Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ-Δεκέμβριος 1930

Παρόλο που αυτό το post δεν νομίζω ότι είναι γενικότερου ενδιαφέροντος, κάτι επειδή έχει τη γοητεία  του παλιού – πρώτη σελίδα της ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ πριν 83 χρόνια –  κάτι, και κυρίως αυτό, επειδή έχω εντυπωσιαστεί που πρόσεξα αυτό που έχω εδώ και πάνω από δέκα χρόνια, αποφάσισα να ανεβάσω εδώ την πρώτη σελίδα από το φύλλο της 5 Δεκεμβρίου του 1930, και μιλάει για την πρώτη φορά που Κρισναμούρτι επισκέφτηκε την Ελλάδα. Την εφημερίδα αυτή μαζί με άλλο αρχειακό υλικό που έχει συγκεντρωθεί από το 1930 και μετά, από τους ανθρώπους που ασχολήθηκαν πρακτικά με τη δουλειά του Κρισναμούρτι στην Ελλάδα, μου τα έδωσε ένας φίλος, ο τελευταίος από εκείνη την παλιά γενιά πριν φύγει. Δεν ξέρω πώς έγινε και ταχτοποιώντας διάφορα στη ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΚΡΙΣΝΑΜΟΥΡΤΙ, έπεσα πάνω σε αυτό το πρωτοσέλιδο και πάνω που ήμουν έτοιμος να το ξαναβάλω στο φάκελό του, συνειδητοποιώ ότι έχουν στείλει δημοσιογράφο από την Αθήνα στη Γενεύη, για να πάρει συνέντευξη από τον Κρισναμούρτι μέσα στο τραίνο που μ’ αυτό ερχόταν για πρώτη φορά στην Ελλάδα! Τι κρίμα να μην το έχω αυτό όταν έγραφα το βιβλίο μου, “Ο Κρισναμούρτι στην Ελλάδα”. Έτσι αποφάσισα να το ανεβάσω εδώ και για όσους τους ενδιαφέρει ειδικά η εξαιρετική συνέντευξη του Κρισναμούρτι, αλλά και γενικά για τη γοητεία ενός πρωτοσέλιδου πριν 80 τόσα χρόνια , μιας εφημερίδας που υπάρχει ακόμα! Φυσικά η γλώσσα είναι καθαρεύουσα και με πολυτονικό σύστημα! Τι σπαστικό! Τις θυμάμαι έτσι τις εφημερίδες από τότε που ήμουν μικρό παιδί. Το πρωτοσέλιδο είναι σε δύο κομμάτια, γιατί δεν χωρούσε να το σκανάρω ολόκληρο, αλλά θα τη βρείτε τη συνέχεια.
Καλή εβδομάδα.
Π.
Υ.Γ. Και η φράση της συνέντευξης που είναι σαν να ειπώθηκε για σήμερα:  “… Η Ευρώπη ευρίσκεται εν αναβρασμώ. Νομίζει κανείς ότι περιπατεί εις ένα ηφαίστειον. Πνευματικώς δεν ευρίσκεται εις καλόν δρόμον…” .  και μάλλον ούτε βρέθηκε ποτέ από τότε!…

 

Είναι άδικη η ζωή;

Το post αυτό, δεν είναι και ό,τι πιο ευχάριστο θα μπορούσα να ανεβάσω για πρωτομηνιά, για Σαββατοκύριακο και για αρχές της Άνοιξης, αλλά αποφάσισα να μην το αναβάλλω και πάλι. Είπα, όμως, να το αρχίσω με κάτι ανοιξιάτικο και πολύ όμορφο, το ανθισμένο φυτό δίπλα στην μπαλκονόπορτά μας.

Τον τελευταίο καιρό, δύο άτομα της οικογένειας έχουν ζήσει πολύ κοντά στον θάνατο. Ο ένας, ο παππούς είναι 94 χρονών κι ο άλλος –ανεψιός κάποιων και πρώτος ξάδελφος άλλων- 38 χρονών. Έφυγε ο νεότερος, αφήνοντας πίσω του τρία μικρά παιδιά και έμεινε ο γηραιότερος, που έχει δύο τρισέγγονα! Κάποιοι και κάποιες από την οικογένεια, συγκλονισμένοι είπαν ότι ο Θεός είναι άδικος, ή ότι η ζωή είναι άδικη. Το ίδιο είπε ακόμα κι αυτή η γυναίκα του παππού, η γιαγιά της οικογένειας ανάλογης μεγάλης ηλικίας κι εκείνη. Ένοιωσα συμπόνια για τα παιδιά του ανθρώπου που έφυγε, αλλά περισσότερο για τους γονείς του, καθώς έχω παιδιά ανάλογης ηλικίας. Αλλά αυτό το «ο θεός είναι άδικος» και το «η ζωή είναι άδικη», που το ακούω να το λένε από μικρό παιδί σε ανάλογες ή και ελαφρότερες περιπτώσεις με έβαλε σε σκέψεις.
Ας αφήσουμε το Θεό που δεν τον έχουμε γνωρίσει και που υπάρχει περίπτωση να είναι αυτός φτιαγμένος «κατ’ εικόνα και ομοίωσή μας» και όχι εμείς «κατ’ εικόνα και ομοίωση» δική του, ας αφήσουμε, λοιπόν, τον Θεό που δεν τον έχουμε δει ποτέ κι ας πάρουμε τη ζωή που την βλέπουμε κάθε μέρα.
Σίγουρα υπάρχει η νομική δικαιοσύνη, η κοινωνική δικαιοσύνη, όπως και η φιλοσοφική ιδέα της δικαιοσύνης, που γι’ αυτή έχουν μιλήσει πολύ οι φιλόσοφοι όλων των εποχών στα βιβλία τους. Αλλά στην πραγματική, στην αληθινή ζωή, στην καθημερινή ζωή, σ’ αυτό που βλέπουμε, ξέρουμε και ζούμε κάθε μέρα, υπάρχει δικαιοσύνη έτσι όπως την περιμένουμε ή και την απαιτούμε οι άνθρωποι;  Ο ένας είναι έξυπνος, καλοφτιαγμένος,  όμορφος και με καλή καρδιά, ο άλλος είναι άσχημος, κακοσουλούπωτος, με φτωχό μυαλό και καρδιά. Ο ένας είναι γερός, δυνατός, γεμάτος υγεία κι ο άλλος έχει γεννηθεί με κάποια αναπηρία, ασθενικός κι αδύναμος. Ο ένας μπορεί να μιλάει υπέροχα κι ο άλλος να τραυλίζει .Ο ένας είναι λαμπερός, ευαίσθητος, γεμάτος αισθήματα, αξιαγάπητος και ωραίος κι ο άλλος είναι θαμπός, αναίσθητος κι αποπνέει κάτι το αντιπαθητικό. Ο ένας είναι λογικός, σοβαρός και με ψυχική υγεία, κι ο άλλος είναι σαχλός και ανόητος ή ακόμα βγάζει όλη του τη ζωή με ψυχοφάρμακα ή και μέσα σε ψυχιατρείο. Θα μπορούσε κανείς να συνεχίζει ατέλειωτα αυτόν τον κατάλογο, με χαρακτηριστικά και ζωές ανθρώπων, που έτσι έχουν γεννηθεί, χωρίς να έχουν καμιά ευθύνη γι’ αυτά… “αδικημένοι από τη ζωή”. Αποκορύφωμα του καταλόγου, εκείνο που υπήρξε η αιτία αυτών των σκέψεων: ο ένας να πεθαίνει στα ενενήντα τόσα του από γεράματα κι άλλος πριν τα σαράντα από κάποια κληρονομική αρρώστια.
Έτσι αναρωτιέται κανείς: η ζωή έχει δικαιοσύνη; Έχω την εντύπωση ότι το ερώτημα ή μάλλον η απαίτηση είναι λάθος. Αυτή η απαίτηση έχει γεννήσει το «ήταν θέλημα Θεού», των Δυτικών, όπως και το «κάρμα» και την μετενσάρκωση των Ινδουιστών και λοιπά, ως παρηγοριά στην άρνηση αυτού που είναι γεγονός, αλλά και ως μετάθεση  ευθύνης. Ίσως η ζωή δεν «ασχολείται» με δικαιοσύνες και αδικίες. Είναι εκεί, αυτό που είναι, για να τη ζεις χωρίς να απαιτείς από αυτήν ή από κάποιο Θεό δικαιοσύνη ανθρώπινης λογικής. Και ίσως εκείνο που έχει σημασία είναι να ζεις με συμπόνια και  καλοσύνη, έχοντας επίγνωση ότι είμαστε ίσοι απέναντι στη ζωή, αλλά όχι ίδιοι και αυτή η επίγνωση να μας δίνει την καθαρότητα του νου και της καρδιάς, που δεν επιτρέπει κανενός είδους αλαζονεία γι’ αυτό που είμαστε, ό,τι κι αν είμαστε, γιατί τελικά φαίνεται πολύ πιθανό να είμαστε ένα. Κι εδώ θυμήθηκα κάτι που έχει πει ο Κρισναμούρτι και λέω να τελειώσω μ’ αυτό.
Καλό μήνα και καλό Σαββατοκύριακο.
Π.

«Ο εγκέφαλός μας είναι ένα πολύπλοκο εργαλείο. Δεν είναι δικό σας και δικός μου, αλλά είναι ο εγκέφαλος της ανθρωπότητας. Δεν έχει εξελιχθεί από τότε που έχεις γεννηθεί εσύ μέχρι τώρα, έχει εξελιχθεί μέσα στους αιώνες και διαμορφώνει τη συνείδησή μας. Αυτή η συνείδηση δεν είναι προσωπική του καθένα, είναι το έδαφος όπου πάνω του στέκονται όλα τα ανθρώπινα πλάσματα. Αυτή η συνείδηση που παρατηρείς, με όλο το περιεχόμενό της από πίστεις, δόγματα, ιδέες, φόβους, ευχαριστήσεις, αγωνίες, μοναξιά, απογοήτευση και απελπισία,  δεν είναι αποκλειστικά δική σου ατομική συνείδηση , είναι η συνείδηση της ανθρωπότητας, που τη μοιράζεσαι με όλους».