόνων αυτή η φωνή τής είχε αλλάξει και είχε διαμορφώσει εντελώς  την πορεία της ζωής της. Η φωνή ήταν που της είχε πει να έρθει να με δει. Καθώς εξαρτιόταν  απ’ αυτήν για ό,τι σκεπτόταν και ό,τι έκανε, την υπάκουσε κι ήρθε. Η φωνή, τής είπε ότι θα σταματήσει να της μιλάει μετά που θα με δει και ότι έχει ξανάρθει εδώ· η φωνή τώρα πια ήταν σιωπηλή. Τι ήταν αυτή η φωνή, ρώτησε η επισκέπτρια. Ήταν πραγματική; Ήταν κάποια ανώτερη οντότητα που της είχε κάνει κατάληψη; Γιατί υπήρχε αυτός ο δυισμός μέσα της;

«Αυτός ο δυισμός δεν υπάρχει σχεδόν στον καθένα;», ρώτησα την επισκέπτρια. «Μπορεί να χρησιμοποιούν διαφορετικούς όρους, διαφορετικές ταμπέλες – ο ανώτερος και ο κατώτερος εαυτός, το καλό και το κακό, το αληθινό και το ψεύτικο, και λοιπά – αλλά στην ουσία είναι η σύγκρουση των αντίθετων. Αυτή η σύγκρουση παίρνει διάφορες μορφές και δημιουργεί διαφορετικές ιδιομορφίες και τάσεις: τη σύγκρουση ανάμεσα στο ένστικτο και στη διαμόρφωση, στο έμφυτο και στο αποκτημένο, ανάμεσα στο μέσα και στο έξω. Η σύγκρουση είναι οδυνηρή, διαλυτική, και πρέπει να λυθεί γιατί αλλιώς δεν θα υπάρξει γαλήνη, δεν θα υπάρξει δημιουργική ευτυχία. Το εσωτερικό τού ανθρώπου κάνει νύξεις με όνειρα, με προειδοποιήσεις, με φωνές που εξαρτώνται από την ένταση της κρίσης. Οι φωνές, τα όνειρα, οι νύξεις, είναι από μέσα μας. Είμαστε τα αντίθετα: είμαστε το έξω και το μέσα, το διαμορφωμένο και το ενστικτώδες και λοιπά. Μας αρέσει να αυταπατόμαστε με τη σκέψη ότι η φωνή είναι μιας ανώτερης οντότητας. Αυτό μας κολακεύει, μας δίνει σπουδαιότητα, αλλά το κεντρικό πρόβλημα της σύγκρουσης εξακολουθεί να παραμένει. Πρέπει να ενδιαφερόμαστε γι’ αυτό και όχι να προσκολλιόμαστε σε οποιαδήποτε ευχάριστη ψευδαίσθηση. Δεν πρέπει να υπάρχει καμιά εξάρτηση από αυτήν, γιατί θρέφει  το φόβο, την έλλειψη της αληθινής αυτοπεποίθησης, που δεν είναι επιθετικότητα ή ανταγωνιστική φιλοδοξία. Οι περισσότεροι από μας, αν είμαστε πάντα σε εγρήγορση, έχουμε επίγνωση της διαφοράς του καλού από το κακό· ‘ενστικτωδώς’ ξέρουμε, ‘κάτι’ μας το ψιθυρίζει μέσα μας, αλλά η διαμόρφωσή μας, το έξω από μας παραείναι δυνατό, παραείναι κραυγαλέο και απαιτητικό και παραδινόμαστε σ’ αυτό. Η διαμόρφωσή μας, το έξω από μας το έχουμε δημιουργήσει με τη βουλιμία μας, με την εχθρικότητα και την άγνοιά μας, όπως έχουμε δημιουργήσει επίσης το μέσα μας ─ το ένστικτο. Είμαστε και τα δύο: και ο σκεπτόμενος και η σκέψη του. Μας αρέσει να ταυτιζόμαστε με το ένα και να απαρνούμαστε το άλλο. Αυτή η ταύτιση και αυτή η άρνηση, εμποδίζουν την κατανόηση της σύγκρουσης. Πρέπει να κατανοήσουμε τον πολύπλοκο μηχανισμό του σκεπτόμενου και της σκέψης του. Είναι δύο χωριστά πράγματα; Με την μελέτη της σκέψης, δεν αποκαλύπτεται ο σκεπτόμενος; Αυτό ο πολύπλοκος μηχανισμός δεν είναι και ο σκεπτόμενος και η σκέψη του; Ο ένας δεν υπάρχει χωρίς τον άλλον. Ο όλος μηχανισμός είναι ο εαυτός, ο σκεπτόμενος και η σκέψη του, ο ανώτερος και ο κατώτερος εαυτός, οι αμέτρητες διαιρέσεις και υποδιαιρέσεις τους. Όσο ο εαυτός, το αποτέλεσμα της επιθυμίας στο παρελθόν και στο παρόν, υπάρχει, εκεί πρέπει να υπάρχει κι ο δυαδισμός, το ‘εγώ’ και το ‘μη εγώ’, η σύγκρουση των αντιθέτων. Αυτή η επιθυμία παίρνει πολλές μορφές, λεπτές και χονδροειδείς: αισθησιασμός, υλισμός ή ευημερία και η προσωπική συνέχιση.

Με αδιάκοπη επίγνωση κάθε σκέψης και συναισθήματος, με εξέταση της κάθε σκέψης και του κάθε συναισθήματος, πέρα για πέρα, η επιθυμία και η διαρκώς αναμμένη σύγκρουση, τελειώνουν. Η ταύτιση – επιδοκιμαστικά ή αρνητικά – εμποδίζουν την ολοκλήρωση της σκέψης και του συναισθήματος, που σ’ αυτήν βρίσκεται η απελευθέρωση από την επιθυμία. Μόνο τότε υπάρχει χαρά και γαλήνη».

 

 

 

ένα σχόλιο στο “Η φωνή μέσα μας”

Σχολιάστε