Για την Psilikatzoy

akatalilo.gif

Είχα ετοιμάσει για σήμερα κάτι σχετικό με ένα άρθρο που διάβασα στο ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ για τις γυναίκες στο Ριάντ. Αλλά αποφάσισα να γράψω κάτι για την psilikatzoy και να της αφιερώσω το σημερινό post. Η ψιλοβωμολοχία του post προς τιμήν της.

Μπαίνοντας σήμερα, στο site που βλέπω τα στατιστικά και τους επισκέπτες του blog, βρήκα ότι με είχε επισκεφτεί η psilikatzoy. Είχα κάνα δυο εβδομάδες να μπω στο blog της κι έτσι πήγα κατ’ ευθείαν εκεί. Κι έπαθα την πλάκα μου: Το σταμάτησε!!! Όσοι δεν το πήρατε χαμπάρι μπέστε κατ’ ευθείαν από το link που έβαλα στο «όνομά της» για να διαβάσετε το αποχαιρετιστήριο post. Όλο αυτό τον καιρό που έχω αυτό το blog, μπαίνω και σε όλα τα blogs απ’ όπου βλέπω να επισκέπτονται το δικό μου. Δεν αφήνω σχεδόν ποτέ σχόλια, όπως κάνει και το 95% όσων μπαίνουνε στο δικό μου, αλλά έχω μάθει πολλά από αυτά. Το blog της psilikatzoy είναι από τα blogs εκείνα που έχω εκτιμήσει ιδιαιτέρως. Ούτε την ξέρω ούτε με ξέρει. Την εκτίμησα από το blog της. Από πάντα μου εκτιμούσα τις γυναίκες που έχουν «αρχίδια». Γιατί πέρα από τα «σωματικά», υπάρχουν και τα ψυχολογικά, που καμιά φορά είναι πιο αληθινά από τα άλλα, ανεξαρτήτως φύλου. Ξέρετε, θεωρώ ότι οι γυναίκες και οι άντρες έχουν, φυσικά, βιολογικές διαφορές αλλά όχι ψυχολογικές. Και οι γυναίκες και οι άντρες, έχουν ανάγκη να αγαπιούνται και να αγαπάνε, έχουν σεξουαλικές επιθυμίες, νοιώθουν μοναξιά, έχουν φόβους, έχουν επιθυμίες κ.λπ. Η πάλη των φύλων από τις διαφορές τους είναι παπαριά. Είναι αποτέλεσμα θρησκευτικής και κοινωνικής διαμόρφωσης. Το, «όλες οι γυναίκες είναι πουτάνες» και το «όλοι οι άντρες είναι μαλάκες», έχει αρχίσει από το, «η πουτάνα η Εύα που έδωσε το μήλο στον Αδάμ, κι ο μαλάκας ο Αδάμ που το έφαγε και χάσανε οι άνθρωποι τον Παράδεισο». Κι αυτό συνεχίζει – κυρίως ως προς το πρώτο σκέλος του – σε όλα τα κοινωνικά μοντέλα, αλλού πιο βάρβαρα κι αλλού πιο εκλεπτυσμένα. Πρέπει να τελειώνουμε με αυτή την τεχνητή διαφορά που μας την έχουν φυτέψει εδώ κι αιώνες μέσα μας και έχει γίνει και ψυχολογική. Πρέπει να έρθουν γενιές γυναικών και ανδρών που θα νοιώθουν το πόσο ανθρώπινα ίδιοι είναι και τότε θα μπορεί ήσυχα, χωρίς κανένα φόβο, να παίζει ο καθένας τον βιολογικό του ρόλο ήσυχα, άφοβα, μέσα σε μια αληθινή ψυχολογική ισότητα. Πρέπει να αλλάξουμε αυτή την κοινωνική διαμόρφωση. Η κοινωνία, δεν είναι κάτι μεταφυσικό και αφηρημένο. Η κοινωνία είναι οι άνθρωποι: εκείνοι που άρχισαν να την φτιάχνουν αιώνες πριν κι εμείς που τη συνεχίζουμε και τη διαμορφώνουμε σήμερα. Η κοινωνία είναι η συλλογική σχέση ανθρώπου με άνθρωπο. Είναι ένα μοντέλο που το φτιάχνουν, το διατηρούν και το υπερασπίζονται άνθρωποι, έξυπνοι και ηλίθιοι, καλοί και κακοί και λοιπά, κι όχι πνεύματα από άλλο κόσμο ή οντότητες από άλλο πλανήτη. Η κοινωνία είναι οι άνθρωποι που ζουν μέσα σ’ αυτήν, σύμφωνα με αυτό το μοντέλο που το φτιάχνουν οι ίδιοι. Η κοινωνία είμαστε εμείς κι όχι μια αφηρημένη έννοια. Όταν λέμε, λοιπόν, «άτιμη κοινωνία», προφανώς εννοούμε τον εαυτό μας, έστω στο ποσοστό που μας αναλογεί. Κάποιος τώρα, που δεν θέλει να ακολουθεί το γενικά αποδεκτό κατεστημένο κοινωνικό μοντέλο είναι μπελάς, είναι κίνδυνος για την κοινωνία. Στο μοντέλο υπάρχουν σεβαστές κοινωνικά επιθυμίες, όπως φιλοδοξία, ζήλια, ανταγωνισμός, επιθυμία να είσαι κάποιος, να εξουσιάζεις, – αυτά και άλλα τέτοια πολλά είναι απολύτως εντάξει. Αφού η ίδια η κοινωνία είναι φτιαγμένη από ανθρώπινα πλάσματα που ζηλεύουν, που είναι φιλόδοξα, που έχουν πιστεύω και μιμούνται το ένα το άλλο, είναι επόμενο η κοινωνία να αποδέχεται τη ζήλια, τη φιλοδοξία, την πίστη, τη μίμηση, τον ανταγωνισμό, τον καθωσπρεπισμό και λοιπά παρ’ όλο που όλα αυτά κρύβουν μέσα τους φόβο. Τώρα: όσο η στάση σου, η συμπεριφορά σου και οι επιθυμίες σου ταιριάζουν με τα εδραιωμένα κοινωνικά μοντέλα, είσαι αξιοσέβαστος/η πολίτης. Αλλά από τη στιγμή που έχεις μια ατόφια, στέρεη, γνήσια, ξεκάθαρη συμπεριφορά, που είσαι αληθινά ο εαυτός σου, χωρίς να θέλεις να γίνεις κάτι άλλο ή να υποκρίνεσαι από ιδιοτέλεια και φόβο κάτι που δεν είσαι, δηλαδή από τη στιγμή που δεν ανήκεις στο μοντέλο, γίνεσαι – έμμεσα ή άμεσα, βραχυπρόθεσμα ή μακροπρόθεσμα – επικίνδυνος. Έτσι η κοινωνία φροντίζει πάντα να σ’ εμποδίζει να είσαι αληθινός και ατόφιος, αληθινά αξιοπρεπής και όχι καθωσπρέπει, αληθινός και όχι υποκριτής και να εκφράζεις – με τον ένα ή τον άλλο τρόπο – αυτό που είσαι με όλο σου το είναι, γιατί αυτό είναι πια πραγματική επαναστατική συμπεριφορά – που σιγά σιγά γίνεται και κολλητική. Μια τέτοια συμπεριφορά ενάντια στο κοινωνικά αποδεκτό γυναικείο μοντέλο εξέφραζε με το blog της η psilikatzoy, άσχετο με το αν δεν συμφωνούσα πάντα με όσα έλεγε και εύχομαι μέσα από την καρδιά μου – με τον ένα ή τον άλλο τρόπο – να το συνεχίσει.
Καλό βράδι.
Νίκος Πιλάβιος

Η φίλη μου Νέλλη Κουνέλη, πασχαλιάτικο κουνέλι.

easter-bunnystoryteller.jpgΧθες το βράδυ, εκεί που μόλις είχα ξαπλώσει στο κρεβάτι… «τσουπ», να ‘σου η φίλη μου η Νέλλη Κουνέλι, βρέθηκε μ’ έναν πήδο στο παράθυρό μου.
«Βρε, καλώς το κορίτσι», της λέω, «πώς τέτοια ώρα από ΄δω»;
«Παραμυθούλη μου», μου απαντάει εκείνη, «ήρθα να σ’ ευχαριστήσω για την ιδέα σου και τις οδηγίες που μου έδωσες προχτές πριν πάω για δουλειά».
Πράγματι, πριν λίγες μέρες, η φίλη μου η Νέλλη Κουνέλη, αποφάσισε να κάνει κάποια δουλειά τις μέρες του Πάσχα, για να βγάλει κάνα ευρώ παραπάνω και να κάνει δώρα στους φίλους της και στα παιδάκια της, χωρίς να χρειαστεί να ζητάει από τον άντρα της, τον γνωστό καθηγητή Καροτολογίας, Παντελή Κουνέλη.

stortel4a.jpgΠάνω που έπαιρνε την απόφαση ποτίζοντας τα λουλούδια της, να ‘σου κι εγώ που βγαίνω στο παράθυρό μου και της φωνάζω, «καλημέρα Νέλλη».
«Γεια σου, Παραμυθά», μου απαντάει κάπως αφηρημένα.
«Τι έχεις, σκεφτική σε βλέπω».easter_bunny-4c.jpg
«Να, αποφάσισα να κάνω κάτι μόνη μου για να βγάλω μερικά χρήματα, αλλά δεν ξέρω τι να κάνω;»
«Πασχαλιάτικα και δεν ξέρεις τι να κάνεις»;
«Τι να κάνω, Παραμυθά μου»;
«Να τυλίξεις σε χρωματιστά χαρτάκια πολλά μικρά σοκολατένια αβγά, να τα βάλεις σε ένα καλάθι, να ντυθείς πασχαλιάτικο κουνελάκι και να τα πουλάς στην Παιδική Χαρά της γειτονιάς».
«Και λες να τα καταφέρω», με ρώτησε γεμάτη αμφιβολία.
«Αααα, τι κουνέλα είσαι; Πώς λένε οι άνθρωποι, «γεννάει σαν κουνέλα»; Ε, κι εσύ, να βάλεις το μυαλό σου να γεννάει πάντα πολλές θετικές σκέψεις όπως γεννάς πολλά παιδιά κι όλα θα πάνε καλά».
«Χα, χα, χα…», γέλασε η Νέλλη που ήταν κουνέλι με χιούμορ, «σωστός! Αλλά λες να τους πείσω να αγοράζουν από μένα, κι όχι από το σούπερ μάρκετ»;
«Μα υπάρχει τίποτα καλύτερο από το ν’ αγοράζεις σοκολατένια αβγουλάκια, από ένα κουνελάκι του Πάσχα; Και μην κάθεσαι εκεί ακίνητη, να τους μιλάς, να έχεις μια καλή κουβέντα για τον καθένα. Μην ξεχνάς ότι οι καλές κουβέντες είναι πάντα γλυκές σαν σοκολατένια αβγά του Πάσχα».
«Καλή ιδέα, μ’ έπεισες», είπε η Νέλλη Κουνέλη, «πάω τρέχοντας, γιατί δεν μείνανε και πολλές ημέρες».
«Στάσου», της φώναξα. «Μου επιτρέπεις να σου πω τη γνώμη μου για κάτι»;
«Και βέβαια», απάντησε η Νέλλη.
«Να μην βάλεις όλα τ’ αβγά σου σ’ ένα καλάθι. Από κάτι τέτοιες περιπτώσεις βγήκε το γνωμικό, «μη βάζεις ποτέ όλα τ’ αυγά σου σ’ ένα καλάθι». Οι άνθρωποι εννοούνε να μην στηρίζεσαι ποτέ σε ένα πράγμα ή σ’ έναν άνθρωπο, αλλά στην περίπτωσή σου είναι κυριολεκτικό».
«Ευχαριστώ, Παραμυθούλη μου», φώναξε η Νέλλη Κουνέλη κι έφυγε τρέχοντας.
Και νάτη τώρα στο παράθυρό μου… «Λοιπόν, τι έγινε; Πώς πήγες», τη ρωτάω.
«Καταπληκτικά! Όλες οι συμβουλές σου έπιασαν τόπο».
«Μα εγώ δεν σου έδωσα συμβουλές, τη γνώμη μου σου είπα», διαμαρτυρήθηκα.
«Καλά, καλά… Πες τες όπως θες. Άκου, λοιπόν τι έγινε:
Στην αρχή, μόλις μπήκα στην Παιδική Χαρά, δεν μου έδινε κανείς σημασία κι άρχισα να απογοητεύομαι. Τότε easter_bunny-2b.gifθυμήθηκα που μου είπες να κάνω θετικές σκέψεις και το μυαλό μου άρχισε να γεννάει θετικές σκέψεις σαν κουνέλα – χα, χα, χα, τι «σαν», αφού είμαι! Χαμογελούσα κι ένοιωθα σίγουρη ότι όλα θα πάνε καλά. Και τότε θυμήθηκα και το άλλο που μου είπες, να λέω καλές κουβέντες. Κι άρχισα να μιλάω στις μαμάδες και τα παιδάκια γλυκά – γλυκά, κι έτσι άρχισαν να μου αγοράζουν τα σοκολατένια αβγουλάκια μου. Αλλά εκεί που σε θυμήθηκα πιο πολύ, ήταν όταν ένα παιδάκι ήρθε κι έπεσε πάνω μου τρέχοντας και μου αναποδογύρισε το καλάθι με τα αβγουλάκια, που τα τσαλαπάτησαν τα άλλα παιδάκια που έτρεχαν πίσω του για να το πιάσουν. Κι έτσι, όχι μόνο μου πλήρωσε η μαμά του παιδιού όλα τα αβγουλάκια που τσαλαπατήθηκαν, αλλά είχα μοιράσει ένα σωρό ακόμα σε άλλα δύο καλάθια, όπως μου είπες, που τα ξεπούλησα κι αυτά.easter-bunnystoryteller.jpg
Αχ, είμαι πολύ χαρούμενη Παραμυθούλη μου!…»
«Κι εγώ είμαι χαρούμενος που σ’ έχω φίλη μου Νέλλη!»
«Εσύ γιατί;» με ρώτησε απορημένη.
«Γιατίιιιι…», άρχισα να της λέω αργά χαμογελώντας, «δεν έχεις ακούσει που λένε ότι όλοι χρειάζονται κάποιον φίλο που να είναι όλος αυτιά; Κι εσύ από αυτιά!…».
Και σκάσαμε κι οι δυο μας στα γέλια, γιατί όπως σας είπα, η φίλη μου η Νέλλη Κουνέλη έχει πολύ χιούμορ, και το χιούμορ είναι σαν τη ζώνη ασφαλείας στο αυτοκίνητο: Σώζει ζωές!

Σας φιλώ πολύ, πολύ…
Π.

Τι λείπει;

Διακοπές από σήμερα έως την Τρίτη. Και μια και λείπει ο μάστορας  και δεν μπορώ να ανεβάσω κανένα βίντεο, θα σας γράφω ιστορίες και ίσως και κανένα σεντόνι – όχι και πολύ στενάχωρο. Για σήμερα, έχω μια ιστορία του Χότζα, που ταιριάζει κάπως με το διήμερο. Το Σάββατο έχω ετοιμάσει κάτι πιο κεφάτο.
Καλό βάψιμο αυγών (Μεγάλη Πέμπτη δεν βάφονται;) ή τέλος πάντων καλά ψώνια κόκκινων αυγών από το super market.
Σας φιλώ πολύ.
Π.

ti-leipei-2.jpg

Ο Χότζας, γέρος πια, αποφάσισε να προετοιμαστεί  επιβλέποντας ο ίδιος το χτίσιμο του τάφου του – ένα λιτό μικρό μαρμάρινο οικοδόμημα.
Όταν πια είχε τελειώσει το χτίσιμο και διορθώθηκε και η παραμικρή ατέλεια, ήρθε ο μάστορας να του ζητήσει την αμοιβή του.
«Έτοιμος ο τάφος σου Χότζα, ήρθα για να πληρωθώ.»
«Α, δεν είναι ακόμα έτοιμος μάστορα».
«Ε, και τι άλλο μένει να γίνει ακόμα Χότζα μου;»
«Να μπει μέσα κι ο νεκρός, μάστορα… να μπει κι ο νεκρός…».

«Η μητέρα μου»

Το κείμενο που θα διαβάσετε το «έκλεψα» από το ένθετο περιοδικό «SCHOOLIGANS»της εφημερίδας «ΤΑ ΝΕΑ – ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ», κι ελπίζω να μην με μαλώσουν που το έκανα. Το περιοδικό αυτό μπαίνει στην εφημερίδα τρεις φορές το χρόνο (πολύ κρίμα τόσο λίγο!) και ομολογώ ότι μου αρέσει πάρα πολύ και το ξεκοκαλίζω κάθε φορά. Το κείμενο που θα διαβάσετε, είναι από  το τεύχος 11, της 20 Απριλίου. Σπαραχτικό κείμενο!!! Νομίζω ότι είναι πολύ δύσκολο – αν όχι αδύνατο – να το διαβάσει κανείς χωρίς να κλάψει. Θεώρησα ότι πρέπει να το αντιγράψω οπωσδήποτε εδώ! Είναι γραμμένο από ένα κορίτσι 23 χρονών που σπουδάζει στην Αθήνα και μιλάει για τη μητέρα της. Αχ, βρε κορίτσια… Ναι, το καταλαβαίνω, είναι στη φύση της γυναίκας να γεννάει παιδιά… Αλλά πάλι, είναι δυνατόν το πακέτο «γάμος και παιδιά» να είναι το παν στη ζωή μιας γυναίκας; Εσείς ξέρετε. Αλλά κι έτσι να ‘ναι, είναι δυνατόν να δένεις τη ζωή σου μ’ έναν άνθρωπο και να κάνεις παιδιά, επειδή ερωτεύτηκες και μόνο; Κι όταν φύγει ο έρωτας, που θα φύγει, υπάρχει η σιγουριά ή έστω η διαίσθηση -που εσείς κορίτσια, κυρίως, έχετε μπόλικη – ότι μετά θα υπάρξει η συντροφικότητα και η αγάπη που χρειάζεται για να δημιουργηθεί η ατμόσφαιρα που έχει ανάγκη ένα παιδί για να μεγαλώσει; Όσες το κάνατε το κάνατε, αλλά όσες ετοιμάζεστε, να το κάνετε, σταθείτε λίγο «ακίνητες» και κοιτάξτε έντιμα και ειλικρινά, με διαίσθηση, βαθιά μέσα σας. Κι όσοι έχετε κορίτσια, προσέξτε πώς τα μεγαλώνετε και οι δυο γονείς. Προσέξτε πώς αποκαλεί τον πατέρα της στην αρχή: «ο άνθρωπος που μένει στο ίδιο σπίτι με τη μητέρα της…». Διαβάστε αυτό το απίστευτης πίκρας, ευαισθησίας και -κυρίως- νοημοσύνης σημείωμα. Σου σκίζεται η καρδιά…
Καλό βράδυ.
Π.

Η ΜΗΤΕΡΑ ΜΟΥ

   Η μητέρα μου, όταν έρχεται σπίτι (στην Αθήνα για να μας δει εμένα και το αδελφό μου), μαγειρεύει διάφορα φαγητά, τα χωρίζει σε συγκεκριμένες μερίδες κι έπειτα τα κλείνει σε τετράγωνα κουτιά από αλουμινόχαρτο και τα βάζει στην κατάψυξη. Γράφει πάνω στο χαρτονένιο καπάκι με κεφαλαία ατσούμπαλα γράμματα τι περιέχει το κάθε κουτί και σε ποιον ανήκει, για πα­ράδειγμα: «ΠΕΝΝΕΣ ΜΕ ΧΤΑΠΟΔΙ-ΕΛΛΗ» ή «ΛΟΥΚΑΝΙΚΟ ΜΕ ΡΥΖΙ-ΝΙΚΟΣ», ώστε το μόνο που μένει για μας είναι να ζεστά­νουμε στο φούρνο για δέκα λεπτά το αλουμινένιο κουτάκι μας.
Η μητέρα μου, μένει στο ίδιο σπίτι μ’ έναν άνθρωπο με τον οποίο δεν μιλάνε μεταξύ τους. Δηλαδή συγκατοικούν, αλλά δεν κάνουν τίποτα μαζί, όπως: να φάνε στο ίδιο τραπέζι ή να δουν μαζί τηλε­όραση και φαντάζομαι πως δεν κοιμούνται στο ίδιο κρεβάτι. Αυτή η σιωπή σπάει κάποιες φορές όταν συμβαίνει κάτι κακό ή όταν δεν πρέπει να γίνει αισθητή σαν κατάσταση σε κάποιον τρίτο, αλλά πολύ προσωρινά. Όλα αυτά τα τελευταία χρόνια πέρασαν έτσι, με μεγάλα κύματα σιωπής που το ένα διαρκούσε πιο πολύ από το άλλο. Σιωπηλά άγρια κύματα σ’ ένα σπίτι διακοσίων τετραγωνι­κών και με τρία άδεια παιδικά δωμάτια στον πάνω όροφο.
Μια μέρα πριν από κάποια χρόνια, γύρισα από το σχολείο τη συνηθισμένη ώρα, μπήκα από την πλαϊνή πόρτα που αφήναμε πά­ντα ξεκλείδωτη και είδα τη μητέρα μου στο πάτωμα του σαλονιού. Δίπλα της ήταν πεσμένη μια σκούπα και πιο δίπλα το τηλέφωνο ανοιχτό κι εκείνη, πεσμένη στο πάτωμα, έβγαζε έναν περίεργο ήχο, κάτι ανάμεσα σε εξαντλημένο κλάμα και θλιβε­ρό ουρλιαχτό. Δεν πανικοβλήθηκα ούτε έτρεξα να την αγκαλιά­σω (και είναι τρομερό πως ακόμη κι εκείνη τη στιγμή η αντί­δραση μου ήταν απολύτως ελεγχόμενη και μέσα στα πλαίσια του μη αυθόρμητου, όπως έμαθα να είμαι σ’ αυτή την οικογένεια), απλά της είπα, «τι κάνεις παιδί μου;» και τη βοήθησα να σηκω­θεί. Ποτέ δεν έμαθα τι είχε συμβεί, μα η εικόνα αυτή μ’ έκανε να τη λυπηθώ τόσο πολύ που κατέστρεψε μέσα μου μια για πά­ντα τη δυνατότητα να μου επιβάλλεται ή να μ’ επηρεάζει.
Η μητέρα μου είναι πολύ μόνη και η ψυχή της είναι πια πολύ εύθραυστη. 0 μόνος καιρός που τη θυμάμαι χαρούμενη ήταν τότε που δούλευε. Είχε πάει σε μια ιδιωτική σχολή Σχεδιασμού και Διακόσμησης αφού εμείς είχαμε λίγο μεγαλώσει. Γέμισε το σπί­τι εργαλεία και χαρτιά με κατόψεις κτιρίων. «Πάω στη σχολή», έλεγε. Μετά αποφάσισαν με μια φίλη της ν’ ανοίξουν ένα γρα­φείο. Αγόρασαν έπιπλα και σχεδιαστήρια και μικρά χαρακάκια σ’ όλα τα μεγέθη και τύπωσαν κάρτες. Πρώτη φορά είδε τ’ όνο­μά της τυπωμένο κάπου! Ήρθαν οι πρώτες δουλειές κι εκείνη δούλευε κι είχε μια κούραση γλυκιά κάθε βράδυ. Εγώ τ’ απο­γεύματα καθόμουν στο γραφείο, ο αδερφός μου πήγαινε σε απο­γευματινό παιδικό σταθμό, ο άλλος αδερφός μου έμενε σπίτι μόνος του κι η μητέρα μου όλο δούλευε και είχε τα δικά της λε­φτά. Αυτό κράτησε περίπου δύο χρόνια και μετά αποφασίστηκε να κλείσει το γραφείο γιατί είχε τρία παιδιά και κανέναν να τη βοηθάει. Κι έτσι έκλεισε το γραφείο και μαζί τελείωσαν οι ευτυχισμένες μέρες της μητέρας μου. Για αρκετά χρόνια μετά μας έλεγε: «Όταν σας ρωτάνε, θα λέτε «η μαμά μου δουλεύει ακόμα, αλλά τώρα παίρνει τις δουλειές στο σπίτι»».
Η καημένη η μητέρα μου! Κανείς δεν της έδωσε αγάπη. Ένιω­θε σ’ όλη της ζωή μόνη και υποτιμημένη δίπλα σ’ έναν δυναμι­κό, μορφωμένο σύζυγο. Δεν πρέπει να ‘χει νιώσει ποτέ της πο­θητή και δεν θα τολμούσα ποτέ να υπολογίσω το πόσα χρόνια έχει να κάνει έρωτα. Καμιά φορά σκέφτομαι: «Μακάρι να είχε ερωτευτεί κάποιον και να μας είχε παρατήσει για να ζήσει μια πιο ανάλαφρη ζωή». Τουλάχιστον θα είχε κάνει για μια φορά στη ζωή της αυτό που ένιωσε.
Όταν τη σκέφτομαι μόνη μέσα στο τεράστιο σιωπηλό σπίτι δεν μπορώ να μην κλάψω. Όπως κλαίω πάντα κι όταν Βλέπω τα γραμματάκια της πάνω στα αση­μένια κουτιά: «ΠΑΣΤΙΤΣΙΟ-ΕΛΛΗ», «ΜΠΙΦΤΕΚΙΑ ΜΕ ΠΑΤΑΤΕΣ-ΕΛΛΗ», «ΣΠΑΝΑΚΟΡΥΖΟ-ΕΛΛΗ»…
Αυτό καταφέρνω μόνο να κάνω για τη μητέρα μου: Να σπαράζω στο κλάμα, τετρακόσια πενήντα χιλιόμετρα μακριά, πάνω στα μαγειρευτά φαγητά της.

Έλλη, 23 ετών, φοιτήτρια. Αθήνα.

Μια ιστορία του μεσαίωνα:21 Απριλίου 1967.

Δεν είχα στο νου να ασχοληθώ με την επέτειο – πράγμα που δεν έκανα και πέρσι άλλωστε. Ψάχνοντας, όμως, για να βρω διάφορες ιστορίες του Παραμυθά και παραμύθια ή άλλα κείμενα που είχα γράψει παλιά και θα μπορούσα να τα βάλω εδώ, έπεσα σε ένα θεατρικό έργο και κάτι ποιήματα που είχα γράψει λίγους μήνες μετά τη Δικτατορία της 21 Απριλίου, τον Οκτώβριο του 1967.   Ήμουν τότε 24 χρονών. Οι περισσότεροι από σας δεν είχαν τότε καν γεννηθεί,. Επειδή, όμως, πολλές φορές με έχετε κάνει να νιώσω μεγάλη οικειότητα μαζί σας, και δεν με έχετε αποπάρει όποτε έβαλα ποιήματά μου εδώ, θα αντιγράψω τρία από αυτά. Ξέρετε, ακόμα και σήμερα υπάρχουν πράγματα που έχουν την αρχή τους τότε. Πολλών από μας άλλαξε η ζωή, καθώς αλλού πηγαίναμε κι αυτά τα 7 χρόνια μας έστριψαν γι’ αλλού. Θα ήθελα έτσι μέσα από την καρδιά μου να τα αφιερώσω σε όλους εκείνους που αγωνίστηκαν εναντίον της δικτατορίας και το κράτησαν μυστικό, χωρίς να το ανταλλάξουν ποτέ με τίποτα στα χρόνια που ακολούθησαν.
Είστε τυχεροί που δεν πρόκειται να ζήσετε κάτι τέτοιο.
Καλή εβδομάδα.
Σας φιλώ πολύ.
Π.

ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΜΕΣΑΙΩΝΑ
Ξένοι πειρατές που ‘φερε η κακιά η ώρα,
Από χρόνια πριν κυβέρναγαν υπόγεια τη χώρα.
Στου βασιλιά του Ροδολίνου το παλάτι, χιλίαρχοι και τσαρλατάνοι,
ιππότες, γελωτοποιοί, σύμβουλοι και δήθεν μάγοι,
ζούσαν στις πλάτες του λαού, ένα τσούρμο ανθρώποι,
παίζοντας στου παλατιού τους κήπους όλη μέρα τόπι.
Κι απ’ έξω, μάστοροι, ποιητές και απλοί τεχνίτες,
τροβαδούροι, μουσικοί, σοφοί, προφήτες,
στα σχέδια των πειρατών με λόγους αντιδρούσαν,
πιστεύοντας πως μόνο μ’ αυτούς, σίγουρα θα νικούσαν.
Και του βασιλιά οι πιστοί, στον ύπνο τους το βράδυ,
στο ίδιο μαύρο όνειρό τους γελούσαν στο σκοτάδι.
Όλοι τους είχαν βολευτεί με τους λόγους των σοφών,
και δεν πρόσεχε κανείς τις υπόγειες επαφές των πειρατών.
Ντόπιοι ληστές απ’ όλη τη χώρα στην πόλη μαζευτήκαν,
και μ’ ένα σύνθημα, χαράματα μιας μέρας επιτεθήκαν.
Στ’ άλογα, ληστές καβάλα, ορμήσανε με ασπίδες και σπαθιά,
στους δρόμους έτρεχαν να σωθούν γυναίκες και παιδιά.
Άγριοι τοξότες τρέχαν σ’ όλα τα στενά
και  το βράδυ άρχισαν να παίζουν σημάδι στα τυφλά.
Κι ο Δούρειος  Ίππος με τα μαύρα μυστικά του,
άδειαζε  όσα έκρυβε τόσα χρόνια στην κοιλιά του.

ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΟ ΤΟΠΙΟ
Μοιάζει σαν να ‘γινε σεισμός!
Στα δυο ανοίχτηκε η γη
κι  ορμήσανε τα τέρατα
που μέσα της είχανε κρυφτεί.
Κάτι άντρες μ’ έξι γλώσσες
και χέρια κολλημένα στα πλευρά,
σπάζουν συνέχεια τις μέσες τους,
σκύβοντας το κεφάλι χαμηλά.
Μάτια που σε κοιτούν νεκρά.

Και στη γωνιά,
εκείνο το παιδί με το μπαλόνι,
τα τέρατα τριγύρω του χαζεύει,
δεν ξέρει σε τι κόσμο μεγαλώνει.

Έπρεπε να ‘χω αφήσει
την πόλη από το πρωί,
νύχτωσε όμως κι έμενα
στην ίδια θέση που ‘χα ‘ρθει.
Επάνω στη βαλίτσα μου
όλη μέρα καθιστός,
ολόκληρη τη μέρα εκεί
με πίεζε ο σταθμός.
Στις άμαξες που φεύγανε
Δεν ήθελα να μπω.
«Εδώ θα μείνω», έλεγα,
«να ζωγραφίσω  ό,τι μπορώ,
για ‘κείνο το παιδί με το μπαλόνι,
που τα τέρατα τριγύρω του χαζεύει,
χωρίς να ξέρει σε τι κόσμο μεγαλώνει».

ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΗ ΠΑΝΟΠΛΙΑ
Παντού στην πόλη πια
κρέμονται γιρλάντες.
Φανάρια λάμπουνε
και στα πιο μικρά στενά.
Στις πλατείες βαλς
παίζουνε των ληστών οι μπάντες,
πανηγύρια και παράτες
γίνονται όλο και πιο συχνά.
Κι οι ταπεινοί υπήκοοι του βασιλιά,
την Κυριακάτικη πανοπλία τους
χαρούμενοι φορώντας,
το χάρτινο το σημαιάκι τους
περήφανοι κρατώντας,
βουλιάζουνε αργά – αργά,
στητοί, χαμογελώντας,
μέσα σε μια θάλασσα
από σκατό γαλάζιο!

Ο Νεράιδος

Στο χθεσινό post, βρήκα αυτό το σχόλιο: «Λοιπόν, κύριε Νίκο μου, σε «ανακάλυψα» τυχαία εχθές το πρωί και συγκινήθηκα πολύ! (Μοιάζει με στιχοπλόκημα, αλλά συνεχίζω ακάθεκτος). Πριν λίγες μέρες μπήκα να αγοράσω καφέ σε ένα μαγαζί. Η κοπέλα πίσω από τον πάγκο πετάχτηκε όρθια: «Α! Ο… ο… Νεράιδος!!…» , μουρμούρισε έκπληκτη. Μέχρι να θυμηθώ και να συνειδητοποιήσω τι έλεγε, εκείνη έβαλε τα γέλια. Πιάσαμε κουβέντα για αρκετή ώρα. Έβλεπε τα «Δίδυμα« όταν ήταν μικρή. Ένιωσα παράξενα. Στη ζωή αυτής της γυναίκας που δεν είχα συναντήσει ποτέ μου πριν, υπάρχει ένα μικρό κομματάκι μνήμης, ένα μικρό «σπιτάκι» μέσα της, όπου κατοικώ εγώ – χωρίς μάλιστα να έχω προσπαθήσει γι’ αυτό! Έχει ξανασυμβεί κάτι ανάλογο και με άλλα σήριαλ, που έχω παίξει, αλλά για πρώτη φορά ένιωσα ότι το ζήτημα, με κάποιον τρόπο, με αφορά. Συγκινήθηκα! Νομίζω ότι η απλή εξήγηση είναι πως τώρα έχω κι εγώ παιδιά και κάτι μέσα μου έχει αλλάξει.»
Ο «Νεράιδος», είναι ο φίλος μου ηθοποιός και σεναριογράφος Γιώργος Μακρής, που τα τελευταία χρόνια έχουμε χαθεί. Τα «Δίδυμα», ήταν μία σειρά που είχα κάνει για την ΕΤ.2, το 1989. Η κοπέλα που αναγνώρισε τον «Νεράιδο», θα πρέπει τότε να ήταν γύρω στα πέντε. Ναι, όντως είναι διαφορετικό να σε αναγνωρίζουν επειδή παίζεις σε κάποιο σήριαλ από το να βλέπεις τα μάτια ενός ενήλικα να λάμπουν ξαφνικά όπως ενός παιδιού. Ή να διαβάζεις λόγια σαν αυτά που μου γράφετε εσείς εδώ…
Ο Γιώργος, λοιπόν, μου θύμισε αυτή τη σειρά – την πρώτη που έκανα ως εξωτερικός παραγωγός – για παιδιά μετά που παραιτήθηκα από την Ε.Ρ.Τ. Πρέπει να σας πω ότι τη θεωρώ ως την πιο σοβαρή δουλειά που έχω κάνει στα 21 χρόνια που δουλεύω τη δική μου εταιρία παραγωγής. Η βασική ιδέα της είναι η αισθητική καλλιέργεια των μικρών παιδιών μέσα από μία ψυχαγωγική παρουσίαση των τεχνών: ζωγραφική, μουσική, ποίηση, χορός, γλυπτική, τραγούδι. Ήρωες είναι δύο πεντάχρονα δίδυμα – η Μαρία και ο Μάριος – και ένας νεράιδος, ο Νίκος. Ναι, ήθελα να σπάσω την παράδοση να υπάρχουν μόνο νεράιδες, γι’ αυτό και είπα να βάλουμε νεράιδο. Δείτε, λοιπόν, το πρώτο επεισόδιο της σειράς που βρήκα. Μπορεί το γύρισμα κάποιες φορές να φαίνεται ξεπερασμένο μετά από 19 χρόνια, αλλά πιστεύω ότι αξίζει τον κόπο να το «κατεβάσετε» για τα παιδάκια σας, γιατί εσείς είμαι σίγουρος πως θα νιώσετε παιδιά βλέποντάς το, ακόμα κι αν δεν το είχατε δει τότε που παιζόταν, επειδή είχατε μεγαλώσει . Κι ένα μυστικό: στη «Φρουτοπία» που έκανε η οικογένεια Σοφιανού, δεν υπάρχει το όνομά μου ως σεναριογράφου, και εδώ, πίσω από το όνομα του σκηνοθέτη – «Σόλων Φευγάτος» – κρύβεται ο Φαίδωνας Σοφιανός.
Σας φιλώ.
Π.

Αυτό το μυστήριο και θαύμα που είναι η ζωή…

Στο προηγούμενο post , που είναι η ομιλία που έκανα τη Δευτέρα στην ημερίδα της Γεν. Γραμματείας Επικοινωνίας, στο Πάντειο, έχω προς το τέλος της φράση: «Τα παιδιά δεν προετοιμάζονται για να κατανοήσουν αυτό το μυστήριο και θαύμα που είναι η ζωή…»
Ένα από τα σχόλια στο post, λέει: «Θα ήθελα κάποια στιγμή κύριε παραμυθά μας να μας πείτε πώς εξηγείτε “αυτό το μυστήριο και θαύμα που είναι η ζωή” μπας και το μάθουμε και οι υπόλοιποι. Ευχαριστώ» .

Δεν είμαι πολύ σίγουρος αν η ερώτηση στο σχόλιο είναι ειλικρινής ή ειρωνική, αλλά η απάντηση που σκέφτηκα μου άρεσε πολύ, κι έτσι παρόλο που η marilia κάθε φορά που απαντάω σε σχόλια μου θυμίζει ότι αυτό είναι κάτι που δεν κάνω, και ίσως δεν πρέπει να κάνω, αλλά θα σπάσω για άλλη μια φορά τον κανόνα. Άλλωστε γι’ αυτό είναι οι κανόνες: για να ‘χεις κάτι να σπας.
Λοιποόοοοον… Σύμφωνα με το λεξικό, η απάντηση είναι :
Μυστήριο: Αυτό που ο άνθρωπος δεν μπορεί να ερμηνεύσει, να κατανοήσει: το μυστήριο της δημιουργίας / της ζωής.
Θαύμα:
1. Κάθε υπερφυσικό φαινόμενο που δεν εξηγείται με τη λογική... 3. Καθετί το υπέροχο, αντικείμενο θαυμασμού
Γ. Μπαμπινιώτη: ΛΕΞΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ & ΤΟ ΓΡΑΦΕΙΟ.

Όμως το σχόλιό μου μοιάζει σαν να υπονοεί ότι η ζωή μπορεί να εξηγηθεί. Αν, όμως, το διαβάσει κανείς προσεκτικά θα δει ότι λέω, «προετοιμάζονται για να κατανοήσουν«, κι όχι να εξηγήσουν. Τότε τι θα πει, «κατανοήσουν»; Θεωρώ ότι ο άνθρωπος έχει κι ένα άλλον τρόπο να κατανοεί τα πράγματα εκτός από τον λογικό, αυτόν του μυαλού. Ο τρόπος αυτός είναι η «ενόραση». (Για τους αγγλομαθείς, «insight«.) Ενόραση, όχι με την έννοια που την έχει καταντήσει να έχει η μεταφυσική και η θρησκευτική φιλολογία, αλλά με τη πραγματική της έννοια, έτσι όπως την αποκαθιστά με άψογη ακρίβεια ο Γ. Μπαμπινιώτης, στο ΛΕΞΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ:
Ενόραση 1. η σε βάθος αντίληψη ή κατανόηση (ενός πράγματος). 2.  η κατάκτηση της γνώσης με το ασυνείδητο, χωρίς τη μεσολάβηση του λογικού ή των αισθήσεων. (…) Η γνώση που προέρχεται από το εν-οράν (λατ. in-tuere), το «να βλέπεις μέσα σου», δηλαδή: η άμεση γνώση, η βιωματική, η υποκειμενική, είναι ενόραση. Στην υποκειμενική, προσωπική, μέσα από ξαφνική, μη λογικά επεξεργασμένη σύλληψη, που είναι η ενόραση, αντιτίθεται η αντικειμενική διάμεση (και όχι άμεση) γνώση, αυτή που βασίζεται σε εμπειρικά δεδομένα, τα οποία έχουν τύχει προσεκτικής λογικής επεξεργασίας (συλλογισμών, κρίσεων, λογικών υποθέσεων, συμπερασμάτων, αποδεικτικής διαδικασίας). Ό,τι γνωρίζουμε από ενόραση, συχνά είναι προϊόν «εσωτερικού φωτισμού», στιγμιαίας έμπνευσης ή σύλληψης των αισθήσεων μάλλον παρά δια της λογικής. Έτσι η ενορατική γνώση έχει, κατά κανόνα, αρνητική σημασία στην επιστήμη, καθώς είναι αντίθετη στην αποδεικτική και αυστηρά λογική γνώση.

Με «πιάσατε» πιστεύω».
Ξενυχτίσαμε και σήμερα!
Καλό ξημέρωμα.
Π.

Τα παιδιά και η τηλεόραση

Δεν είχα σκοπό να βάλω εδώ την εισήγησή μου στην ημερίδα που οργάνωσε η Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας, με θέμα, ΠΑΙΔΙΑ ΚΑΙ ΜΜΕ. Με έπεισαν, όμως, να το κάνω λέγοντάς μου πως αν δεν βάλω τέτοιο «σεντόνι» σ’ αυτό το blog, τότε τι πρέπει να βάζω. Τι να πω; Θεωρώ ότι είπα πράγματα αυτονόητα, σχεδόν κοινότυπα, αλλά ίσως να είναι κι αλλοιώς. Τέλος πάντων, ρίξτε μια ματιά κι αν δεν το βαρεθείτε διαβάστε το.
Καλό ξημέρωμα.
Π.

Αν και έχω προσκληθεί εδώ ως παραγωγός τηλεόρασης – κυρίως παιδικών και νεανικών εκπομπών – όσα θα πω έχουν να κάνουν εκτός από αυτή  την ιδιότητα και με εκείνη του πατέρα τριών παιδιών, που ανήκουν και στα δύο φύλλα και έχουν διαφορετικές ηλικίες, σήμερα είναι 37, 33 και 24, και παππούς ενός μωρού 10 μηνών. Πρέπει να ομολογήσω ότι σε όλη την επαγγελματική μου διαδρομή, μίλαγα μαζί με τα παιδιά μου για τις εκπομπές που έκανα και παρατηρούσα τις αντιδράσεις τους, γιατί πάντα αναρωτιόμουν πώς γίνεται ένας μεγάλος να κάνει εκπομπές για παιδιά ερήμην τους; Φυσικά εκείνα δεν μπορούν, αλλά δεν θα έπρεπε κανείς να τα ρωτάει;
Θα ήθελα να αρχίσω όχι ως παραγωγός για το παιδικό τηλεοπτικό πρόγραμμα και την παραγωγή του αλλά με τη δεύτερη ιδιότητά μου, του γονιού. Να αρχίσω από το θέμα της προστασίας των παιδιών από την τηλεόραση, κάτι που είναι άμεσα συνδεδεμένο με το πρόγραμμά της. Κατ’ αρχήν, όταν ως γονείς λέμε ότι η τηλεόραση βλάπτει τα παιδιά μας και πρέπει η πολιτεία να τα προστατεύσει, στην ουσία δεν είναι σαν να  λέμε ότι πρέπει να το κάνει κάποιος άλλος εκτός από μας που βάζουμε αρκετές φορές τα παιδιά μας μπροστά στην τηλεόραση για να βρούμε την ησυχία μας;
Την περίοδο που εργαζόμουν ως προϊστάμενος και παραγωγός του τμήματος παιδικών εκπομπών της ΕΤ.1, παιζόταν ένα αμερικάνικο σήριαλ που ίσως το θυμάστε: «Η Δυναστεία». Παιζόταν μία φορά την εβδομάδα, στις 11 το βράδυ, ακριβώς επειδή ήταν εξαιρετικής -κυρίως ψυχολογικής- βιαιότητας. Μου είχε κάνει μεγάλη εντύπωση που έβλεπα, σταθερά από εβδομάδα σε εβδομάδα, ότι η θεαματικότητα της σειράς αυτής σε παιδιά 6 με 9 χρονών, ήταν 45%!! Θεωρητικά έπρεπε να είναι μηδέν. Κι όμως, 45% των παιδιών που την άλλη μέρα το πρωί θα έπρεπε να πάνε σχολείο, ξαγρυπνούσαν ως τις 12 τη νύχτα, για να δουν μαζί με τους γονείς τους, προφανώς, τη Δυναστεία!! Και το αποκορύφωμα ήταν ότι  κάποτε,  σε ένα φιλικό σπίτι όπου είχα πάει, άκουσα τη μητέρα να φωνάζει στο δωδεκάχρονο γιο της: «αν δε τελειώσεις και τ’ αυριανά μαθήματα, δεν έχει το βράδυ Δυναστεία»!  Ακόμα και τώρα που το λέω, και το έχω ακούσει με τα ίδια μου τ’ αυτιά, δεν το πιστεύω!!!
Πώς μπορούν να προστατευτούν, λοιπόν, τα παιδιά από τηλεοπτικά προγράμματα που τα βλάπτουν;  Νομίζω – και ζητώ συγνώμη από όσους πιστεύουν το αντίθετο – ότι θα έλεγε ψέματα κανείς, έστω κι ασυνείδητα, αν υποστήριζε ότι έχει βρει τους τρόπους προστασίας των παιδιών από την τηλεόραση. Κάτι τέτοιο  μοιάζει να νομίζουν ότι κάνει και η προειδοποιητική σήμανση των εκπομπών με τα σύμβολα που εμφανίζονται πάνω δεξιά στην οθόνη. Και καλά όταν είναι οι γονείς μπροστά, αλλά ειλικρινά: φαντάζεστε ποτέ ένα παιδί γύρω στα 10, που βλέπει μόνο του τηλεόραση στο σαλόνι, μόλις δει το σήμα που σημαίνει «απαιτείται γονική συναίνεση», να σηκώνεται και να πηγαίνει τρέχοντας στην κουζίνα για να ρωτήσει τη μαμά του αν «συναινεί» να δει την εκπομπή; Νομίζω ότι εκείνος που επινόησε αυτά τα σύμβολα, απλώς θα πρέπει να μην έχει παιδιά και πάντως επέτρεψε στα κανάλια να προβάλλουν ό,τι θέλουν όποτε θέλουν, χωρίς ενοχές και δισταγμούς, αφού τους έδωσε ένα καλό άλλοθι, ότι προειδοποιούν.
Και έστω ότι αυτά τα προειδοποιητικά σύμβολα είναι λύση. Πού θα έπρεπε να μπαίνουν κατά τη γνώμη σας οπωσδήποτε; Ποιο είναι το πιο βίαιο πρόγραμμα της τηλεόρασης; Είναι ή δεν είναι οι ειδήσεις; Μπαίνει εκεί σύμβολο; Όχι. Κι αν έμπαινε και σ’ αυτές, τότε δεν θα έπρεπε να μπαίνει κι εκεί όπου γίνεται η μεγαλύτερη πλύση εγκεφάλου; Στις Διαφημίσεις; Δηλαδή δεν είναι υποκρισία να απαγορεύουμε τη διαφήμιση παιχνιδιών, αλλά να επιτρέπουμε τη διαστρέβλωση του σεξουαλισμού των παιδιών στην τρυφερή μορφή που υπάρχει σ’ αυτά, λέγοντάς τους ότι για να γίνουν γυναίκες που οι άντρες θα πέφτουν στα πόδια τους ή άντρες που οι γυναίκες θα πέφτουν στα πόδια τους, θα πρέπει να έχουν το τάδε κινητό, εκείνο το αυτοκίνητο, να πίνουν εκείνη τη μάρκα ουίσκι, μαρτίνι ή μπύρα ή τ’ αγόρια να φοράνε μια ειδική κολόνια που σε κάνει σοκολάτα και σε τρώνε κομμάτι κομμάτι στο δρόμο τα κορίτσια κι εσύ χαμογελάς σαν ηλίθιος; Καθίστε μια μέρα στην τηλεόραση, έτσι για παιχνίδι και δείτε τις διαφημίσεις μόνο από την εξής σκοπιά: Πάρτε το προσωπικά αυτό που σας λένε. Δηλαδή: τι πρέπει να κάνετε για να είστε πραγματικές γυναίκες ή πραγματικοί άντρες και να αρέσετε στο αντίθετο φύλο; Εσείς μπορεί να γελάσετε, αλλά τα παιδιά 4 έως 11 χρονών, τι παθαίνουν;
Όλα αυτά δεν είναι άσχετα με το θέμα μου σήμερα, που είναι η παραγωγή του παιδικού προγράμματος. Είναι μια εισαγωγή που θεώρησα απαραίτητη για να οδηγηθούμε στη σημασία της παραγωγής προγράμματος για παιδιά. Η τηλεόραση απευθύνεται σε όλες τις ηλικίες, σε ανθρώπους κάθε κοινωνικής τάξης, κάθε οικονομικού και μορφωτικού επιπέδου. Δεν μπορεί όλο το πρόγραμμά της να κανονίζεται σύμφωνα με το γεγονός ότι την βλέπουν παιδιά. Κι έτσι φτάνουμε στο ερώτημα: Μήπως ένας τρόπος προστασίας βρίσκεται στην παραγωγή παιδικού προγράμματος; Ένας, ρεαλιστικός τρόπος προστασίας των παιδιών από την πλευρά της τηλεόρασης, δεν θα ήταν η παραγωγή καθημερινού ελληνικού παιδικού προγράμματος; Σίγουρα θα απαντούσε κανείς, «ναι». Βιάζομαι να σας πάω κατ’ ευθείαν στη διαπίστωση, ότι η απάντηση της ελληνικής τηλεόρασης είναι, «όχι». Και να εξηγήσω τα κριτήρια με τα οποία κάνω αυτή τη διαπίστωση:
1.    Ελληνικό παιδικό πρόγραμμα δεν είναι οι μεταγλωττισμένες στα ελληνικά, γιαπωνέζικες, αμερικάνικες, γερμανικές κ.λπ. εκπομπές κινουμένων σχεδίων. Όσο τέλειες κι αν είναι ή όσο ευγενικά μηνύματα κι αν στέλνουν, απλώς είναι  μεταφρασμένο στα ελληνικά γιαπωνέζικο, αμερικάνικο, κ.λπ. παιδικό πρόγραμμα.
2.    Επίσης, δεν είναι ελληνικό παιδικό πρόγραμμα να βλέπεις επί μισή ώρα κάθε μέρα έναν παρουσιαστή που διαβάζει γράμματα παιδιών, δείχνει ζωγραφιές τους και κάνει αστεία με μερικά άλλα παιδάκια που ζωγραφίζουν στο πλατό μαζί του.
3.    Και δεν είναι ελληνικό πρόγραμμα, δύο ηθοποιοί, ο ένας ντυμένος κάποιο ζώο που λέγοντας διάφορα συνδετικά αστεία για δευτερόλεπτα, στην ουσία διαφημίζουν παιδικά τραγούδια από CD παραγωγής του καναλιού τους.
4.    Ελληνικό παιδικό πρόγραμμα είναι εκείνο που ασχολείται σοβαρά με την ψυχαγωγία, την ενημέρωση και την καλλιέργεια των παιδιών από 4 έως 12 χρονών. Είναι εκείνο που αντλεί τα θέματά του, από την ελληνική παιδική λογοτεχνία, τις ανάγκες και τους προβληματισμούς των παιδιών που ζουν μέσα στην ελληνική κοινωνία, που μέσα από την ψυχαγωγία περνάει τις αξίες της ελληνικής παράδοσης, του ελληνισμού, που η φυσιογνωμία του χαρακτηρίζεται από ό,τι ονόμασες ο Σεφέρης, «ελληνικότητα». Και ο Σεφέρης δεν υπήρξε εθνικιστής που έβγαζε λαϊκίστικες πατριωτικές κορώνες.
Αξίζει τον κόπο να ανοίξετε ένα οποιοδήποτε τηλεπεριοδικό και να αναζητήσετε μέρα – μέρα, σε όλα τα κανάλια, το παιδικό τους πρόγραμμα με τα παραπάνω κριτήρια. Θα δείτε ακριβώς αυτό που είπα.
Τώρα: Για να μην μείνουμε σε θεωρίες και διαπιστώσεις, αλλά να περάσουμε σε κάτι πρακτικό: μπορεί να επέμβει η Πολιτεία ώστε να υπάρχει σταθερά παραγωγή και μετάδοση ελληνικού παιδικού προγράμματος; Πιστεύω πως – κατ’ αρχήν στην κρατική τηλεόραση – μπορεί. Έχει αποδειχτεί. Στην τριετία 1974 με 1978 το ελληνικό παιδικό πρόγραμμα της ΕΤ.1 ήταν μιάμιση ώρα την εβδομάδα, κυρίως τα Σαββατοκύριακα. Από το 1978 έως το 1987 είχε φτάσει στις – μέσο όρο – 2.30 ώρες την ημέρα, με το 70% του προγράμματος ελληνικό – αλλά ελληνικό παιδικό πρόγραμμα όλων των τηλεοπτικών ειδών: από ειδήσεις για παιδιά έως σήριαλ βασισμένων στην ελληνική παιδική λογοτεχνία. Από τα μέσα του 1988 άρχισε να μειώνεται μέχρι να φτάσει στις αναλογίες και στο είδος που είναι σήμερα, με μία ενδιάμεση περίοδο – τη χειρότερη – δύο ή τριών χρόνων, που το παιδικό πρόγραμμα της ΕΤ.1 ήταν κυριολεκτικά στο μηδέν γιατί ο τότε Γενικός Διευθυντής θεωρούσε το παιδικό πρόγραμμα άχρηστο, επειδή δεν έβλεπε η κόρη του παιδικά, κι έτσι το κατήργησε!!!
Τι μπορεί να γίνει, λοιπόν, από την πλευρά της Πολιτείας, στην κρατική τηλεόραση κατ’ αρχήν, για την παραγωγή και μετάδοση ελληνικού παιδικού προγράμματος; Αν μου επιτρέπετε να εκφράσω τη γνώμη μου και να κάνω μία πρόταση, θα έλεγα ότι θα έπρεπε με νόμο να οριστούν στο οργανόγραμμα της Ε.Ρ.Τ. τα εξής:
1.    Πόσες ώρες παιδικό πρόγραμμα θα υπάρχει την ημέρα.
2.    Ποιες ηλικίες θα καλύπτει.
3.    Ποιες ώρες της ημέρας θα μεταδίδεται.
4.    Σε τι ποσοστό θα είναι ελληνικό και σε τι ξένο.
5.    Ποιες κατηγορίες τηλεοπτικών εκπομπών θα καλύπτει.
Και για την ιδιωτική τηλεόραση; Τι μπορεί να γίνει; Εκεί, φυσικά, τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά καθώς πρόκειται για εμπορικές επιχειρήσεις, όπου το κράτος δεν μπορεί να τους επιβάλει μία υψηλή δαπάνη παραγωγής, με ελάχιστες ή καθόλου πιθανότητες όχι μόνο κέρδους, αλλά και επιστροφής της δαπάνης. Μπορεί, όμως, να δώσει κίνητρα. Θα έπαιρνε πολύ ώρα για να σας αναπτύξω τι ακριβώς θα μπορούσε να γίνει, αλλά είναι σίγουρο ότι με διάφορους έμμεσους τρόπους, χωρίς επιβάρυνση της Πολιτείας, αλλά και των ιδιωτικών τηλεοπτικών σταθμών, μπορούν να δοθούν τέτοια οικονομικά κίνητρα ώστε να υπάρξει παραγωγή σοβαρού ελληνικού παιδικού προγράμματος και στα ιδιωτικά κανάλια.
Θα ήθελα να μου επιτρέψετε να κλείσω αυτή την εισήγηση με την δεύτερη ιδιότητα που δήλωσα στην αρχή: του γονιού. Είναι πολύ πιθανόν η Πολιτεία να δώσει λύσεις στο πρόβλημα του ελληνικού τηλεοπτικού παιδικού προγράμματος. Αλλά η προστασία των παιδιών είναι μόνο ευθύνη του κράτους; Των ΜΜΕ; Και οι γονείς; Το σχολείο; Δεν έχουν ευθύνη; Η κοινωνία; Κι όταν λέμε κοινωνία, είναι κάτι μεταφυσικό και αφηρημένο; Δεν είμαστε εμείς οι ίδιοι;
Μήπως το θέμα της σχέσης παιδιών και τηλεόρασης, είναι κάτι εξαιρετικά σοβαρό για να αφεθεί μόνο στα χέρια τηλεοπτικών φορέων κάθε είδους, κρατικών και ιδιωτικών; Μήπως το μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης -σίγουρα όχι όλο, αλλά το μεγαλύτερο- ανήκει σε μας τους γονείς; Μήπως τα προβλήματα των παιδιών έχουν σχέση κυρίως με το ότι οι γονείς δεν έχουν καιρό για τα παιδιά τους, καθώς είναι απασχολημένοι με τα δικά τους προβλήματα; Πώς θα κερδίσουν τη ζωή τους ή πώς θα αυξήσουν την περιουσία τους ή τη δύναμή τους, το κύρος ή το γόητρό τους, πώς θα συμβιώσουν με τον ή την σύντροφο που βιαστικά και επιπόλαια παντρεύτηκαν και λοιπά… και λοιπά, που κάνουν να μην υπάρχει ουσιαστική σχέση ανάμεσα σε γονείς και παιδιά; Δεν λέω ότι αυτός είναι ο μόνος λόγος, αλλά δεν είναι ένας από τους σπουδαιότερους; Η μάνα κι ο πατέρας τρέχουν στις δουλειές τους και τα παιδιά παρκάρονται μπροστά στην τηλεόραση, στο internet ή και στα σχολεία. Κι εκεί ενθαρρύνεται ο ανταγωνισμός και δεν υπάρχει ουσιαστική σχέση ανάμεσα στο δάσκαλο και στο μαθητή. Δεν υπάρχει πραγματικά βαθιά ανθρώπινη επικοινωνία ανάμεσα στον μαθητή και στο δάσκαλο γιατί κι αυτός είναι απασχολημένος με τα δικά του προβλήματα. Τα παιδιά δεν προετοιμάζονται για να κατανοήσουν αυτό το μυστήριο και θαύμα που είναι η ζωή, αλλά απλώς για να βγάζουν το ψωμί τους. Κι έτσι, πάει και το «εύ ζείν»! Δεν είναι και το σχολείο άλλος ένας λόγος των προβλημάτων των παιδιών, της έλλειψης προστασίας τους; Και, βέβαια, υπάρχει και ο άλλος λόγος: Τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης: Ανοίξτε την τηλεόραση και κάθε μέρα, τόσο η ενημέρωση όσο και η ψυχαγωγία πλημυρίζουν από βία: πόλεμοι, φόνοι, βιασμοί, απαγωγές, συγκρούσεις, σεξ από το οποίο απουσιάζει κάθε ευαισθησία. Και η παρότρυνση για κατανάλωση και φιγούρα της διαφήμισης.
Παίρνοντας, λοιπόν, όλα αυτά υπόψη τι θα γίνει με τα παιδιά; Είναι, ευαίσθητα, ξύπνια, περίεργα, τρυφερά, ανοιχτά να ρουφήξουν οτιδήποτε, αλλά δεν έχουν στοργή και αγάπη παρά μόνο ευκαιριακά, όποτε οι μεγάλοι έχουν λίγο καιρό γι’ αυτά. Κι ύστερα φταίει η τηλεόραση. Φταίει αλλά, συγνώμη, η τηλεόραση είμαστε εμείς. Η τηλεόραση είναι η εικόνα μας. Κι όταν αναρωτιόμαστε πώς θα προστατεύσουμε τα παιδιά απ’ αυτήν μήπως στην ουσία αναρωτιόμαστε πώς θα τα προστατεύσουμε από εμάς; Εμάς τους μέσα και έξω από την τηλεόραση;

Μία πρόσκληση

Πέρσι τέτοια εποχή – 21 Απριλίου, δεν ξεχνιέται αυτό από ανθρώπους της ηλικίας μου – είχε οργανωθεί στον ΙΑΝΟ μία παρουσίαση των βιβλίων μου, αλλά επειδή ήταν βιβλιοπωλείο δεν είχα πει τίποτα για να μη θεωρηθεί ότι σας σπρώχνω έμμεσα να αγοράσετε βιβλία μου. Αυτή τη φορά,όμως, θα σας προσκαλέσω σε κάτι που δεν κρύβει τίποτα το εμπορικό και έχει σημασία για όσους ενδιαφέρονται για τα παιδιά τώρα και στο μέλλον. Τη Δευτέρα 14 Απριλίου, από τις 9 το πρωί έως τις 3.30′ το απόγευμα, θα γίνει στο ΚΕΝΤΡΟ ΤΥΠΟΥ, Φραγκούδη 11 & Αλ. Πάντου – δίπλα στο Πάντειο Πανεπιστήμιο ημερίδα με θέμα «ΠΑΙΔΙΑ ΚΑΙ ΜΜΕ – ΟΙ ΑΝΗΛΙΚΟΙ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ». Θα μιλήσω στις 9.00 με θέμα «Τηλεόραση και παιδιά», αλλά θα μείνω μέχρι το τέλος. Αν δεν έχετε τίποτα καλύτερο να κάνετε ελάτε και αν έρθετε θα μ’ άρεσε να μου μιλήσετε – να γνωρίζω που και που κάποιες και κάποιους από σας. Μετά την ημερίδα πάντως, θα υπάρχει ιστοσελίδα στο δίκτυο όπου θα μπορεί όποιος θέλει να μπαίνει και να λέει τη γνώμη του ή να κάνει προτάσεις γύρω από το θέμα. Μόλις μάθω τη διεύθυνση θα σας στην πω. Σας βάζω και την ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ. Αλλά επειδή δεν φαίνονται και πολύ καθαρά τα γράμματα, αν θέλετε να μάθετε περισσότερα, πηγαίνετε ΕΔΩ και θα βρείτε όλες τις πληροφορίες.
Καλό βράδυ.
Π.

invite1.jpg


invite2.jpg

Ο χαρακτήρας από τη βάφτιση φαίνεται!

Ναι, δεν βάζω «σεντόνι» σήμερα Παρασκευιάτικα… Σαββατιάτικα ίσως. Άλλωστε το τελευταίο παραήταν βαρύ. Ήθελα από το πρωί σήμερα να βάλω κάτι που να είναι αστείο και το βρήκα. Πριν κάμποσα χρόνια, είχα κάνει μια εκπομπή στο MEGA που λεγόταν, «Σπιτικές ταινίες, όπως… σπιτικό φαΐ». Σ’ αυτήν παρουσιάζονταν διάφορα ερασιτεχνικά βίντεο κάθε είδους. Όταν σχεδιάζαμε την εκπομπή είχα πει ότι θα βάζουμε τα πάντα, ακόμα και βαφτίσια. Όλοι αντέδρασαν λέγοντας ότι τα βαφτίσια δεν θα έχουν κανένα νόημα γιατί θα είναι πάντα τα ίδια. Διαφωνούσα, κι επειδή ήμουν και το αφεντικό, μετά από τις άψογες δημοκρατικές διαδικασίες έγινε αυτό που ήθελα εγώ. Κι έλα να δεις που αποδείχτηκε ότι είχα δίκιο! Ούτε εγώ δεν το περίμενα! Στην πρώτη κι όλα εκπομπή, είχαμε τέσσερις βαφτίσεις (η μία του «μάστορα») και οι τέσσερις διαφορετικές! Δείτε τις και θα καταλάβετε τον τίτλο. Όλες μαζί κρατάνε δύο λεπτά περίπου. Λοιπόν:
Στην πρώτη το μωρό κλαίει κλασσικά από την αρχή έως το τέλος.
Στην δεύτερη το μωρό κατουράει τη νονά του.
Στην τρίτη το μωρό (ο «μάστορας») την έχει καταβρεί στο νερό και κλαίει, αφού τελειώσει η βάφτιση και τον βγάλουν!
Και στην τέταρτη βάφτιση έχουμε ένα μωρό τζόρα. Δεν έχω ξαναδεί τέτοιο πράμα στη ζωή μου! Δεν θέλει να μπει στην κολυμπήθρα και τεντώνει με δύναμη τα πόδια του, έτσι που ο παππάς δεν μπορεί να τον βουτήξει στο νερό!
Τέσσερις βαφτίσεις και οι τέσσερις διαφορετικές, όπως και τέσσερα μωρά, τέσσερις διαφορετικοί χαρακτήρες.
paramithas-heretaei.jpg
Καλό Σαββατοκύριακο.
Σας φιλώ.

Π.