Έτος Καβάφη

Ενώ το είχα διαβάσει κάποια στιγμή στην αρχή του χρόνου, δεν το είχα συνειδητοποιήσει πραγματικά, ότι φέτος είναι χρονιά αφιερωμένη στον Καβάφη.  Αυτό έγινε προχθές, τυχαία. Έχει πλάκα, να παρακολουθεί κανείς τους συνειρμούς που γίνονται στο κεφάλι του, καθώς έρχονται η μια σκέψη μετά την άλλη και σε πάνε από ΄δω κι από ΄κει. Προχτές, τρία χρόνια μετά την αίτησή μου (!) πήγα και πήρα από το ΙΚΑ  την ανακεφαλαίωση των ενσήμων που είχα ως ηθοποιός και μετά ως υπάλληλος στην Ε.Ρ.Τ. για να τα πάω στο ΤΕΒΕ, απ’ όπου έχω ήδη πάρει τη σύνταξή μου ως παραγωγός τηλεόρασης, εδώ και δύο χρόνια. Όπως ίσως θα θυμάστε όσοι παρακολουθείτε από παλιά αυτό το blog,  τον Νοέμβριο του 2007 είχα γράψει ένα post με τίτλο, «Οι Δάσκαλοί μου, όπως λέμε οι φίλοι μου».  Ένας από αυτούς υπήρξε και ο Καβάφης. Παίρνοντας στα χέρια μου τα χαρτιά της ανακεφαλαίωσης, βλέπω ότι τα ένσημά μου αρχίζουν από τον Σεπτέμβριο του 1960, όταν δηλαδή ήμουν δεκαεξήμιση χρονών. Στην αρχή μπερδεύτηκα γιατί στο θέατρο ως επαγγελματίας βγήκα το 1966, αλλά μετά θυμήθηκα ότι κάποτε είχα εξαγοράσει και τα τρία χρόνια της Δραματικής Σχολής του Εθνικού, που την πρώτη τάξη την έβγαλα μαζί με την ογδόη Γυμνασίου (η Γ΄ Λυκείου τότε). Αυτό μου θύμισε τις εξετάσεις που είχα δώσει στη Σχολή το καλοκαίρι του 1960. Ανάμεσα στα άλλα που έπρεπε να πω τότε ήταν κι ένα ποιήμα της επιλογής μου. Διάλεξα το «Όσο μπορείς» του Καβάφη, που είχα αρχίσει να τον διαβάζω από τα δεκαπέντε μου. Αυτό το ποίημα είχε χαραχτεί βαθιά μέσα μου και νομίζω έπαιξε ρόλο στη γενικότερη συμπεριφορά μου. Έτσι σκέφτηκα να γράψω κάτι για τον Καβάφη εδώ κι έψαξα στο internet να βρω το ποίημα, για να μην το αντιγράψω από το βιβλίο (που το έχω από τότε). Και διαβάζοντάς το, συνειδητοποιώ για πρώτη φορά, ότι αυτό το ποίημα λέει με τον δικό του τρόπο,  το ίδιο – σχεδόν- που λέει κι ο Κρισναμούρτι, και που κι αυτός είναι ένας από τους πέντε, μαζί με τον Καβάφη που έχω στο παλιό post που σημείωσα πιο πάνω! Καθόλου τυχαίο, λοιπόν. Το κείμενο του Κρισναμούρτι είναι από το ημερολόγιό του, και ολόκληρο υπάρχει στο βιβλίο του, «Η Αναζήτηση της Αλήθειας».  Εδώ θα ανεβάσω ένα απόσπασμα, εκείνο με το οποίο έκανα συνειρμό διαβάζοντας το  Όσο μπορείς του Καβάφη.
Καλή εβδομάδα.
Π. 

                       «Όσο μπορείς»
Κι αν δεν μπορείς να κάμεις την ζωή σου όπως την θέλεις,
τούτο προσπάθησε τουλάχιστον
όσο μπορείς: μην την εξευτελίζεις
μες στην πολλή συνάφεια του κόσμου,
μες στες πολλές κινήσεις κι ομιλίες.

Μην την εξευτελίζεις πηαίνοντάς την,
γυρίζοντας συχνά κ’ εκθέτοντάς την
στων σχέσεων και των συναναστροφών
την καθημερινήν ανοησία,
ώς που να γίνει σα μια ξένη φορτική.

 

«…Δεν θα πρέπει ποτέ να είσαι για πολύ εδώ· να είσαι πολύ μακριά έτσι ώστε να  μην μπορούν να σε βρουν, να μην μπορούν να σε «πλησιάσουν» για να σε βάλουν στα δικά τους καλούπια, για να σε πλάσουν όπως θέλουν. (…) Μένε πολύ μακριά, εκεί όπου δεν μπορεί να σε φτάσει η αναπνοή τους,  γιατί η αναπνοή τους ταξιδεύει πολύ μακριά και πολύ βαθιά· μην μολύνεσαι απ’ αυτούς, από τα λόγια τους, από τις χειρονομίες τους, από τις φοβερές γνώσεις τους· έχουν φοβερές γνώσεις, αλλά να βρίσκεσαι πολύ μακριά τους (…)  Γιατί σε περιμένουν στην άλλη γωνία, μέσα στο κάθε σπίτι, για να σε βάλουν στα δικά τους καλούπια, για να σε πλάσουν όπως θέλουν, για να σε κάνουν κομμάτια κι ύστερα να σε συναρμολογήσουν πάλι σύμφωνα με τη δική τους εικόνα. (…) Θα σου αρέσει κι εσένα να παίζεις με όλους αυτούς που σε περιμένουν, αλλά το παιχνίδι γίνεται κάποια στιγμή τόσο πολύπλοκο και διασκεδαστικό που θα χαθείς μέσα σ’ αυτό…».

3 Σχόλια στο “Έτος Καβάφη”

      marilia
      30 Απριλίου 13 στις 8:26

      Πάντα μ’ ενθουσίαζαν τα σκίτσα με μολύβι. Οι αποχρώσεις του γκρι. Και αυτή η δεύτερη εικόνα με καθηλώνει. (ναι, εγώ πληκτρολογώ, δεν είναι χακεράς)

      δημήτρης
      30 Απριλίου 13 στις 20:35

      Τεράστιος ο Αλεξανδρινός ποιητής!Αναρωτιέμαι (επειδή δύσκολα θα βρεις άνθρωπο που να μην στον αναφέρει ανάμεσα στους ποιητές που αγαπάει) για το πόσο βαθιά ακούμε τα λόγια του ποιητή…αν τον ακούμε με την καρδιά μας…αν βλέπουμε το ίδιο πράγμα με αυτό που δείχνει ο ποιητής…ή μήπως χανόμαστε στην ανάλυση…τέλος πάντων 🙂
      Και αυτή η ολοφάνερη επικοινωνία του Καβάφη με τον Κρισναμούρτι επιβεβαιώνει αυτό που συνήθιζε να λέει ο Κ:
      «Ο ομιλητής είναι εντελώς ασήμαντος – είναι σαν ένα οποιοδήποτε εργαλείο, σαν ένα τηλέφωνο»
      Για εμένα βέβαια τα λόγια του Κ (και)σε αυτό το απόσπασμα είναι από τα σπουδαιότερα ποιήματα που έχω διαβάσει!
      «Μένε πολύ μακριά,εκεί όπου ούτε κι εσύ να μην μπορείς να σε βρεις.»

Σχολιάστε