Απαντώντας στον Πέτρο.

Ε, ήρθε πια η ώρα να πω δυο λόγια σαν απάντηση σε κάποια ερωτήματα του Πέτρου, που έκανε στα σχόλια  δύο προηγούμενων posts. Ίσως θα έπρεπε να απαντήσω όπως την πρώτη φορά μέσα στα σχόλια του κάθε post, αλλά σκέφτηκα ότι μπορεί να υπάρχει κάποιο γενικότερο ενδιαφέρον κι έτσι αποφάσισα να ανεβάσω τις ερωτοαπαντήσεις σε post. Και για να θυμηθούμε, θα πάρω τα πράγματα από την αρχή, σημειώνοντας εδώ τα βασικά σημεία των ερωτημάτων του Πέτρου. Θα ήθελα πριν, όμως, να τονίσω κάτι που έχω ξαναπεί: Δεν ερμηνεύω τον Κρισναμούρτι και δεν αντιπροσωπεύω τίποτα και κανέναν εκτός από τον εαυτό μου. Αυτά που λέω είναι ό,τι νομίζω εγώ προσωπικά  και έχουν σχέση με όσα έχω πια δει στα εβδομήντα μου, από τα τριανταπέντε μου που άρχισα να παρατηρώ διάφορα πράγματα, μέσα από το πρίσμα της κατανόησης του εαυτού μου, αλλά έχοντας, βέβαια, δεχτεί ερεθίσματα για σκέψη και παρατήρηση από όσα λέει αυτός ο άνθρωπος. Επίσης,  ειδικά στο θέμα των παιδιών που επικεντρώνονται σε μεγάλο βαθμό τα ερωτήματα του Πέτρου, μιλάω και ως πατέρας που μεγάλωσε τρία παιδιά, ηλικιών σήμερα: 41, 38 και 29. Προφανώς, μπορείτε να αδιαφορήσετε εντελώς γι’ αυτά που λέω ή να τα σκεφτείτε.
Ας αρχίσουμε με το πρώτο ερώτημα που έκανε ο Πέτρος σε ένα post που είχα ανεβάσει και την απάντηση που είχα δώσει τότε για να μπούμε στο πνεύμα:
«Θα ήθελα (Παραμυθά) να σου πω σχετικά με τον ανταγωνισμό, σαν «βάση του πολιτισμού μας». (…) Κατάλαβα ότι διαχωρίζουμε τον ανταγωνισμό σε ευγενή και μη, ίσως εντελώς αυθαίρετα. Μιλάμε π.χ. για «ευγενή άμιλλα» και αθλητισμό, που εκθειάζονται από την παιδεία μας σε όλα τα επίπεδα — νομίζω η άμιλλα είναι δημοφιλές θέμα για εκθέσεις στο σχολείο! Πόσο κοντά είναι τελικά ο αθλητισμός και ο πόλεμος; Το ένα θεωρείται ηθικά καλό και το άλλο ηθικά κακό. Και στα δύο προσπαθούμε να νικήσουμε τον αντίπαλο. Είναι τα μέσα που κάνουν τη διαφορά; Ακόμα και έτσι αν είναι, πάλι είναι τα ίδια κίνητρα μέσα στον άνθρωπο που τον ωθούν να κυριαρχήσει σε μια χώρα (γιατί πιστεύει ότι αυτός είναι ανώτερη φυλή και άρα έχει το δικαίωμα) ή να νικήσει τον αντίπαλο σε ένα άθλημα. Ή δεν είναι έτσι;»

Και η απάντησή μου ήταν: «Πέτρο μου, νομίζω ότι είναι έτσι όπως τα λες. Στα νιάτα μας, στη δεκαετία του ’60, είχαμε αναπτύξει μια θεωρία για δίκαιους κι ευγενικούς πολέμους και άδικους κι απάνθρωπους πολέμους, γιατί δεν βλέπαμε ότι όλοι οι πόλεμοι ανεξαιρέτως είναι απάνθρωποι. Από το σχολείο συντηρούνται διάφορα ιδεώδη και τέτοια, γιατί με αυτά κάποιοι μπορούν να χειρίζονται τους ανθρώπους όταν ενηλικιωθούν και να κάνουν τεράστιες περιουσίες βάζοντάς τους να αλληλοσκοτώνονται για να τους πουλάνε κάθε είδους όπλα. Και πίσω τους κρύβονται και πολιτικοί που «κονομάνε» κι αυτοί από εξοπλισμούς σε υποβρύχια, σε πολεμικά αεροπλάνα κ.λπ. Όλα αυτά τα ιδεώδη, κρύβουν και συντηρούν την ισχυρότερη και με τη μεγαλύτερη άνθηση βιομηχανία, τη βιομηχανία των στρατιωτικών εξοπλισμών. Γι΄ αυτό ενώ οι άνθρωποι μιλάνε διαρκώς για ειρήνη, εδώ και αιώνες τώρα δεν έχει υπάρξει καμιά στιγμή στην ανθρωπότητα που να μην γίνεται πουθενά κανένας πόλεμος».

Και πάμε στο δεύτερο ερώτημα που δεν έχω απαντήσει, από ένα επόμενο  post:
«Αλλά πώς είναι δυνατόν να έχουμε ένα σύστημα εκπαίδευσης και έναν πολιτισμό που να μην βασίζεται σε αυτές τις αρχές που ονομάζουμε ευγενείς; Για παράδειγμα, τα παιδιά δεν θα έχουν αθλητισμό και αγωνίσματα; Εκεί δεν θα βγαίνει κάποιος πρώτος και δεν θα καμαρώνει; Δεν θα θέλει το κάθε παιδάκι να νικήσει; Αυτό δεν καταλαβαίνω.
Από την άλλη, σε πολλούς ανθρώπους αυτά τα ιδεώδη νομίζω κάνουν καλό στην ψυχή τους. Μιλάω για παράδειγμα για την αγάπη στην πατρίδα, την ευγενή αγάπη, όχι την τυφλή και σωβινιστική, αλλά αυτή που σε κάνει να ανοίξεις τα σύνορά σου και να αφήσεις κάθε άνθρωπο να έρθει να μετέχει σε αυτή την αγάπη σου. Μπορεί κατά βάθος τα κίνητρά σου να είναι εγωιστικά και διαιρετικά, με έναν καλυμμένο τρόπο, αλλά μπορούν όμως να σε κάνουν καλύτερο άνθρωπο από αυτό που είσαι, έστω μέχρι κάποιο σημείο. Άρα, πώς δεν θα καλλιεργήσουμε αυτά τα ευγενή ιδεώδη στα παιδιά; Αυτό είναι που δεν καταλαβαίνω και συγνώμη για την πολυλογία. Μου κάνει εντύπωση πώς τόσοι δάσκαλοι και εκπαιδευτικοί είναι υπέρ του σχολείου του Κρισναμούρτι και δεν βάζουν ένα ερωτηματικό πώς θα γίνει. Κάτι καταλαβαίνουν που εγώ (ο χαζός) δεν το πιάνω. Και δεν το λέω περιπαικτικά. Από την άλλη μπορεί να μου πεις να διαβάσω όλο τον Κρισναμούρτι».
Λοιπόοον… Όταν ήμουν φαντάρος, (1964-1966) μας είχαν μάθει να λέμε ένα εμβατήριο όταν κάναμε παρέλαση που κάποιοι στίχοι είχαν σχέση με τον πόλεμο τότε στην Κορέα, κάτι σαν τον πόλεμο του Βιετνάμ, όπου είχαν πάει και πολεμήσει και Έλληνες φαντάροι. Οι στίχοι, λοιπόν, έλεγαν:
«Κι οι δικοί μας που ‘χαν πάει στην Κορέα,
πολεμούσαν για  ιδανικά.
Κι είχαν βάψει τους κίτρινους στο αίμα,
δείχνοντάς τους τι θα πει ελευθεριά».
Χα, χα, χα… Ε; Αυτά είναι ιδανικά, ή «ιδεώδη» ή «ευγενικές αρχές»  όπως τα λέει ο Πέτρος.  Όταν προσθέσει κανείς το «μου», στην Πατρίδα και στην Θρησκεία θα δει την αιτία  όλων των πολέμων:  Η θρησκεία ΜΟΥ, η πατρίδα ΜΟΥ. Προσωπικά, λοιπόν θεωρώ ότι αυτά δεν μπορούν, σε καμία περίπτωση,  να κάνουν καλύτερο έναν άνθρωπο, μάλλον το αντίθετο.  Επίσης, θεωρώ ότι η αγάπη δεν είναι συναίσθημα, αλλά μία κατάσταση στην οποία ή είσαι μέσα ή δεν είσαι. Αν είναι έτσι, τότε δεν μπορεί να υπάρχουν είδη αγάπης – για την πατρίδα, για τα παιδιά σου, για τη δουλειά σου κ.λπ. –  η αγάπη είναι μία,  κι αυτή η μία – και ίδια για όλα – αγκαλιάζει τα πάντα. Τώρα, όσο για την άμιλλα, θεωρώ ότι αυτή είναι μία ωραιοποιημένη λέξη για τον ανταγωνισμό και είναι αποτέλεσμα της εκπαίδευσης αλλά και της ανατροφής του παιδιού στο σπίτι του. Φυσικά και χαίρεται το παιδί αν νικήσει σε κάποιο παιχνίδι, αλλά δεν παίζει ειδικά γι’ αυτό, παίζει για τη χαρά του παιχνιδιού και μόνο. Κι αυτό κάνει μεγάλη διαφορά. Αλλά αυτή η αθωότητα, χάνεται σιγά σιγά, με τη σύγκριση με την οποία μεγαλώνει το παιδί τόσο στο σπίτι όσο και στο σχολείο, μία σύγκριση που του χτίζει μέσα του τον ανταγωνισμό  που θα φέρει αργότερα τη ζήλια και το φθόνο και όλα όσα πάνε μ’ αυτά. Μπορεί, λοιπόν,  κανείς να μεγαλώσει τα παιδιά του χωρίς να τους κάνει καμία σύγκριση, ποτέ και για κανένα  λόγο; Αυτό είναι ένα ερώτημα για όσους έχουν παιδιά, αλλά και για όσους θέλουν να μάθουν για το πόσο έχει σχέση αυτό που είναι σήμερα, με τον τρόπου που τους μεγάλωσαν.  Αυτή, λοιπόν, η έλλειψη σύγκρισης του ενός παιδιού με άλλα, είναι μία από τις βάσεις των Σχολείων που ίδρυσε ο Κρισναμούρτι, αλλά και των άλλων που ιδρύθηκαν  με τα χρόνια σε διάφορα μέρη του κόσμου. Και για το ερώτημα του Πέτρου, «πώς τόσοι δάσκαλοι και εκπαιδευτικοί είναι υπέρ του σχολείου του Κρισναμούρτι και δεν βάζουν ένα ερωτηματικό πώς θα γίνει» θα τολμήσω να πω ότι θα πρέπει να έχουν καταλάβει κάτι που τους κάνει να μην έχουν ερωτηματικά. Και, συγνώμη, αλλά έχω προσωπική άποψη ότι  αυτό γίνεται μια χαρά, αφού βλέπω πια τα δύο παιδιά μου, που έχουν βγάλει αυτό το Σχολείο,  τι έχουν πάρει από ‘κει και πώς πατάνε στα πόδια τους: η μία που είναι πια στα 38 της και ο άλλος στα 29 του.

Και πάμε στο τελευταίο ερώτημα που δεν έχω απαντήσει, που έγινε στο πρωτοχρονιάτικο post:
«Παραμυθά, διαβάζοντας το post, δεν μπορώ παρά να κάνω μια ακόμα ερώτηση με την ελπίδα ότι θα με υπομένεις. Αναφέρεσαι στην αγάπη μεταξύ των παιδιών και των ζώων μέσα στις ευχές για Καλή Χρονιά. Όμως, οι γιορτές είναι γνωστές για τη γαλοπούλα και τα άλλα δίποδα και τετράποδα που στολίζουν το γιορτινό τραπέζι και ευχαριστούν τον ουρανίσκο και την κοιλιά. Και τα παιδιά μαθαίνουν από μικρά αυτή την «παράδοση», κάτι που μας φέρνει ξανά στο θέμα της παιδείας. Πώς συνδυάζεται λοιπόν αγάπη στα ζώα και παραδοσιακό τραπέζι τις γιορτές;»
Συγνώμη, αλλά εδώ θα απαντήσω με… ερωτήσεις. Πάμε από το τέλος προς την αρχή:
Ποιος είπε ότι συνδυάζεται η αγάπη για τα ζώα με τα παραδοσιακά τραπέζια στις γιορτές, όπως  οι γαλοπούλες τα Χριστούγεννα και τα αρνάκια το Πάσχα; Συνδυάζεται η αγάπη με την ευχαρίστηση του ουρανίσκου και της κοιλιάς; Συνδυάζεται η αγάπη με το να σκοτώνεις οποιοδήποτε ζωντανό πλάσμα, για οποιοδήποτε λόγο;  Έχει σχέση η αγάπη με τον απελπισμένο που αυτοκτονεί ή δολοφονεί; Έχει σχέση η αγάπη με απελπισία, ιδιοκτησία, αποκλειστικότητα, ανασφάλεια και φόβο, που οδηγεί σ’ αυτά τα δύο;
Δοκιμάστε να μην απαντήσετε αμέσως, με τις παραδοσιακά «σωστές» απαντήσεις, και αν θέλετε αναρωτηθείτε πρώτα μήπως υπάρχει και κανένας άλλος τρόπος να βλέπει κανείς τα πράγματα, εκτός από τον παραδοσιακό;
Και μια κι αναφερθήκαμε στον Κρισναμούρτι, ας δούμε και ένα πεντάλεπτο απόσπασμα  από μια συνέντευξη που του είχαν πάρει για τη Γαλλική Τηλεόραση και λέγονται κάποια πράγματα για την παράδοση.  ( Όποιος  ενδιαφέρεται να δει όλο το βίντεο που είναι 51′ μπορεί να πάει  ΕΔΩ . )

Καλό Σαββατοκύριακο.
Σας φιλώ
Π.

4 Σχόλια στο “Απαντώντας στον Πέτρο.”

      marilia
      19 Ιανουαρίου 13 στις 0:05

      Ρε, μπελάς που είσαι, νυχτιάτικα!!!!!!!! Καταστροφή! Ουφφφφφφφφφφφφφφφφφφφ!!!

      Ξέρω, ξέρω, 381 σελίδες απνευστί και… βοήθειά μου.

      Καληνύχτα…

      δημήτρης
      19 Ιανουαρίου 13 στις 12:33

      Είπε ένας φίλος του Κρισναμούρτι: «΄Οταν πρωτάκουσα τον Κρισναμούρτι είχα την εντύπωση ότι ο παράδεισος με περίμενε στην άλλη γωνία και πως αν έκανα ό,τι έλεγε θα βρισκόμουν εκεί.Η τάση μου ήταν να χρησιμοποιώ τα λόγια του σαν μια συνταγή που έπρεπε να εφαρμόσω και να την εξελίσσω σύμφωνα με τις καινούριες λέξεις που χρησιμοποιούσε.Αυτή η δουλειά,όμως,αποδείχτηκε ακατόρθωτη.Υπήρχε μια διαρκής σύγκρουση ανάμεσα σε εκείνο που έπρεπε να γίνει σύμφωνα με τη “συνταγή” και στην πραγματικότητα.Προφανώς βρισκόμουν σε λάθος δρόμο.Ο παράδεισος δεν είναι στην άλλη γωνία. Ύστερα,κάποια μέρα ανακάλυψα τη δυνατότητα να κοιτάς ένα συναίσθημα χωρίς να το κρίνεις,χωρίς να κάνεις οτιδήποτε γι αυτό.Αυτό μου άνοιξε έναν ολόκληρο καινούργιο κόσμο και αποκάλυψε μια διαδικασία διαλογισμού εντελώς διαφορετική από τις συνηθισμένες πρακτικές»

      Και ένας ακόμη φίλος του Κ, έγραψε: » Όλη η φιλοσοφία του Κρισναμούρτι είναι ένα πρακτικό εργαλείο, ένα «πολυεργαλείο» θα έλεγε κανείς, που σου δίνει την δυνατότητα να δουλεύεις σε τρία επίπεδα: στο ψυχολογικό, (όχι σαν ανάλυση αλλά σαν παρατήρηση και μη-επιλεκτική επίγνωση) στο φιλοσοφικό (ως καθημερινή πρακτική εφαρμογή κι όχι θεωρητική άποψη) και σε κάτι πραγματικά ιερό (θρησκευόμενη ζωή χωρίς θρησκεία).
      Ο Κρισναμούρτι ένιωθε τους κινδύνους των καιρών και την επιτακτική ανάγκη για δράση. Και για να ανταποκριθούν οι ομιλίες του, τόσο στο στυλ όσο και στην ουσία, γίνονταν με το πέρασμα του χρόνου όλο και πιο ευκρινείς και οι διάλογοι λιγότερο ελλειπτικοί. Παρόλα αυτά, το ουσιαστικό μήνυμα έμενε και μένει πάντα το ίδιο: «Μόνο όταν κανείς δει τη ζωή όπως είναι, όταν κανείς δει τον εαυτό του όπως είναι, τότε μόνο μπορεί να προχωρήσει παραπέρα».

      http://2insight4.wordpress.com/2011/11/15/%ce%bf-%ce%bd%cf%84%ce%ad%ce%b9%ce%b2%ce%b9%ce%bd%cf%84-%ce%b3%ce%b9%ce%b1%ce%bd%ce%b3%ce%ba-%ce%bc%ce%b9%ce%bb%ce%ac%ce%b5%ce%b9-%ce%b3%ce%b9%ce%b1-%cf%84%ce%bf%ce%bd-%ce%ba%cf%81%ce%b9%cf%83%ce%bd/
      http://2insight4.wordpress.com/2011/10/29/%ce%bf-%ce%bd%ce%af%ce%ba%ce%bf%cf%82-%cf%80%ce%b9%ce%bb%ce%ac%ce%b2%ce%b9%ce%bf%cf%82-%ce%bc%ce%b9%ce%bb%ce%ac%ce%b5%ce%b9-%ce%b3%ce%b9%ce%b1-%cf%84%ce%bf%ce%bd-%ce%ba%cf%81%ce%b9%cf%83%ce%bd%ce%b1/
      Καλό σαββατοκύριακο!

      Πέτρος
      23 Ιανουαρίου 13 στις 9:59

      Καλημέρα Παραμυθά, ήθελα να ευχαριστήσω για τις απαντήσεις και κυρίως για τα βίντεο!

Σχολιάστε