Δυο λόγια για την Αγάπη…

Προχθές, κάνοντας εκκαθάριση σε παλιά αρχεία στο κομπιούτερ μου, ανακάλυψα ένα ξεχασμένο κείμενο για μια φίλη μου που δεν υπάρχει πια: την Χορογράφο, Χορεύτρια, Συγγραφέα και Δασκάλα Γιόγκα, την Αγάπη Ευαγγελίδη. Μου είχαν ζητήσει να το γράψω πριν μερικά χρόνια για να μπει σε ένα βιβλίο με κείμενα ανθρώπων γνωστών στο κοινό που είχαν συναντήσει την Αγάπη…  Χα, χα, χα… πρέπει να συμπληρώσω και το επίθετό της, «Ευαγγελίδη», γιατί μοιάζει σαν να μιλάω ποιητικά. Διαβάζοντας το κείμενο συγκινήθηκα πολύ κι έψαξα στο ίντερνετ, έκανα και μερικά τηλέφωνα, κι έμαθα ότι εκείνο το βιβλίο δεν εκδόθηκε τελικά ποτέ. Το κείμενό μου ήταν ελεύθερο να το κάνω ό,τι θέλω. Αμέσως σκέφτηκα να το ανεβάσω εδώ κι έψαξα πάλι στο ίντερνετ να βρω κάποια βιογραφικά στοιχεία της για να τα ανεβάσω μαζί με το κείμενό μου. Δεν υπήρχε τίποτα, πουθενά για εκείνη!!! Μόνο «από σπόντα», που λέμε, και λίγα πράγματα σε sites με βιβλία ή για το χορό. Και μου έκανε εντύπωση ότι στη Wikipidia, στα ελληνικά, υπήρχαν στοιχεία για ανθρώπους μικρότερης σημασίας και αξίας από εκείνη. Για την Αγάπη τίποτα. Έτσι, μάζεψα μερικά από ‘δω κι από ‘κει κι απ’ όσα  ήξερα και σας τα ανεβάζω εδώ.

Ευαγγελίδη Αγάπη: (Θεσσαλονίκη. – 21 Νοεμβρίου 1919 – 24 Απριλίου 1997): Χορεύτρια και Χορογράφος. Σπούδασε χορό και χορογραφία στις Σχολές Κούλας Πράτσικα και Mary Wigman, κλασικό μπαλέτο στην Όπερα του Μονάχου, ηθοποιία στη Δραματική Σχολή Kalkenberg. Institute Yoga Andre’ van Lysebeth. Πρωτοεμφανίστηκε ως χορεύτρια σε ατομικά ρεσιτάλ (1950). Συνεργάστηκε με το «Ελληνικό Χορόδραμα» ως χορογράφος και κορυφαία χορεύτρια (1957): «Φανταστικό», «Νεκρές φύσεις» (σε συνεργασία με την Ντόρα Τσάτσου, «Παρωδία στ’ άσπρα», «Ειδύλλια στο Καρναβάλι». Την ίδια εποχή χορογραφεί: «Συναπάντημα στην Πεντέλη», «Εκάβη», «Αντιγόνη», «Μήδεια», «Κυμβελίνο» (1957), «Κύκλωπα» (1959), «Ειρήνη» (1964), «Ικέτιδες» (1964). Στο ΚΘΒΕ (1961): «Οιδίπους τύραννος». Στο θίασο Βιουγουκλάκη (1963): «Μια Κυριακή στη Νέα Υόρκη». Στο θίασο «Ηνωμένων Καλλιτεχνών» (1963): «Λιούτσα». Με την «Ελληνική Λαϊκή Σκηνή» (1964): «Ασυλλόγιστος». Με την «Ελληνική Σκηνή» (1965): «Εκκλησιάζουσες», κ.λπ. Έχει επίσης συνθέσει τη χορογραφία δεκάδων άλλων κλασικών και σύγχρονων έργων στο Ελεύθερο Θέατρο και έχει εμφανιστεί επανηλειμμένα στα ραδιοτηλεοπτικά Μέσα. To 1978 κυκλοφόρησε δίσκο με ασκήσεις Γιόγκα (Zodiac 88605).

Τα βιβλία που έχει γράψει είναι: Κάποτε στη βασιλεύουσα, Εκδοτικός Οίκος Άγκυρα, Το χορευτικό οδοιπορικό της Αγάπης, Εκδοτικός Οίκος Λιβάνη, Χοροί του Μεσαίωνα και της Αναγέννησης, Εκδοτικός Οίκος Νεφέλη, Άσανας, Εκδοτικός Οίκος Σιδέρης, Παιδική γιόγκα, Εκδοτικός Οίκος Πύρινος Κόσμος.
Και τώρα, που έχετε κάποια πληροφόρηση για τη δουλειά της, διαβάστε -αν δεν βαριέστε- και το κείμενο που είχα γράψει για εκείνη.

Καλό βράδυ και καλή εβδομάδα.
Π.

Μου είναι πάρα πολύ δύσκολο να γράψω κάτι για την Αγάπη. Θα κάνω μια προσπάθεια να γράψω λίγα λόγια, με την ελπίδα να γίνει κατανοητό, ακριβώς το γιατί δυσκολεύομαι να γράψω για εκείνη. Δυσκολεύομαι γιατί η σχέση μου μαζί της – η ουσιαστική, που ήταν πολύ σύντομη – είχε κάτι το παράξενο, έως και ανεξήγητο…
Έχοντας αρχίσει να παίζω στο θέατρο εκεί γύρω στα οχτώ μου, πρωτοσυνάντησα την Αγάπη, στα θέατρο ΚΥΒΕΛΗΣ στο Σύνταγμα, που δεν υπάρχει σήμερα πια. Έπαιζα στον παιδικό θίασο αυτού του θεάτρου και πήγαινα εκεί σχεδόν κάθε μέρα, καθώς το θέατρο ανήκε στον αδελφό της γιαγιάς μου και νονό μου, τον Κώστα Θεοδωρίδη, και ο πατέρας μου δούλευε εκεί ως ταμίας.
Ήταν το 1951 ή το 1952, όταν πρωτοσυνάντησα την Αγάπη που ερχόταν στο θέατρο ΚΥΒΕΛΗΣ είτε γιατί έκανε εκεί τις πρόβες για κάποια χορογραφία της ή γιατί έβλεπε τον Γιώργο Παπά που έπαιζε τότε εκεί μαζί με τον Δημήτρη Χορν και την Λαμπέτη. Δεν θυμάμαι την ίδια σαν παρουσία, αλλά θυμάμαι να μου έκανε εντύπωση το όνομά της όταν μου το είπε ο πατέρας μου: «Αυτή την κυρία που βλέπεις την λένε, Αγάπη». Φαίνεται ότι μου είχε φανεί πολύ παράξενο να έχει μια γυναίκα αυτή τη λέξη για όνομα!
Το καλοκαίρι του 1956 ο πατέρας μου, είχε πιάσει δουλειά στο θέατρο του Εθνικού Κήπου, που το είχε δημιουργήσει ο Νίκος Χατζίσκος. Εκεί είδα ξανά «αυτήν την κυρία που τη λέγανε Αγάπη». Τώρα, όμως την έβλεπα σχεδόν κάθε μέρα, επειδή χόρευε στην παράσταση του έργου, «Όνειρο Καλοκαιριάτικης Νύχτας» του Σαίξπηρ. Σ’ αυτήν την παράσταση είχαν σκεφτεί να παίξω το ρόλου του Πουκ, αλλά η μάνα μου «πάτησε πόδι» και δεν με άφησε, γιατί θα έπρεπε να δουλεύω και το καλοκαίρι και μάλιστα κάθε μέρα και δυο φορές την ημέρα. Τότε τα θέατρα παίζανε 14 παραστάσεις την εβδομάδα!
Η επόμενη φορά που συνάντησα την Αγάπη ήταν πάλι σε θέατρο όπου ο πατέρας μου ήταν ταμίας: στο θέατρο του Λυκαβηττού όπου έπαιζε ο θίασος της Άννας Συνοδινού. Ήταν το καλοκαίρι του 1965. Είχα τελειώσει πια τη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου και ήμουν φαντάρος. Η Αγάπη έκανε την χορογραφία σε μια από τις κωμωδίες του Αριστοφάνη, που δεν θυμάμαι ποια ήταν. Όταν ανέβηκα σε μία από τις άδειες μου να δω τον πατέρα μου στον Λυκαβηττό, πέτυχα κάποια από τις γενικές πρόβες της παράστασης, κι εκεί ξαναείδα «την ωραία κυρία με το παράξενο όνομα», που τότε το έμαθα ολόκληρο πια: Αγάπη Ευαγγελίδη. Αλλά δεν έτυχε ποτέ έως τότε να της μιλήσω. Δεν μας είχαν συστήσει.
Για πολλά χρόνια άκουγα το όνομά της στο ραδιόφωνο, στην εκπομπή του Αχιλλέα Μαμάκη, «Το θέατρο στο μικρόφωνο», στην τηλεόραση αργότερα ή το διάβαζα στις θεατρικές στήλες των εφημερίδων.
Το 1983, στα σαράντα μου, παντρεύτηκα για δεύτερη φορά και νοικιάσαμε ένα διαμέρισμα στον τέταρτο όροφο της πολυκατοικίας στην οδό Τιμολέοντος Φιλήμονος 22. Σ’ αυτήν την πολυκατοικία,  στο ισόγειο, ήταν η Σχολή Γιόγκα της Αγάπης Ευαγγελίδη! Να που ξαναβρήκα μπροστά μου την «ωραία κυρία με το παράξενο όνομα»!
Είχα αφήσει πια το θέατρο και δούλευα ήδη από το 1975 στο ραδιόφωνο και από το 1978 στην τηλεόραση, ως προϊστάμενος του Τμήματος Παιδικών της Ε.Ρ.Τ.1. Η Αγάπη έκανε εκπομπές χορού και γιόγκα στην ΕΡΤ 2, αλλά δεν είχαμε συναντηθεί ακόμα ούτε στην τηλεόραση ούτε και στην πολυκατοικία. Η πρώτη φορά που μιλήσαμε ο ένας στον άλλον και αυτοσυστηθήκαμε, ήταν στις αρχές του 1986. Είχα μόλις νοικιάσει στην ίδια πολυκατοικία, στο ισόγειο, το διπλανό μικρό διαμέρισμα από εκείνο όπου στεγαζόταν η Σχολή της Αγάπης. Χα, χα, χα… Ναι, ναι, ξέρω, ακούγεται παράξενο: «Η Σχολή της Αγάπης»!
Δεν μας είχαν συστήσει ποτέ πριν, αλλά είχαμε ακούσει επαγγελματικά ο ένας για τον άλλον και ξέραμε από την τηλεόραση ο ένας το πρόσωπο του άλλου. Αλλά, έτσις κι αλλιώς, σαν να γνωριζόμαστε από πάντα, μιλήσαμε απλά και φυσικά ο ένας στον άλλον. Της είπα για τις «συναντήσεις μας» όταν ήμουν παιδί. Γέλασε που της είπα για την «ωραία κυρία με το παράξενο όνομα» – όπως την έλεγα όταν ήμουν παιδί – κι εκείνη την ημέρα άρχισε η ουσιαστική σχέση μας. Είχαμε κοινά φιλοσοφικά ενδιαφέροντα, αν και διαφωνούσαμε από κάποιες πλευρές. Μου πρότεινε να κάνω γιόγκα στη Σχολή της, αλλά αρνήθηκα. Πρώτη άρχισε να κάνει γιόγκα μαζί της η γυναίκα  μου.
Η Αγάπη -σε κάθε συνάντησή μας, είτε τυχαία στην είσοδο της πολυκατοικίας είτε για κάποια δουλειά στην τηλεόραση– συνέχισε να μου προτείνει να μου κάνει μαθήματα γιόγκα, ώσπου το καλοκαίρι του 1987, όταν παραιτήθηκα από την Ε.Ρ.Τ. κι έπαψα να είμαι αναγκασμένος να πηγαίνω κάθε πρωί γραφείο, δέχτηκα κι έτσι στις αρχές του 1988 άρχισα να κάνω μαθήματα γιόγκα με την Αγάπη.
Και να ‘μαι ένα πρωί, στα 44 μου, φορώντας φόρμα, ξαπλωμένος στο πάτωμα με «την ωραία κυρία με το παράξενο όνομα» δίπλα μου, να έχει ακουμπισμένο το χέρι της απαλά στην κοιλιά μου και να μου μαθαίνει τις ανάσες της γιόγκα — 36 χρόνια περίπου μετά την πρώτη φορά που την είδα. Μου έκανε μαθήματα μόνο μου. Χωρίς να μου παίρνει λεφτά. Μια φορά την εβδομάδα. Ενθουσιασμένη για το πόσο γρήγορα μάθαινα και για το ότι έκανα γιόγκα κάθε πρωί μόνος μου στο σπίτι, χωρίς να περιμένω το επόμενο μάθημα. Βρήκα στο ημερολόγιο μου τη φράση που σημείωσα τότε, την επόμενη μέρα  του πρώτου μαθήματος: «Πόσο πολύ άργησα στη ζωή μου να κάνω γιόγκα!» Στις συζητήσεις που κάναμε για διάφορα πνευματικά θέματα, αν και δεν συμφωνούσαμε στα περισσότερα, υπήρχε ανάμεσά μας κάτι περισσότερο από επικοινωνία, υπήρχε μια βαθιά και λεπτή εσωτερική σύνδεση. Έτσι, δεν συμφωνούσαμε, αλλά υπήρχε ανάμεσά μας κάτι βαθιά κοινό: μία αίσθηση – όχι  πίστη, αίσθηση – της ύπαρξης κάτι απέραντα ιερού, χωρίς όνομα, χωρίς αρχή και τέλος.
Θα έλεγε κανείς ότι εδώ αρχίζει στην πραγματικότητα το σημείωμά μου για την Αγάπη. Όχι: εδώ τελειώνει. Γι’ αυτό είπα στην αρχή ότι μου είναι δύσκολο να γράψω, για την Αγάπη, δηλαδή για την ουσιαστική σχέση μας, που άρχισε από τη στιγμή που άρχισα να κάνω μαθήματα γιόγκα μαζί της, αλλά και στις συζητήσεις που κάναμε όταν ερχόταν και καθόμαστε μαζί στο μικρό διαμέρισμα που είχα για γραφείο δίπλα στο διαμέρισμα της Σχολή της. Δεν μπορώ να πω τίποτα για όλες αυτές τις συζητήσεις, για όλη αυτή την επικοινωνία, για όλη αυτή τη σχέση. Μπορώ μόνο να πω ότι θα μπορούσε λόγω των μαθημάτων της γιόγκα που έκανα μαζί της να ήταν σχέση δάσκαλου και μαθητή, αλλά δεν ήταν. Θα μπορούσε, λόγω της διαφοράς ηλικίας και της εικόνας της που είχα από μικρός να ήταν σχέση μάνας και γιου, αλλά δεν ήταν. Ήταν μία σχέση βαθιάς φιλίας που ερχόταν από κάπου «αλλού», από «παλιά»…
Στο τέλος του 1990, αρχές του 1991, η Αγάπη αρρώστησε, εγχειρίστηκε, κι έπαψε να κάνει μαθήματα γιόγκα. Είχα κάνει μαθήματα γιόγκα μόνο γύρω στα δύο χρόνια. Μετά την εγχείρησή της συνεχίσαμε  για ένα διάστημα – όσο μπορούσε εκείνη – να βλεπόμαστε, αλλά δεν ξανακάναμε μάθημα γιόγκα. Σταμάτησα να κάνω και μόνος μου. Κι από τότε που πέθανε, το 1997, αν και μου πέρασε από το νου κάποιες φορές, δεν ξανάκανα ποτέ και με κανέναν άλλον γιόγκα — ούτε μόνος μου. Κι αμφιβάλλω αν θα ξανακάνω ποτέ. Ίσως είναι λάθος, αλλά δεν είναι μία λογική απόφαση, γι’ αυτό και μπορεί κάποτε να πάψει να ισχύει.

Αυτή είναι η παράξενη ιστορία της σχέσης μου με την Αγάπη — την Ευαγγελίδη εννοώ, για να μην θεωρηθεί συμβολική αυτή φράση… αλλά ίσως και να είναι.

7 Σχόλια στο “Δυο λόγια για την Αγάπη…”

      dimitrisp
      24 Ιανουαρίου 11 στις 22:24

      Μια παράξενη ομορφιά έχει η ιστορία που διάβασα…με δυο σημεία να τραβούν περισσότερο την προσοχή μου:
      «δεν συμφωνούσαμε, αλλά υπήρχε ανάμεσά μας κάτι βαθιά κοινό: μία αίσθηση – όχι πίστη, αίσθηση – της ύπαρξης κάτι απέραντα ιερού, χωρίς όνομα, χωρίς αρχή και τέλος.»
      και » Ήταν μία σχέση βαθιάς φιλίας που ερχόταν από κάπου «αλλού», από «παλιά»…»
      Τελικά νομίζω ότι δε συναντάς την Αγάπη πηγαίνοντας στη σχολή της…σε βρίσκει αυτή κάποια στιγμή, ξαφνικά, όταν δεν την περιμένεις, κι από εκεί που δεν την περιμένεις…ίσως κι από το φωταγωγό 😉
      Φιλί και καλή εβδομάδα.

      Παπαστρατής "Το Θηρίο" Ιωάννης
      25 Ιανουαρίου 11 στις 7:32

      Τελικά η αγάπη έχει πολλές πτυχές.Φαίνεται ότια κάτι μαγικό σε κυνηγούσε από παιδί ακόμα.Γιατί μόνο μαγική μπορώ να την χαρακτηρίσω την σχέση σας.Όμορφες εμπειρίες ζωής που αφήνουν μια γλυκιά ανάμνηση.

      Καλή σου μέρα!!!!

      Mika
      25 Ιανουαρίου 11 στις 13:22

      Οταν η τύχη σε βοηθά να συναντήσεις τέτοιους ανθρώπους που σου ανοίγουν δρόμους σε όμορφα πράγματα (γιόγκα, συζητήσεις, ανταλλαγή ενέργειας, επικοινωνία στην προκειμένη) η προικα σου μεγαλώνει κατα πολύ…!!!

      Η Αγάπη τελικά σε βρίσκει όσα παιχνίδια και αν σου παίξει η ζωή…

      φιλιά

      e.
      25 Ιανουαρίου 11 στις 22:59

      Μέσα στην πληθώρα των ανθρώπων και των χαρακτήρων τους, κάποιοι ΕΙΝΑΙ Αγάπη και το να τους γνωρίσεις και να δημιουργήσεις μια λεπτή και βαθιά επικοινωνία και σχέση μαζί τους είναι Ευλογία…

      ainafets
      26 Ιανουαρίου 11 στις 23:22

      Η Αγάπη για μένα ήταν «η πρώτη διδάξασα» πριν ακόμα ο Νίκος αρχίσει να μαθαίνει…
      Κοντά της έμαθα τις ασκήσεις γιόγκα και χάρη σ’ αυτήν τώρα και αρκετά χρόνια μπορώ και διδάσκω και εγώ με τη σειρά την χάθα γιόγκα…
      Η γνωριμία μαζί της μεταμόρφωσε την ζωή μου και οι αναπνοές της γιόγκα έγιναν χρόνια τώρα η καθημερινή πνοή της ζωής μου…

      Mika
      27 Ιανουαρίου 11 στις 15:42

      Ασχολούμαι με την γιόγκα εδώ και μερικούς μήνες αλλά η αίσθηση μου είναι αυτή ακριβώς που είπε και ο Παραμυθάς «Πόσο πολύ άργησα στη ζωή μου να κάνω γιόγκα!»

      Πραγματικά σου αλλάζει την ζωή…

      φιλιά

      Ηλέκτρα Αλεξάκη
      21 Ιουνίου 17 στις 18:09

      Είχα ψάξει αρκετές φορές στη wikipedia αλλά και σε ηλεκτρονικά βιβλιοπωλεία, ώστε να βρω κάποιες πληροφορίες για την συγγραφέα ενός βιβλίου που διάβασα στα παιδικά μου χρόνια, το έργο «Κάποτε στη Βασιλεύουσα». Δεν είχα βρει, όμως, τίποτα μέχρι σήμερα που διάβασα το κείμενό σας. Το συγκεκριμένο βιβλίο καθόρισε εν πολλοίς τη ζωή μου, αφού με οδήγησε να αγαπήσω βαθιά την Ιστορία και να σπουδάσω τη συγκεκριμένη Επιστήμη, με έμφαση στη Βυζαντινή περίοδο. Χαίρομαι αφάνταστα που το πιο αγαπημένο βιβλίο των παιδικών μου χρόνων είναι γραμμένο από μια τόσο ξεχωριστή καλλιτέχνιδα και άνθρωπο.

      Σας ευχαριστώ θερμά για την παράθεση των αναμνήσεων σας.

Σχολιάστε