Αντίο Άνοιξη

Ψάχνοντας να βρω κάτι στο ίντερνετ για την Κρήτη,  όπου απ’ ό,τι φαίνεται θα ξαναπάω τον Ιούλιο, έπεσα πάνω σε κάτι απίστευτα λουλούδια  της Νότιας Κρήτης, από ένα Μοναστήρι της Παναγίας της Καλυβιανής και σκέφτηκα να βάλω σήμερα εδώ κάποια από αυτά, σαν αποχαιρετισμό  στην Άνοιξη, που έφυγε προχθές.
Σας φιλώ. Καλό καλοκαίρι.
Καλό Σαββατοκύριακο.
                 Π.

 

 

Μετά από 6 χρόνια…

Την Παρασκευή,  2 του μήνα, είχε μια ροκ συναυλία στο Πολιτιστικό Κέντρο Σταύρος Νιάρχος. Ένας απίστευτος χώρος και μέσα και έξω!!!  Εκεί, λοιπόν στις 2 του μήνα, είχε συναυλία με τα ροκ συγκρότηματα, Royksopp και  Moderat.  Ο Κωνσταντίνος, ο γιος μου, κάλεσε την αδελφή του τη Μαρία και τη φίλη της τη Τζό να έρθουν για να δούνε τη συναυλία. Κι επειδή θα έφταναν από την Κρήτη στο Πολιτιστικό Κέντρο από τις πέντε και μισή, μου είπε ο Κωνσταντίνος να πάμε με τη Στεφανία να τους δούμε. Κι αν και το Παρασκευοσαββατοκύριακο, δεν το κουνάω από το Καπανδρίτι, πήγαμε, γιατί είχα να δω και τα δύο μου παιδάκια μαζί, έξι χρόνια και κάτι – απο τότε που η Μαρία μετακόμισε στα Χανιά. Κάναμε μια υπέροχη βόλτα, σχεδόν μιάμιση ώρα, περπατώντας, κυρίως, στον απίστευο κήπο αυτού του τρομερού χώρου και μετά τους αφήσαμε να πανε στη συναυλία και φύγαμε. Δεν θα σας παιδέψω άλλο. Θα ανεβάσω μόνο μια φωτογραφία με τα παιδάκια μου και πίσω μας με την «Άιναφετς» να μας… κάνει μάγια. Χα, χα, χα…
Καλό Σαββατοκύριακο.
Σας φιλώ πολύ.
Π.

 

Μάνα είναι μόνο μία

Θα ήθελα να μου επιτρέψετε φέτος να αναφερθώ στη σημερινή Γιορτή της Μητέρας, χιουμοριστικά. Είναι ένα ανέκδοτο που μου άρεσε πολύ από παιδί.

Στο σπίτι του Μπόμπου έχουν έρθει επισκέπτες και κάποια στιγμή του λέει η μητέρα του: «Μπόμπο, πήγαινε στο ψυγείο και φέρε τρεις πορτοκαλάδες».
Πάει ο Μπόμπος, ανοίγει το ψυγείο, κοιτάζει και φωνάζει: «Μάνα… είναι μόνο μία».

Χρόνια πολλά σε όλες τις μανούλες, αλλά  και τις γιαγιάδες, που είναι κι αυτές μανούλες βέβαια.
Καλή εβδομάδα.
Σας φιλώ πολύ
Π.

Κι άλλο Ανοιξιάτικο…

Ο τίτλος δηλώνει ότι σήμερα θα ανεβάσω και δεύτερο απανωτό post για την Άνοιξη. Μόνο που αυτή τη φορά έχει σχέση με τη Βιβλιοθήκη Κρισναμούρτι για την οποία σας έχω ξαναμιλήσει. Είναι ένα υπερυψωμένο ισόγειο στους Αμπελοκήπους, που απέναντί του ‘εχει ένα παλιό νεοκλασσικό με υπέροχο κήπο και δέντρα. Μπροστά στο παράθυρο της Βιβλιοθήκης, στο πεζοδρόμιο, είναι αυτή η τζανεριά που βλέπετε.

Τη φωτογραφία την έχω βγάλει γύρω στις 5 το απόγευμα όταν ο ήλιος  άρχισε να δίνει ένα υπέροχο φως στα κατακόκκινα φύλλα. Δείτε το υπέροχο χρώμα και φως τους σε μια πιο κοντινή φωτογραφία.
Καλό Ανοιξιάτικο Σαββατοκύριακο.
Π

«Μεσαιωνικό τοπίο»

Στα δέκα χρόνια που έχω αυτό το blog, μόλις δύο χρονιές έβαλα post για την επέτειο της Δικτατορίας της 21 Απριλίου 1967, καθώς είναι από τις πολύ δυσάρεστες περιπτώσεις στη ζωή μου. Ούτε σήμερα ήθελα να γράψω κάτι σχετικό, παρόλο που φέτος κλείνει μισός αιώνας (!!!) από τότε που έγινε. Αλλά ψάχνοντας να βρω τι έχω γράψει γι’ αυτήν εδώ, βήκα  2 παλιά posts που έχουν ποιήματά μου γραμμένα  γι’ αυτήν τη μέρα, Το 2008  και το 2010. Και για μεγάλη μου έκπληξη, ανακάλυψα ότι ένα από αυτά τα ποιήματα, γραμμένο το 1968, (στα 25 μου) μιλάει για εκείνο που που θα έκανα επαγγελματικά  στη ζωή μου μετά από λίγα χρόνια και μέχρι σήμερα!   Ένα χρόνο και κάτι μήνες μετά το πέσιμο της δικτατορίας, τον Οκτώβριο του 1975, άρχισα να κάνω ραδιοφωνική εκπομπή για παιδιά στην ΕΡΤ! Από τότε, ό,τι κάνω έχει στόχο τα παιδιά. Διαβάζοντας το ποίημα που το ανέβασα εδώ θα καταλάβετε. Η φωτογραφία έχει σχέση με αυτό το ποίημα.
Καλό Σαββατοκύριακο
Σας φιλώ
Π.

ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΟ ΤΟΠΙΟ
Μοιάζει σαν να ‘γινε σεισμός!
Στα δυο ανοίχτηκε η γη
κι  ορμήσανε τα τέρατα
που μέσα της είχανε κρυφτεί.
Κάτι άντρες μ’ έξι γλώσσες
και χέρια κολλημένα στα πλευρά,
σπάζουν συνέχεια τις μέσες τους,
σκύβοντας το κεφάλι χαμηλά.
Μάτια που σε κοιτούν νεκρά.

Και στη γωνιά,
εκείνο το παιδί με το μπαλόνι,
τα τέρατα τριγύρω του χαζεύει,
δεν ξέρει σε τι κόσμο μεγαλώνει.

Έπρεπε να ‘χω αφήσει
την πόλη από το πρωί,
νύχτωσε όμως κι έμενα
στην ίδια θέση που ‘χα ‘ρθει.
Επάνω στη βαλίτσα μου
όλη μέρα καθιστός,
ολόκληρη τη μέρα εκεί
με πίεζε ο σταθμός.
Στις άμαξες που φεύγανε
Δεν ήθελα να μπω.
«Εδώ θα μείνω», έλεγα,
«να ζωγραφίσω  ό,τι μπορώ,
για ‘κείνο το παιδί με το μπαλόνι,
που τα τέρατα τριγύρω του χαζεύει,
χωρίς να ξέρει σε τι κόσμο μεγαλώνει».

 

ΕΠΟΧΕΣ

Σήμερα το πρωί, αγοράζοντας  την Κυριακάτικη εφημερίδα μου, έπεσε το μάτι μου πάνω σε κάτι που μου ξύπνησε μνήμες των νιάτων μου – από τα 20 έως τα 24! Μια άλλη Κυριακάτικη εφημερίδα, είχε προσφορά το περιοδικό  ΕΠΟΧΕΣ  που βλέπετε στη φωτογραφία και που κυκλοφορούσε από τον Μάιο του 1963 έως τον Απρίλιο του 1967,  που έκλεισε λόγω της Δικτατορίας της 21 Απριίου. Όπως έγραφε  στο εξώφυλλο, ήταν μία «Μηνιαία έκδοση πνευματικού προβληματισμού και γενικής παιδείας».  Διευθυντής του περιοδικού ήταν ο Άγγελος Τερζάκης, που υπήρξε Δάσκαλός μου στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου, όπως σας έχω πει πριν καιρό στο ποστ, «Οι Δάσκαλοί μου όπως λέμε οι φίλοι μου», όπου αν θέλετε μπορείτε να πάτε να το δείτε κάνοντας κλικ πανω στον τίτλο.
Βέβαια, αγόρασα αμέσως την εφημερίδα με τις ΕΠΟΧΕΣ και είδα ότι ήταν το τεύχος που μου  έμαθε την ύπαρξη του βιβλίου «Οι Λέξεις», του Ζαν Πωλ Σαρτρ, που με επηρέασε πολύ βαθιά σε διάφορα θέματα.  Το βιβλίο αυτό, είναι μια αυτοβιογραφία της παιδικής του ηλικίας. Αν θέλετε να μάθετε περισσότερα για τις  ΕΠΟΧΕΣ, και για τον Σαρτρ και τις ΛΕΞΕΙΣ, υπαρχουν διάφορα άρθρα στο ίντερνετ, που μπορείτε να τα βρείτε με το GOOGLE. Και θα κλείσω το ποστ, με την φωτοτυπία ενός κειμένου από τις ΛΕΞΕΙΣ, που υπάρχει στο τέλος ενός άλλου άρθρου των ΕΠΟΧΩΝ.
Καλή εβδομάδα.
Π.

 

 

Αποφάσεις ή κατανόηση;

Όπως μάλλον θα έχετε καταλάβει, όσοι διαβάζετε εδώ τα  κείμενα του βιβλίου του Κρισναμούρτι,  «Ο Κόσμος Μέσα μας» ,που  έχω μεταφράσει, είναι το εξώφυλλο  του βιβλίου που θα κυκλοφορήσει στα Ελληνικά μετά το Πάσχα, όπως σας έχω πει. Έτσι σκέφτηκα, στο σημερινό κείμενο από το βιβλίο που θα ανεβάσω, να μην βάλω το εξώφυλλο από Αγγλική έκδοσή του όπως έκανα έως τώρα, αλλά το εξώφυλλο του Ελληνικού.
Καλό βράδυ.
Π.

Ο Γ. Λ. είπε ότι ήταν ένας επιχειρηματίας με σημαντικές εμπειρίες. Είχε δει την άχαρη και δύσκολη πλευρά της ζωής για πολλά χρόνια και τώρα ήθελε να ζήσει μια πνευματική ζωή κι έτσι θα ήθελε, όπως είπε, να εγκαταλείψει τη σεξουαλική του ζωή. Εξέταζε την απόφαση να την εγκαταλείψει. Είπε ότι θα μπορούσε να την εγκαταλείψει αν το έβαζε στο νου του, γιατί είχε αρκετή θέληση για να την ξεπεράσει.

Μετά από λίγη ακόμα συζήτηση, είπα ότι σε τέτοια ζητήματα η απλή χρήση της θέλησης – παρόλο που μπορεί να φέρει το επιθυμητό αποτέλεσμα – είναι σαν μια χειρουργική επέμβαση που μπορεί να φέρει καταστροφικές παρενέργειες. Η απόφασή του βασίζεται σε κάποιο προσωπικό κίνητρο ωφέλειας, στο να γίνει κάτι άλλο από αυτό που είναι, στο να πετύχει κάποιο στόχο; Αν είναι έτσι, τότε η δύναμη που αποφέρει το σεξ θα κατευθυνθεί σε άλλους κρυμμένους στόχους του κι έτσι θα παραμείνει ο αισθησιασμός. Εάν είναι μια λογική ή μια συναισθηματική απόφαση, τότε μια τέτοια απόφαση θα εξαφανίσει την αγάπη. Αλλά η κατανόηση του προβλήματος και των πολλών επιπτώσεών του, θα κάνει την αγάπη δυνατότερη και δεν θα γίνει παιχνιδάκι του μυαλού.

Όταν η εξουσία, οποιουδήποτε είδους, χρησιμοποιείται για προσωπικούς σκοπούς –πολιτικούς, θρησκευτικούς, οικονομικούς ή σεξουαλικούς– φέρνει φριχτές συμφορές στο άτομο, οπότε και στην μάζα. Αν αναζητάμε αυτολησμονιά μέσα από τις σεξουαλικές ορέξεις, τότε αυτές οι ορέξεις, όπως όλες οι ορέξεις, μαζί με τα προβλήματά τους, θα γίνουν πολύ πιο σημαντικές από την ίδια την αιτία τους. Μέσα από τις διάφορες ορέξεις –είτε είναι ευγενικές είτε ποταπές- οι συγκρούσεις και ο πόνος του εαυτού δεν πρόκειται να ξεπεραστούν.

Ο εαυτός κατανοείται μέσα από την αυτογνωσία. Η θλίψη που φέρνει ο εαυτός δεν είναι για να την απαρνηθείς, να την ξεχάσεις ή να την υποκαταστήσεις. Πρέπει να κατανοηθεί. Για να κατανοήσεις τις περίπλοκες πανουργίες του εαυτού, πρέπει να υπάρχει καλοπροαίρετη και αποστασιοποιημένη παρατήρηση. Με την αυτογνωσία, οι ρίζες του αισθησιασμού, της εχθρικότητας,  της άγνοιας και λοιπά, που είναι θαμμένες στη συνείδηση και στο υποσυνείδητο, αποκαλύπτονται.  Ο τρόπος τού να σκάβεις βαθιά μέσα σου είναι εξαιρετικής σημασίας, γιατί το τέλος βρίσκεται στην αρχή. Δεν πρέπει να υπάρχουν βίαιες αποφάσεις, κριτικές, αλλά μία διαρκώς διευρυνόμενη κατανόηση, που η ίδια της η πραότητα διαλύει τις συγκρούσεις, τα μπερδέματα, τις θλίψεις του εαυτού. Γιατί η αυτογνωσία φέρνει μαζί της σωστή σκέψη, και η σωστή σκέψη έρχεται με την αυτοεπίγνωση.

 

 

Καλό μήνα

Σκέφτηκα να αρχίσουμε έτσι κάπως χιουμοριστικά αυτόν τον μήνα και βούτηξα δύο εικόνες, που μ’ έκαναν και γέλασα, από τη σελίδα της κόρης μου.  Και οι δύο έχουν σχέση με τη φασαρία που γίνεται τελευταία για τη Δ.Ε.Η. Δείτε τις.
Α, ναι… να πω και για όσους  με ρώτησαν τι έγινε με το αίτημα βοήθειας της  Βιβλιοθήκης Κρισναμούρτι ότι δυστυχώς μπήκανε μόνο 190 ευρώ και ένας φίλος είπε ότι θα βάζει 50 ευρώ τον μήνα. Τους ευχαριστούμε όλους.
Καλό μήνα
 Π.


 

Κρήτη

Η φωτογραφία αυτή, είναι το λιμάνι στο Ηράκλειο της Κρήτης, όπως το βλέπω από το μπαλκόνι του Ξενοδοχείου όπου μένω. Βρίσκομαι εδώ από την Τετάρτη, καλεσμένος του Δήμου Ηρακλείου, για να δώσω σεμινάρια αφήγησης Παραμυθιών σε εκπαιδευτικούς, σε γονείς και σε όσους  άλλους ενδιαφέρονται να τα παρακολουθήσουν. Γυρίζω Κυριακή βράδυ και θα τα ξαναπούμε τη Δευτέρα.
Καλό Σαββατοκύριακο.
Π.

 

Ημερολόγιο

Λέω σήμερα να ανεβάσω κάτι πολύ προσωπικό, που έχω καιρό να το κάνω. Ένα κομμάτι από το προσωπικό μου ημερολόγιο, που άρχισα να το γράφω ξαφνικά, τον Σεπτέμβριο του 1965, όταν ήμουν 22 χρονών. Το 1963 είχα τελειώσει τη Δραματική Σχολή του Εθνικού και τον Ιανουάριο  του 1964 πήγα φαντάρος για δύο σχεδόν χρόνια. Το ημερολόγιο είναι γραμμένο σε τετράδια και άρχισα να το περνάω στο κομπιούτερ, γιατί ίσως το χρησιμοποιήσω στην αυτοβιογραφία μου αν τελικά την γράψω. Όπως σας έχω πει μου έχουν κάνει εδώ και καιρό πρόταση από τις ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗ να την γράψω, με τίτλο, «Μια ζωή σαν παραμύθι», αλλά δεν το πολυκάνω κέφι. Άρχισα, όμως, να αντιγράφω τα ημερολόγια, κι έτσι σκέφτηκα να ανεβάσω την αρχή του εδώ, καθώς υπάρχουν σκέψεις και ερωτήματα που νομίζω ότι ισχύουν και σήμερα. Αν σας κάνει κέφι, διαβάστε το. Στη φωτογραφία είμαι εγώ (αγνώριστος, χα, χα, χα…) εκείνη την εποχή.
Καλή εβδομάδα.
Π.

14.9.65
Θ’ αρχίσω να κρατάω σημειώσεις. Ίσως κάποτε μου χρειαστούν.
Πριν μερικές μέρες σε μία συζήτηση με τον Αλέκο περί κομμουνισμού και φιλοσοφίας, του είπα ότι θα πρέπει να υπάρχει μία απόλυτη αλήθεια, ίδια για όλους, όπως η μέρα και η νύχτα ή ο θάνατος. Δεν μπορεί να είναι άλλη η αλήθεια για τους Χριστιανούς, άλλη για τους Βουδιστές, άλλη για τους κομμουνιστές… Μου απάντησε ότι αυτά είναι μεταφυσικές μαλακίες…  Δεν νομίζω…

20.9.65
O στρατός με διέλυσε. Σπάσανε τα νεύρα μου, σκλήρυνα κι αδιαφορώ για τα πάντα.
Aς αντιγράψω μερικές γραμμές από το βιβλίο. «ΣHMEIΩΣEIΣ TOY MAΛTE ΛAOYPITΣ MΠPIΓKE», του Rainer. Maria Rilke : «… Aς είμαστε πραγματικά ειλικρινείς, δεν έχουμε θέατρο όπως δεν έχουμε και θεό. Γι’ αυτό το σκοπό χρειάζεται κοινοβιότητα. O καθένας έχει τις ιδιαίτερές του ιδέες κι υποψίες κι επιτρέπει στον άλλον να δει τόσο μόνο, όσο του χρειάζεται και του ταιριάζει. Αραιώνουμε διαρκώς τη κατανόησή μας για να επαρκέσει, αντί να φωνάξουμε ζητώντας τον τοίχο μίας κοινής ανάγκης που πίσω του το ακατανόητο έχει καιρό να συγκεντρωθεί και να ενωθεί…»
Αντιγράφω και ένα κομμάτι από σχόλια του καθηγητή ψυχολογίας Π. Kουρέττα πάνω στο γράμμα του Φραντς Kάφκα στον πατέρα του:  «Τα συναισθήματα ενοχής παραλύουν τη δραστηριότητα γενικά κι έχουν δυσμενή αντίκτυπο ειδικότερα στην αντιμετώπιση των τριών προβλημάτων που προβάλλει η ζωή, δηλαδή, των σχέσεων προς τους άλλους ανθρώπους (το κοινωνικό ), των σχέσεων προς το ετερόφυλων (σεξουαλικό ) και την εκλογή του επαγγέλματος…»
 Για τη σχέση με τον εαυτό μας δεν λέει τίποτα!

22.9.65
1. Τελευταία, εκείνα που με αγγίζουν περισσότερο – μόνο ίσως – στα βιβλία, στο θέατρο, στις ταινίες, στη καθημερινή ζωή, είναι κάποια γεγονότα που σου αφήνουν στο τέλος σαν γεύση, ερωτήματα σαν κι αυτά για τους ανθρώπους: « Γιατί οι άνθρωποι να ταπεινώνουν, να εξευτελίζουν άλλους; Δεν μπορεί να’ ναι νόμος της ζωής!» «Γιατί να χωρίζονται, να αναγκάζονται σε χωρισμό;» «Γιατί δεν είναι ελεύθεροι;» «Γιατί δεν έχουν τη δύναμη να αγαπιούνται;» Πρέπει να μάθω.
2. Πρέπει να είναι κανείς προσεκτικός με τα υπαρξιακά ερωτήματα. Στη προσπάθεια να απαντήσει κανείς σ’ αυτά, συνειδητοποιώντας μία πιθανή αδυναμία να το κάνει, μπορεί να πέσει στην παγίδα της θρησκείας ή κάτι παρόμοιου. Ίσως είναι προτιμότερο να αρχίσουμε από μια σειρά ερωτημάτων για την καθημερινή ζωή: για τις σχέσεις με τους άλλους, για τους κυβερνήτες, για την ίδια μας τη συμπεριφορά, περνώντας έτσι, μαλακά, σε ακραία ερωτήματα: «Γιατί αυτή η ζωή;»  «Γιατί υπάρχουμε;».

24.9.65
« …Όμως ξεσπούσαν τότε κι όλας σ’ επευφημίες μέσα στην αγωνία τους μπροστά στο έσχατο: όπως για να απομακρύνουν τη τελευταία στιγμή από πάνω τους κάτι που θα τους ανάγκαζε ν’ αλλάξουν τη ζωή τους…» Τούτη η φράση του  Rilke από το βιβλίο του: ΣHMEIΩΣEIΣ TOY MAΛTE ΛAOYPITΣ MΠPIΓKE, που αναφέρεται σε μία σπουδαία τραγουδίστρια της όπερας, μου δίνει με λίγα λόγια αυτό που θέλω να γίνω σαν ηθοποιός, εκείνο που πιστεύω πως πρέπει να ‘ναι μια παράσταση, όλο το θέατρο.

30.9.65
Δεν πιστεύω ότι οι αλήθειες ανήκουν αποκλειστικά σε κάποιο κοινωνικό σύστημα. Οι αλήθειες της ζωής υπήρχαν από πάντα. Kατά καιρούς οι άνθρωποι ανακαλύπτουν μερικές, προχωρούν τη σκέψη τους με βάση αυτές, φτιάχνουν λύσεις και κάνουν ένα κοινωνικό σύστημα που του δίνουν ένα όνομα. Όμως κανείς δεν βρήκε την ολόκληρη την απόλυτη αλήθεια για τη ζωή. Εκτός αν υπάρχει κάποιος και δεν έχω ακούσει γι’ αυτόν.
Aν δεχθώ ένα σύστημα, μια οποιαδήποτε φιλοσοφία και μείνω εκεί,  στενεύω τον εαυτό μου, περιορίζω – ίσως κλείνω τελείως – το δρόμο μου για την Αλήθεια. H Αλήθεια είναι μέσα σε όλα αυτά μαζί, πέρα από όλα αυτά, κι ίσως εκεί που τελειώνουν όλα αυτά.

5.10.65
Πρέπει ν’ ακούσω όσο πιο πολύ μουσική μπορώ.

10.10.65
Θα ‘θελα να’ χα πολλούς δίσκους, πολλά βιβλία.
Πρέπει να επανασυνδεθώ με τον εαυτό μου εκεί που τον άφησα τον Aύγουστο του ‘63 όταν έπαθα «εκείνο» το περίεργο στην Kέρκυρα. Στιγμές, και μακρινά, νοιώθω τούτη τη σύνδεση να γίνεται και τότε γεμίζω από αισθήματα, όπως τότε μετά τις εξετάσεις στη Σχολή. Όμως, νομίζω, πως παρ’ όλο που όλο αυτό το διάστημα μοιάζουν να ήταν όλα νεκρωμένα μέσα μου, ωστόσο υπάρχει «προχώρημα» εσωτερικά.
Νυστάζω. Tα μάτια μου κλείνουν κι όμως σαν πέσω στο κρεβάτι με πιάνει τέτοια φοβερή αγωνία μην τυχόν κοιμηθώ και χάσω το χρόνο μου με τον ύπνο, που είναι αδύνατον να κλείσω μάτι.
Και μια αίσθηση περίεργη καμιά φορά, όταν με μισοπαίρνει ο ύπνος: Xάδια από χέρια βελούδινα, λευκά, λεπτά, απέραντα…

4.12.65
Tι ωραίο που είναι μετά από δύο χρόνια στρατό να απολύεσαι!

8.12.65
Eίδα απανωτά τρεις καταπληκτικές ταινίες: Tην «Bιριδιάνα», (του Λουίς Μπονιουέλ) τις «Aγριοφράουλες» (του Ίγκμαρ Μπέργκμαν)  και τις «Eννέα μέρες ενός χρόνου» του Μικαήλ Ρομ.

Mήπως συγκλονιστικό είναι το να έχεις αρνηθεί καθετί το «συγκλονιστικό»; Mήπως, εξαιρετικός άνθρωπος είναι εκείνος που έχει ανακαλύψει τη γαλήνη στην απλότητα των πραγμάτων; Όμως είναι δυνατό να την ανακαλύψει κανείς χωρίς να αγκαλιαστεί «τραγικά» (με τη σαιξπηρική έννοια του όρου) με κάτι που σ ί γ ο υ ρ α  – γι’ αυτό και τραγικά – θα τον οδηγήσει στο θάνατο; Kαι, λίγο πριν, στην απόλυτη γαλήνη εξαιτίας της απόλυτης γνώσης που φέρνει η παραδοχή μιας απόλυτης δύναμης, που είναι πάνω από κάθε ανθρώπινη αντίσταση; Ίσως, τότε, η «αντίσταση» να είναι ο μόνος δρόμος για να ανακαλύψει κανείς τη γαλήνη, μια γαλήνη που θα βγαίνει από την παραδοχή του: «αδύνατο ν’ αλλάξεις».

Όλα αυτά είναι η αντίδρασή μου στις τρεις ταινίες, που μου βγήκε απόψε έτσι θολά και βίαια. Aλλά δεν ξέρω τι εννοώ ακριβώς όταν λέω «ν’ αλλάξω». Να αλλάξω τι ; Ποια είναι ακριβώς «η παραδοχή που γεννάει γαλήνη»; Tι είναι «αδύνατο ν’ αλλάξεις»; Γιατί ν’ αντισταθείς και σε τι; Δεν μπορεί να είναι κάτι εξωτερικό. Ποιο είναι το βαθύτερο κίνητρο της οποιαδήποτε αντίστασης σε κάτι εξωτερικό; Είναι βαθύτερη αγωνία για επιβίωση ενάντια σε κάτι; Aν ναι, σε τι; Mε τρώει να πω, «στο θάνατο». Aλλά όχι. Όχι. O θάνατος είναι λίγος. Είναι μόνο φόβος..Πρέπει να προχωρήσω τα ερωτήματα.

20.12.65
Kομμάτι από τον Σαρτρ: «Kάθε άνθρωπος έχει το φυσικό του χώρο: ούτε η περηφάνια, ούτε η αξία καθορίζουν το υψόμετρο: αυτό το αποφασίζει η παιδική ηλικία. O δικός μου φυσικός χώρος είναι ένα παριζιάνικο έκτο πάτωμα, με θέα πάνω απ’ τις στέγες των σπιτιών
Eμένα ο φυσικός μου χώρος είναι ένα δυάρι υπόγειο στα Eξάρχεια, με θέα τα πόδια των περαστικών ως τον αστράγαλο.
Άλλο ένα κομμάτι από τον Σαρτρ: «Όσο ανυπόφορη είναι η ζωή, τόσο πιο παράλογος είναι ο θάνατος».

 Είναι δυνατόν όλη αυτή η ιστορία της ζωής να έχει γίνει για να υποφέρουμε;…