Τι είναι αγάπη;

Σήμερα είδα ότι έχω καιρό να ανεβάσω κάτι από το βιβλίο του Κρισναμούρτι που μεταφράζω, το: “ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ”,  και λέω να το κάνω σήμερα. Είναι από μία ομιλία που έκανε τον Φεβρουάριο του 1971 στην Βομβάη και μιλάει για την αγάπη.
Καλή εβδομάδα.
            Π.

Τι είναι, λοιπόν, αγάπη; Μην σχηματίζετε κάποια άποψη γι’ αυτήν, μην έχετε κάποια φόρμουλα, γιατί τότε θα έχετε σταματήσει ήδη να μαθαίνετε. Τώρα πρόκειται να το βρούμε. Πρέπει να το βρείτε κι όχι απλώς να λέτε: «Εντάξει, έχω μάθει τι θα πει λεκτικά»· αυτό δεν είναι καθόλου αγάπη. Η παρόρμηση να το βρείτε εσείς οι ίδιοι πρέπει να βράζει μέσα σας. Τι είναι αγάπη; Είναι ευχαρίστηση, είναι πόθος, είναι δημιούργημα της σκέψης, είναι η αγάπη για τον Θεό και το μίσος για τον άνθρωπο; Αυτό είναι εκείνο που κάνετε, έτσι δεν είναι, αγαπάτε τον Θεό και κλωτσάτε τον συνάνθρωπό σας. Αγαπάτε τον πολιτικό – α, ίσως όχι τον πολιτικό – αλλά αγαπάτε το αφεντικό σας, αγαπάτε την γυναίκα σας. Αγαπάτε πραγματικά την γυναίκα σας ή τον άντρα σας; Αγαπάτε πραγματικά; Τι σημαίνει αυτό; Όταν αγαπάς κάτι νοιάζεσαι γι’ αυτό. Αγαπάτε τα παιδιά σας; Που σημαίνει τι; Ότι νοιάζεστε γι’ αυτά, όχι μόνο όταν είναι μικρά μωρά, αλλά και καθώς μεγαλώνουν· φροντίζετε  να έχουν τη σωστή εκπαίδευση; Όταν τα αγαπάτε, βλέπετε, δεν σας νοιάζει απλώς να έχουν μια καλή δουλειά, να παντρευτούν και να ακολουθήσουν τη γενιά σας. Τι είναι η γενιά σας; Τι έχετε δημιουργήσει; Πώς τον έχετε κάνει αυτό τον κόσμο;
Η αγάπη δεν είναι ζήλια, είναι; Ένας φιλόδοξος άνθρωπος δεν μπορεί ποτέ να καταλάβει τι είναι αγάπη, μπορεί; Ένας επιθετικός άνθρωπος, ένας βίαιος άνθρωπος, καταλαβαίνει τι είναι αγάπη; Και εσείς είστε βίαιοι, επιθετικοί, φιλόδοξοι, ανταγωνιστικοί. Αυτό είναι γεγονός, δεν είναι; Έτσι, ό,τι ονομάζετε αγάπη είναι ευχαρίστηση. Και η οικογένειά σας είναι κάτι νεκρό. Όχι; Λέτε ότι αγαπάτε την οικογένειά σας. Ξέρετε τι σημαίνει να αγαπάς κάποιον; Σημαίνει, καμία  διαίρεση. Η οικογένειά σας είναι κάτι θανατερά, κλειστό και διεφθαρμένο, επειδή αυτή η οικογένεια είναι εναντίον οποιουδήποτε άλλου. Πώς μπορείς να αγαπάς τη γυναίκα σου όταν είσαι φιλόδοξος, όταν εξαπατάς στη δουλειά, όταν θέλεις σημαντικότερη θέση, όταν κολακεύεις το αφεντικό σου; Εάν είσαι βίαιος πώς μπορείς να αγαπάς;
Για να βρεις τι είναι η αγάπη, προσέγγισέ την αρνητικά. Αρνητικά σημαίνει, μην είσαι φιλόδοξος. Προχώρησε σε βάθος. Λες ότι δεν είσαι φιλόδοξος και ότι θα καταστραφείς από αυτόν τον κόσμο. Καταστρέψου από αυτόν τον κόσμο. Έτσι κι αλλιώς είναι ένας βλακώδης κόσμος· είναι ένας αποκρουστικός, ανήθικος κόσμος. Εάν θέλεις πραγματικά να βρεις την ομορφιά, την πραγματική ποιότητα της αγάπης, πρέπει να αρνηθείς όλες τις αρετές που έχει καλλιεργήσει ο άνθρωπος. Ό,τι έχετε καλλιεργήσει είναι φιλοδοξία, είναι απληστία, είναι φθόνος, είναι ανταγωνισμός, βασισμένοι στον εαυτούλη σας και στην οικογενειούλα σας. Η οικογένεια είναι ο εαυτός σας κι επομένως αγαπάτε αυτή την οικογένεια. Έχετε ταυτίσει τον εαυτό σας με αυτήν την οικογένεια, που σημαίνει ότι αγαπάτε τον εαυτό σας και όχι την οικογένεια, όχι τα παιδιά σας. Αν αγαπούσατε πραγματικά τα παιδιά σας, ο κόσμος θα ήταν διαφορετικός αύριο. Δεν θα υπήρχαν πόλεμοι, κύριοι.

 

 

 

Πενήντα χρόνια

Προχθές,  μου έστειλαν από το Ίδρυμα Κρισναμούρτι της Αγγλίας ένα βίντεο που έφτιαξε ένας επαγγελματίας κινηματογραφιστής για τα 50 χρόνια λειτουργίας του Ιδρύματος. Δεν έχει ελληνικούς υπότιτλους, αλλά δεν είναι δύσκολα τα Αγγλικά που λέγονται και το βίντεο κρατάει 8 λεπτά.
Καλή εβδομάδα.
         Π.

 

 

 

 

Τι είναι ελευθερία;

Για σήμερα σας έχω άλλο ένα μικρό απόσπασμα από το βιβλίο του Κρισναμούρτι που μεταφράζω αυτόν τον καιρό, το βιβλίο, “ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ”. Το απόσπασμα αυτό μιλάει για την ελευθερία. Πολύ ενδιαφέρον έχει η παρότρυνση του Κρισναμούρτι, -όπως και άλλες φορές- να μην τον ακούνε σαν να είναι αυθεντία.
Καλό Σαββατοκύριακο.
                Π.
“….Η «ελευθερία από…», είναι μια αφηρημένη έννοια, αλλά η ελευθερία στην παρατήρηση αυτού που είναι  και το να πας πέρα από αυτό, είναι πραγματική ελευθερία. Θα εμβαθύνουμε σε αυτό, αλλά πρώτα, εάν μπορώ να προτείνω, απλώς να ακούτε, ούτε να αποδέχεστε ούτε να απορρίπτετε. Απλώς να έχετε την ευαισθησία να ακούτε και να μη βγάζετε συμπεράσματα, να μην καταλήγετε σε οποιαδήποτε αμυντική αντίδραση ή να αντιστέκεστε ή να μεταφράζετε όσα λέμε.   Εάν θέλετε ακούστε, όχι απλώς τις λέξεις ή τη σημασία των λέξεων, αλλά προσπαθήσετε να κατανοήσετε το πλήρες νόημα, την εσωτερικότητα της λέξης ελευθερία. (…) Όχι με κάποια ουτοπική ή θρησκευτική έννοια της ελευθερίας, αλλά πραγματικά, ζώντας μέσα σε αυτόν τον μπερδεμένο, τον αντιφατικό κόσμο, μπορεί ο νους – ο δικός σας ο νους, όπως τον ξέρετε, όπως τον έχετε παρατηρήσει – μπορεί να είναι ποτέ εντελώς ελεύθερος, επιφανειακά και βαθιά, εσωτερικά; Εάν δεν απαντήσουμε σε αυτή την ερώτηση εμείς οι ίδιοι, αν δεν βρούμε την αλήθεια της εμείς οι ίδιοι, θα ζούμε πάντα μέσα στη φυλακή του χρόνου. Ο χρόνος είναι το παρελθόν· ο χρόνος είναι σκέψη· ο χρόνος είναι θλίψη· έτσι αν δεν δούμε πραγματικά αυτή την αλήθεια, θα ζούμε πάντα μέσα στη σύγκρουση, μέσα στη θλίψη, μέσα στη φυλακή της σκέψης. (…)  Ελευθερία δεν είναι η ανεκτικότητα. Η ελευθερία είναι αναγκαία για τον ανθρώπινο νου έτσι ώστε να μπορεί να λειτουργεί υγιεινά, φυσιολογικά, συνετά.
Πρέπει να ερευνήσουμε μαζί, να μάθουμε μαζί, όχι εσείς να αποδέχεστε ό,τι λέει ο ομιλητής. Εάν κάνετε τον ομιλητή να είναι αυθεντία, δεν είστε ελεύθεροι· υποκαθιστάτε τον ένα γκουρού με έναν άλλον γκουρού. Και ο ομιλητής αρνείται εντελώς να είναι ο χαζός γκουρού σας, επειδή μόνο οι χοντροκέφαλοι, οι χαζοί άνθρωποι είναι που ακολουθούν, όχι ο άνθρωπος που θέλει να βρει τι είναι ελευθερία. Θα μάθουμε, λοιπόν, μαζί, ακούγοντας όχι μόνο τον ομιλητή, αλλά ακούγοντας και ό,τι σκέφτεστε εσείς – όχι κάποιος άλλος – ό,τι παρατηρείτε, ό,τι αντιλαμβάνεστε για το νόημα της λέξης και την εφαρμογή της λέξης ελευθερία και αν ο νους είναι ή όχι πάντα ικανός να είναι ελεύθερος. Αυτό πρόκειται να ερευνήσουμε μαζί σε βάθος…”

 

 

 

 

Ένα γράμμα

Το βιβλίο αυτό του Κρισναμούρτι, που βλέπετε το εξώφυλλό του, είναι ένα ιδιαίτερο βιβλίο, καθώς δεν είναι απομαγνητοφωνήσεις ομιλιών ή συζητήσεων, αλλά τα γράμματα που έγραψε ο ίδιος ο Κρισναμούρτι σε μια νεαρή του φίλη, από τον Ιούνιο του 1948 έως τον Μάρτιο του 1960. Το είχα μεταφράσει πριν χρόνια και είχε εξαντληθεί, αλλά κυκλοφορεί και πάλι από τις ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗ. Άλλη μια φορά, πριν από πολύ καιρό, σας έχω μιλήσει πάλι γι’ αυτά τα γράμματα  ΕΔΩ και σήμερα αποφάσισα να ανεβάσω άλλο ένα από αυτά.
Καλό Σαββατοκύριακο
Π.

“…Είναι ένα πρωινό χωρίς σύννεφα, πολύ νωρίς, ο ουρανός είναι πολύ καθαρός, ήσυχος και γαλάζιος. Όλα τα σύννεφα μοιάζουν να έχουν φύγει, αλλά μπορεί να ξανάρθουν στη διάρκεια της ημέρας. Ύστερα απ’ αυτό το κρύο, τον αέρα και τη βροχή η άνοιξη θα ξαπλωθεί πάλι παντού· μέχρι τώρα η άνοιξη, παρόλο το κρύο προχωρούσε σιγά-σιγά, αλλά τώρα κάθε φύλλο και μπουμπούκι θ’ αναγαλλιάσει. Τι υπέροχο πράγμα που είναι η γη! Πόσο άμορφα είναι όσα ξεπηδούν από μέσα της -οι βράχοι, τα ποτάμια, τα δέντρα, το γρασίδι, τα λουλούδια, όλα αυτά που γεννάει ατέλειωτα- μόνο τον άνθρωπο τον τρώει η λύπη, μόνο αυτός καταστρέφει το ίδιο του το είδος, τη γενιά του· μόνο αυτός εκμεταλλεύεται τον πλησίον του, καταδυναστεύει και καταστρέφει. Ο άνθρωπος είναι ο πιο δυστυχισμένος και ο πιο βασανισμένος, ο πιο επινοητικός, κατακτητής του χρόνου και του χώρου. Αλλά παρόλες τις ικανότητές του, παρόλους τους υπέροχους ναούς και τις εκκλησίες, τζαμιά και καθεδρικές, ζει μέσα στο ίδιο του το σκοτάδι. Θεοί του είναι οι ίδιοι του οι φόβοι και αγάπες του τα ίδια του τα μίση. Τι θαυμάσιος κόσμος που θα μπορούσε να είναι, χωρίς όλους αυτούς τους πολέμους, χωρίς όλους αυτούς του φόβους. Αλλά σε τι χρησιμεύει να κάνει κανείς υποθέσεις; Σε τίποτα απολύτως.
Εκείνο που είναι πραγματικό και βρίσκεται μέσα στον άνθρωπο είναι το ανικανοποίητο, αυτό το μοιραίο ανικανοποίητο. Είναι κάτι το πολύτιμο, ένα κόσμημα μεγάλης αξίας. Αλλά το φοβούνται, το σπαταλάνε, το χρησιμοποιούν ή αφήνουν να χρησιμοποιείται για να κερδίσουν κάτι. Τους ανθρώπους τους φοβίζει, αλλά είναι ένα πολύτιμο κόσμημα, ανεκτίμητο. Ζήσε μαζί του, παρακολούθησέ το μέρα τη μέρα, χωρίς ν’ ανακατεύεσαι στις κινήσεις του και τότε αυτό σαν φλόγα θα κατακαίει όλα τα σκουπίδια αφήνοντας μόνο εκείνο που δεν ανήκει πουθενά και δεν μπορεί να μετρηθεί. Διάβασέ το όλο αυτό με σοβαρότητα και προσοχή.
Ο πλούσιος έχει περισσότερα απ’ όσα χρειάζεται κι ο φτωχός πεινάει, αγωνίζεται για το φαγητό του παλεύοντας και δουλεύοντας όλη του τη ζωή. Κάποιος, που δεν έχει τίποτα, φτιάχνει από μόνος του τη ζωή του ή αφήνει τη ζωή να γίνει από μόνη της πλούσια, δημιουργική, ενώ ένας άλλος που έχει όλα τα καλά του κόσμου, σπαταλιέται, μαραίνεται και πάει. Ο ένας έχει ένα κομμάτι γη και το κάνει όμορφο, παραγωγικό, ενώ ένας άλλος το παραμελεί και τ’ αφήνει να πεθάνει όπως πεθαίνει κι ο ίδιος. Έχουμε τέτοιες απέραντες ικανότητες, κάθε είδους, που μπορούμε να βρούμε εκείνο που δεν έχει όνομα ή να φέρουμε στη γη την κόλαση. Αλλά με κάποιον τρόπο ο άνθρωπος προτιμά να τρέφει το μίσος και την εχθρότητα. Είναι τόσο πιο εύκολο το μίσος, ο φθόνος και καθώς η κοινωνία βασίζεται στην απαίτηση για περισσότερο, τα ανθρώπινα πλάσματα πέφτουν στην παγίδα να κυνηγούν κάθε είδους απόκτημα. Κι έτσι υπάρχει ατέλειωτη πάλη που την έχουν δικαιώσει και τη θεωρούν ευγενική.
Υπάρχει όμως ο απεριόριστος πλούτος μιας ζωής χωρίς πάλη, χωρίς «θέλω», χωρίς εκλογή. Αλλά μια τέτοια ζωή είναι απίθανα δύσκολη όταν όλος μας ο πολιτισμός είναι αποτέλεσμα της πάλης και της δράσης που φέρνει η επιθυμία. Χωρίς τη δράση της επιθυμίας, σχεδόν για κάθε ζωντανό πλάσμα, υπάρχει ο θάνατος. Χωρίς κάποιο είδος φιλοδοξίας, σχεδόν για όλους, η ζωή δεν έχει κανένα νόημα. Αλλά υπάρχει ζωή χωρίς «θέλω», χωρίς εκλογή. Αυτή η ζωή γεννιέται όταν η ζωή της επιθυμίας φτάσει σ’ ένα τέλος.
Ελπίζω να μη σε πειράζει που διαβάζεις όλα αυτά· αν δεν σε πειράζει, τότε διάβασέ τα και άκουσέ τα με ευχαρίστηση….”

 

 

 

Πώς κοιτάτε τον εαυτό σας και τον κόσμο;

Για σήμερα σας έχω άλλο ένα μικρό απόσπασμα από το βιβλίο του Κρισναμούρτι, “ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ”, που μεταφράζω αυτόν τον καιρό.
Καλό Σαββατοκύριακο.
            Π.

“…Πώς κοιτάτε τον εαυτό σας και τον κόσμο; Σας παρακαλώ παρακολουθήστε το, εξετάστε πώς αντιδράτε όταν κάνω την ερώτηση. Πώς βλέπετε τον εαυτό σας, πώς κοιτάτε τον εαυτό σας και πώς κοιτάτε τον κόσμο; Αν κοιτάτε τον κόσμο σαν Ινδουιστής, τότε δεν κοιτάτε το γεγονός. Κοιτάτε με την προκατάληψη ενός Ινδουιστή· οπότε είστε ανίκανος να κοιτάτε. Αν κοιτάζω τον κόσμο σαν κομμουνιστής, κοιτάζω μόνο από μία ιδιαίτερη οπτική γωνία, από ένα ιδιαίτερο συμπέρασμα· οπότε είμαι ανίκανος να κοιτάξω αυτό το τεράστιο πρόβλημα. Αν κοιτάζω αυτό το εξαιρετικό πράγμα που ονομάζεται ζωή, από μία ιδιαίτερη στενή οπτική γωνία σαν Μουσουλμάνος, σαν Ινδουιστής, σαν Βουδιστής, πιθανώς δεν μπορώ να δω την εξαιρετική ομορφιά της ζωής με την πολυπλοκότητά της.
Πώς το κοιτάτε, λοιπόν; Το κοιτάτε από την παραδοσιακή οπτική γωνία σας ή το κοιτάτε σαν ένας επιστήμονας, σαν ένας μηχανολόγος ή σαν οπαδός κάποιας ιδιαίτερης αίρεσης; Πώς το κοιτάτε; Βλέπετε το παράλογο, τον παραλογισμό να είσαι Ινδουιστής; Το σπίτι καίγεται, όλος ο κόσμος καίγεται, αλλά εσείς θέλετε να σβήσετε τη φωτιά σαν Ινδουιστής, σαν Μουσουλμάνος, σαν Παρσί  κι ένας Θεός ξέρει σαν τι άλλο….”

 

 

 

“Ο μηχανισμός δημιουργίας εικόνων”

Τρεις φίλοι μου ζήτησαν με τα μέιλ τους να ανεβάσω τι λέει ο Κρισναμούρτι  ότι είναι  ο μηχανισμός δημιουργίας εικόνων που ανέβασα σε προηγούμενο post, οπότε και σήμερα θα ανεβάσω άλλο ένα κείμενο από το βιβλίο, “Εσωτερική Επανάσταση” που μεταφράζω αυτόν τον καιρό. Η αλήθεια είναι ότι δεν λέει και πολλά γι’ αυτό τον μηχανισμό, αλλά δεν βρήκα και τίποτα παραπάνω.
Καλό βράδυ.
       Π.

“…Τώρα: ποιος είναι ο μηχανισμός που φτιάχνει την εικόνα; Απλώς παρατηρήστε το, μην προσπαθείτε να το εξηγήσετε και να δράσετε πάνω σ’ αυτό. Απλώς παρατηρήστε τι λέει ο ομιλητής· ακούστε το και παρατηρήστε τη δράση της παρατήρησης, της αντίληψης του εαυτού σας. Κάποιος μου λέει ότι είμαι ανόητος. Αυτή η λέξη με όλα όσα υπονοεί είναι εγκατεστημένη μέσα στη μνήμη, μέσα στα εγκεφαλικά κύτταρα. Η λέξη ανόητος έχει τις συναρτήσεις της, που είναι μνήμη, που είναι το μυαλό. Τώρα: ο μηχανισμός λειτουργεί όταν η σύζυγος ή ο σύζυγος γκρινιάζει επιτιμητικά, όταν εκείνη τη στιγμή δεν υπάρχει προσοχή. Όταν υπάρχει προσοχή τη στιγμή της γκρίνιας, δεν υπάρχει λειτουργία του μηχανισμού. Κάποιος με αποκαλεί ηλίθιο και αν εκείνη τη στιγμή έχω πλήρη επίγνωση, τότε ο μηχανισμός δεν έχει καύσιμα για να δουλέψει. Το βλέπετε αυτό;
Τη στιγμή της απροσεξίας, όταν δεν υπάρχει προσοχή, ο μηχανισμός βρίσκεται σε λειτουργία. Τη στιγμή της προσοχής, μπορείς να πεις ό,τι σου αρέσει, αλλά ο μηχανισμός δεν λειτουργεί. Μπορείτε να το δείτε αυτό από μόνοι σας. Όταν αποκαλείτε τον εαυτό σας Ινδουιστή και κάνετε όλα τα τεχνάσματα του Ινδουισμού, εκείνη τη στιγμή αν έχετε πλήρη επίγνωση, όταν αποκαλείτε τον εαυτό σας Ινδουιστή, βλέπετε όλη τη σημασία, όλο το νόημα του πράγματος: διαίρεση, σύγκρουση, πάλη, διαχωρισμός. Τα βλέπετε όλα αυτά και αυτή η αντίληψη υπάρχει μόνο όταν έχετε πλήρη προσοχή. Σε αυτή τη στιγμή ο μηχανισμός του Ινδουισμού, που είναι η διαμόρφωση, φτάνει σε ένα τέλος. Το πιάσατε; Το μάθατε παρατηρώντας τον εαυτό σας;…”

 

Οι εικόνες

Για σήμερα έχω άλλα ένα μικρό απόσπασμα από το βιβλίο του Κρισναμούρτι , “Εσωτερική Επανάσταση”, που μεταφράζω αυτόν τον καιρό, που είναι για τις εικόνες που έχουμε στο κεφάλι μας για άλλους ανθρώπους και λοιπά.  Νομίζω ότι είναι πολύ ενδιαφέρον.
Καλό Σαββατοκύριακο.
                Π.

 

“… Τώρα: παρατηρήστε τη γυναίκα σας ή τον άντρα σας ή ένα φίλο σας, χωρίς την εικόνα. Ξέρετε πόσο δύσκολο είναι; Έχετε μια εικόνα της γυναίκας σας, ή του άντρα σας ή κάποιου· αυτή η εικόνα έχει χτιστεί με χρόνο. Έχετε ζήσει με τη γυναίκα σας (ή με τον άντρα σας) σεξουαλικά· σας έχει γκρινιάξει, σας έχει φοβερίσει κι εσείς εκείνη – ξέρετε όλα όσα συμβαίνουν σ’ αυτή την ανυπόφορη οικογενειακή ζωή. Με τα χρόνια έχετε χτίσει εσείς μια εικόνα για εκείνη και εκείνη για σας και κοιτάτε ο ένας τον άλλον μέσα από αυτές εικόνες, έτσι δεν είναι; Να είστε ειλικρινείς, έτσι για αλλαγή· φοβάστε τόσο πολύ να είστε ειλικρινείς. Έχετε κάποια εικόνα. Τώρα: μια τέτοια εικόνα χωρίζει τους ανθρώπους· μια τέτοια εικόνα διαιρεί. Εάν έχω μια εικόνα για τη γυναίκα μου και εκείνη για μένα, αυτές οι εικόνες πρέπει προφανώς να μας διχάζουν.
     Τώρα: πώς γίνεται η εικόνα που έχει χτίσει κάποιος για τον εαυτό του και η εικόνα που έχει χτίσει για κάποιον άλλον, να πάψουν να υπάρχουν; Εάν αυτές οι εικόνες εξαφανιστούν, τότε υπάρχει ένα εντελώς διαφορετικό είδος σχέσης. Αυτές οι εικόνες είναι το παρελθόν· αυτές οι εικόνες είναι μνήμη· η μνήμη είναι τα διάφορα ίχνη από πράγματα που έχουν συμβεί σε ένα αριθμό χρόνων – πράγμα που είναι η διαμόρφωση των εγκεφαλικών κυττάρων – και αυτές οι εικόνες παραμένουν. Τώρα: μπορεί να μπει ένα τέλος σε αυτές τις εικόνες, όχι σταδιακά αλλά στιγμιαία; Για να απαντήσει κανείς σε αυτή την ερώτηση, πρέπει να πάει σε βάθος στον μηχανισμό που χτίζει τις εικόνες….”

 

 

 

“Απεραντοσύνη”

Για σήμερα έχω ένα μικρό απόσπασμα από ένα βιβλίο του Κρισναμούρτι που έχει κυκλοφορήσει παλαιότερα, με τίτλο, ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΘΕΟ. Μιλάει για μια στιγμή απεραντοσύνης.
Καλό Σαββατοκύριακο.
               Π.

“… 22 Αυγούστου 1961
Στον αέρα υπήρχε εκείνο το αίσθημα της απίστευτης απεραντοσύνης, έντονο κι επίμονο. Δεν ήταν μια πλασματική φαντασία. η φαντασία παύει όταν υπάρχει η πραγματικότητα. η φαντασία είναι επικίνδυνη. δεν έχει καμία εγκυρότητα, μόνο το γεγονός έχει. Η φαντασίωση και η φαντασία είναι ευχάριστες και απατηλές και πρέπει να εξοριστούν εντελώς. Κάθε μορφή του μύθου, της φαντασίωσης, και της φαντασίας πρέπει να γίνει κατανοητή και αυτή η ίδια η κατανόηση τούς στερεί τη σημασία τους. Εκείνος ήταν εκεί, κι αυτό που ξεκίνησε σαν διαλογισμός, τελείωσε. Τι σημασία έχει ο διαλογισμός όταν είναι εκεί η πραγματικότητα! Δεν ήταν ο διαλογισμός που γέννησε την πραγματικότητα, τίποτα δεν μπορεί να τη γεννήσει. ήταν εκεί παρά το διαλογισμό, αλλά ήταν απαραίτητος ένας πολύ ευαίσθητος, άγρυπνος εγκέφαλος που είχε σταματήσει εντελώς, ακούσια, και εύκολα, τη φλυαρία του για την αιτία. Είχε γίνει πολύ ήσυχος, έβλεπε και άκουγε χωρίς να ερμηνεύει, χωρίς να ταξινομεί. ήταν ήσυχος και δεν υπήρχε καμία οντότητα ή αναγκαιότητα που να τον κάνει ήσυχο. Ο εγκέφαλος ήταν πολύ ήρεμος και πολύ ζωντανός. Εκείνη η απεραντοσύνη γέμισε τη νύχτα και υπήρχε ευδαιμονία.
Δεν είχε καμία σχέση με οτιδήποτε. δεν προσπαθούσε να πλάσει, να αλλάξει, να διεκδικήσει. δεν είχε καμία επίδραση κι επομένως ήταν αμείλικτο. Δεν έκανε αγαθοεργίες, δεν αναμόρφωνε. δεν είχε γίνει σεβαστό και τόσο πολύ καταστρεπτικό. Αλλά ήταν η αγάπη, όχι η αγάπη που καλλιεργεί η κοινωνία, ένα βασανιστικό πράγμα. Ήταν η ουσία της κίνησης της ζωής. Ήταν εκεί, αμείλικτο, καταστρεπτικό, με μια τρυφερότητα που μόνο το νέο γνωρίζει, όπως το νέο φύλλο της άνοιξης, και θα σου πει. Και υπήρχε δύναμη πέραν του μέτρου και υπήρχε η ισχύς που μόνο η δημιουργία έχει. Και τα πάντα ήταν ήσυχα. Εκείνο το ένα αστέρι που πήγαινε πάνω από το λόφο βρίσκονταν τώρα ψηλά και ήταν φωτεινό μέσα στη μοναξιά του…. “

 

Ένα παράξενο όνειρο

Όπως σας έχω πει, ένας φίλος εκδότης μού έχει ζητήσει να γράψω τη βιογραφία μου με τίτλο, “Μια ζωή σαν παραμύθι”. Δεν το έχω πάρει ακόμα απόφαση, αλλά ωστόσο το δουλεύω κοιτάζοντας παλιά μου ημερολόγια και σημειώσεις. Έτσι, προχθές, έπεσα στις σημειώσεις που είχα κρατήσει πριν από χρόνια, για ένα όνειρο που είχα δει με τον Κρισναμούρτι. Και αποφάσισσα να ανεβάσω όλο αυτό  το απόσπασμα από το ημερολόγιό μου εδώ. Δείτε το.
Καλό Σαββατοκύριακο.
              Π

Το 1986, τη χρονιά που πέθανε ο Κρισναμούρτι,  είχα δει ένα πολύ παράξενο όνειρο με αυτόν. Είναι από τα λίγα που δεν έχουν σβήσει με το χρόνο και μένει ακόμα εξαιρετικά ζωντανό. Είχα πάει, λέει, να τον ακούσω κάπου που θα μιλούσε. Ήταν μια σχετικά μικρή αίθουσα. Εκείνος καθόταν σε ένα είδος χαμηλής σκηνής, ντυμένος με κάτασπρα φαρδιά ρούχα -κάτι σαν ράσο- και έλαμπε ολόκληρος. Η ομιλία κράτησε καμιά ώρα. Όταν τελείωσε, όλοι άρχισαν να φεύγουν, αλλά εγώ περίμενα γιατί είχαμε συνεννοηθεί να συναντηθούμε και να μιλήσουμε. Ξαφνικά, μπήκε στην αίθουσα… ο Κρισναμούρτι, ένας δεύτερος Κρισναμούρτι (!), αλλά  ακριβώς όπως τον ήξερα: κανονικός, με ένα μπλου τζην, χωρίς να λάμπει, χωρίς τίποτα το ιερό, όπως ο άλλος. Με κοίταξε κι άρχισε να μαζεύει τα τασάκια με τα αποτσίγαρα. Ήταν κάτι σαν να ανήκε στο προσωπικό του χώρου, σαν να ήταν ο υπεύθυνος για την καθαριότητα. Κοίταξα στη σκηνή. Και ο άλλος ο Κρισναμούρτι ήταν εκεί! Ακίνητος, σαν να με περίμενε.
«Έλα, πάμε», μου είπε ο Κρισναμούρτι που ήταν δίπλα μου. Του έδειξα τον άλλον και του είπα: «Μα με περιμένει· πρέπει να του μιλήσω». «Άσ’ τον αυτόν, κι έλα μαζί μου. Μην ασχολείσαι μαζί του». Έριξα μια τελευταία ματιά στον «Κρισναμούρτι» της σκηνής. Ήταν εκεί. Ακίνητος. Απόμακρος. Με τα χαρακτηριστικά του να σβήνονται απαλά  πίσω από το λαμπερό φως που εξέπεμπε ο ίδιος. Μου φάνηκε σαν να με κοίταξε, αλλά έμοιαζε να μας χωρίζει μια τεράστια απόσταση. Ήταν απλησίαστος και ακατανόητος. «Άσ’ τον· πάμε»,  επέμενε ο Κρισναμούρτι δίπλα μου. Και τον ακολούθησα, ξεχνώντας ολοκληρωτικά τον άλλον Κρισναμούρτι. Πήγαμε σε ένα μεγάλο σαλόνι γεμάτο κόσμο που, μόλις μπήκαμε, όλοι τους έδειξαν μεγάλο σεβασμό στον Κρισναμούρτι που ακολουθούσα, σαν να ήταν ο άλλος, που τόση ώρα άκουγαν. Με σύστησε στους πιο κοντινούς. Κάποιος που δεν ήξερα, αλλά κάτι μου θύμιζε, δυσφόρησε που με είδε εκεί. Σαν να μη με ήθελε, σαν να ζήλεψε. Αλλά δεν μπορούσε να κάνει αλλιώς και με χαιρέτησε. Αισθάνθηκα δύσκολα και αμήχανα, αλλά και περήφανος και ασφαλής που ήμουν μαζί με τον Κρισναμούρτι. Κι εκεί τέλειωσε το όνειρο.

Πριν λίγες μέρες ένιωσα ξαφνικά να «ανοίγεται» πίσω από τον Κρισναμούρτι, ένας ολόκληρος κόσμος που πριν δεν υποψιαζόμουν ότι υπήρχε. Φαίνεται πως νόμιζα ότι εκεί όπου βρισκόταν ο Κρισναμούρτι ήταν και το τέλος των πάντων, σαν να μου «έκρυβε» το σώμα του τη θέα πίσω του και ξαφνικά να αποκαλύφτηκε πια. Η αίσθηση έμοιαζε με εκείνη που έχεις όταν κοιτώντας τη θολή μονοδιάστατη ζωγραφιά στις στερεοσκοπικές εικόνες, ξαφνικά γίνεται τρισδιάστατη και αποκαλύπτονται πολλαπλά επίπεδα στο βάθος. Ένοιωσα ότι ο Κρισναμούρτι είναι σαν να δείχνει μια πόρτα. Μπορεί να μοιάζει τρομερά δύσκολο να τη δεις και να την ανοίξεις· μπορεί ο χώρος του δωματίου να μοιάζει τεράστιος· μπορεί η απόσταση ως την πόρτα να μοιάζει μακρινή, αλλά τίποτα απ’ όλα αυτά δεν είναι έτσι. Το δωμάτιο είναι μικρό· η πόρτα είναι κοντά· είναι ένα βήμα και την άνοιξες. Εκείνο που είναι τεράστιο είναι ο χώρος πίσω της  είναι τεράστιος, απέραντος.
Κατά καιρούς έχω δώσει διάφορες εξηγήσεις σε κείνο το όνειρο. Νομίζω ότι, αν υπάρχει κάποια εξήγηση, είναι ότι ο Κρισναμούρτι μου έδειχνε τη δυνατότητα για την οποία μίλαγε σε όλη του τη ζωή: ψυχολογικά να πατάς στα δικά σου πόδια χωρίς να εξαρτιέσαι από κανέναν· ούτε απ’ αυτόν· κυρίως απ’ αυτόν, όπως έλεγε συχνά ο ίδιος.

 

 

Η ζωή του Κρισναμούρτι

 

Ένα e-mail που πήρα προχθές από το Ίδρυμα Κρισναμούρτι, μού έδωσε το θέμα για το σημερινό post που έχει σχέση με τον Κρισναμούρτι, Το Ίδρυμα Κρισναμούρτι της Αμερικής, δημιούργησε ένα website με τίτλο, Η ζωή του Κρισναμούρτι, που είναι βασισμένο σε μια έκθεση φωτογραφιών και άλλου υλικού από τη ζωή του, στο Όχαϊ, στην Αμερική. Η έκθεση έχει πλουτιστεί με περισσότερες φωτογραφίες και βίντεο για το ίντερνετ , και είναι ένα ταξίδι στη ζωή του Κρισναμούρτι και τη διδασκαλία του, μέσα στα γεγονότα του εικοστού αιώνα. Όσοι ενδιαφέρεστε, κάντε κλικ    ΕΔΩ και πηγαίνετε στο LINK που θα σας ανοίξει.
Καλή εβδομάδα.
         Π.