Συγνώμη

Θα ήθελα να πω δυο λόγια πάνω σε κάποια σχόλια που διάβασα  για το τελευταίο μου post, «ένα απόγευμα του 2.000…». Το ένα είναι της unamama   και το άλλο της despina. Σήμερα το πρώτο και αύριο το δεύτερο, για να μη σας πρήζω κι όλας.
Το σχόλιο της unamama  αρχίζει έτσι: «δεν μπορώ να καταλάβω γιατί όταν χαρίζετε απλόχερα κομμάτια της ζωής σας, της εμπειρίας σας, της ψυχής σας ζητάτε συγγνώμη… Όταν δίνετε συμβουλές που μόνο από ειδικούς θα ακούγαμε η από ανθρώπους που μας νοιάζονται και μας αγαπούν…».  Καταρχήν να πω ότι το «συγνώμη» δεν είναι τυπικό ή «ρητορικό» – εδώ η unamama ίσως έλεγε, «τόσο το χειρότερο». Επίσης, δεν είναι πόζα. Πόζα ταπεινότητας – που είναι το ίδιο με την αλαζονική πόζα – ή οποιουδήποτε άλλου είδους πόζα. Η πόζα τού, «είμαι και πολύ σπουδαίος» είναι  το ίδιο με την πόζα «επιτρέψτε στην ταπεινότητά μου…». Οφείλω να σας ομολογήσω, ότι το «συγνώμη» μού βγαίνει αυθόρμητα και μέχρι να το εντοπίσει η unamama, δεν αναρωτιόμουν γιατί το λέω.
«Γιατί ζητάω συγνώμη», λοιπόν;  Μήπως επειδή – πιθανόν – να στενοχωρώ ή να ενοχλώ ή να θίγω κάποιους με αυτά που λέω;  Ναι, αλλά δεν είναι αυτός ο βασικός λόγος. Το βρήκα: Ο βασικός λόγος είναι για να σας μεταδώσω την αίσθηση ότι δεν παριστάνω το σοφό που παίζει τη ζωή στα χέρια του· δεν το παίζω παντογνώστης· και, κυρίως, σας ζητώ συγνώμη για να μην αφήσω κανένα περιθώριο να με θεωρήσετε κάποιο είδος αυθεντίας, ούτε να θεωρήσετε αυτά που λέω «συμβουλές». Κι αν μοιάζουν δεν είναι. Είναι απλώς η  γνώμη μου. Είναι έτσι για μένα, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι θα πρέπει να είναι έτσι και για σας. Και για να μεταχειριστώ κάποιες από τις λέξεις της  unamama: Όταν «νοιάζεσαι και αγαπάς» και «χαρίζεις κομμάτια της ζωής σου, της εμπειρίας σου, της ψυχής σου» δεν μπορεί να το κάνεις ως αυθεντία.  Ανάμεσα σε σας και σε μένα δεν υπάρχει καμιά αυθεντία. Αυτός που σας μιλάει δεν έχει κανένα είδος αυθεντίας. Δεν προσπαθεί να σας πείσει για κάτι, ούτε σας ζητάει να δεχτείτε αυτά που λέει. Απλώς σας προτείνει να αναρωτηθείτε. Κι αν έχουν τελείες αυτά που λέει, εσείς να βάζετε ερωτηματικά. Οποιοδήποτε είδος αυθεντίας – και ιδιαίτερα σε ψυχολογικά θέματα, σε θέματα ζωής και ανθρώπινων σχέσεων  – θα πρέπει να μην το δέχεται κανείς. Θα πρέπει κανείς να μην δέχεται οποιαδήποτε αυθεντία σε ψυχολογικά, προσωπικά, εσωτερικά θέματα. Επειδή η αυθεντία υπονοεί συμμόρφωση, υπακοή, αποδοχή ενός συγκεκριμένου μοντέλου. Ένας νους πρέπει να είναι σε θέση να στέκεται στα πόδια του μόνος του, να είναι φως για τον ίδιο. Και βέβαια, είναι άλλο η μοναξιά και άλλο η μοναχικότητα· άλλο η απομόνωση κι άλλο η ικανότητα να στέκεσαι μόνος σου βλέποντας εσένα και τους άλλους με διαύγεια. Στο πρακτικό επίπεδο, φυσικά και υπάρχει η αυθεντία του επιστήμονα, του γιατρού, του δικηγόρου, του ανθρώπου που σε μαθαίνει να οδηγείς αυτοκίνητο και λοιπά – αλλά πέρα από  αυτό δεν υπάρχει για τίποτα ψυχολογικό καμιά αυθεντία. Βλέπετε, από μικροί είμαστε διαμορφωμένοι έτσι ώστε ν’ αποδεχόμαστε την αυθεντία: την αυθεντία του πατέρα, της μάνας, του δάσκαλου, του ιερέα, την αυθεντία ενός βιβλίου, την αυθεντία κάποιου που λέει ότι «ξέρει». Σ’ όλα τα ψυχολογικά και πνευματικά ζητήματα, αν μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε και τη λέξη πνευματικά, δεν πρέπει να υπάρχει καμιά αυθεντία· αλλιώς δεν μπορείς να είσαι ελεύθερος να ερευνήσεις, ν’ ανακαλύψεις από μόνος σου. Απλώς δέχεσαι, υπακούς, πειθαρχείς, υποτάσσεσαι. Πέρα από την αυθεντία, λοιπόν, σε πρακτικό επίπεδο, είναι εντελώς χωρίς καμιά σημασία κάθε αυθεντία σε εσωτερικό επίπεδο – είτε πρόκειται για την αυθεντία κάποιου άλλου, είτε είναι η αυθεντία των δικών μας εμπειριών, της δικής μας γνώσης, των δικών μας συμπερασμάτων, των δικών μας προκαταλήψεων. Κανείς πρέπει να αντιληφθεί  όλες αυτές τις ύπουλες μορφές αυθεντίας, γιατί αλλιώς δεν μπορείς να είσαι  – όπως σημείωνα πριν μερικές μέρες – ο ίδιος δάσκαλος και μαθητής του εαυτού σου.
Πω, πω!… Πολύ πάρλα για να εξηγήσω ένα «συγνώμη». Συγνώμη.
Καλό βράδυ σε όλους σας.
Π.
Υ.Γ. Ξέρετε, είναι αλήθεια ότι είσαστε όλοι σας μέσα στην καρδιά μου, και σας νοιώθω σαν παιδιά μου. Αλλά, σας παρακαλώ, να έχετε χεσμένη την αυθεντία του «πατέρα» – κι αυτό χωρίς «συγνώμη».

7 Σχόλια στο “Συγνώμη”

      natassaki
      16 Νοεμβρίου 07 στις 7:35

      Εντάξει, λοιπόν – δεκτή η συγνώμη…
      🙂
      κι ευχαριστούμε (και για την «εξήγηση – και για όλα)

      Καλημέρα παππού-Παραμυθά μου 🙂

      nellinezi
      16 Νοεμβρίου 07 στις 11:34

      «Υ.Γ. Ξέρετε, είναι αλήθεια ότι είσαστε όλοι σας μέσα στην καρδιά μου, και σας νοιώθω σαν παιδιά μου. »

      E…..μετά απ αυτό, μπορείτε να μας κάνετε και να μας πείτε Ο,ΤΙ θέλετε…μας κάνατε αλοιφή μιλάμε….χώμα γίναμε!!
      Μπορείτε ακόμα και να μας πατήσετε κάτω … Μπορείτε και να μας δείρετε αλύπητα! ΌΛΑ σας τα συγχωρούμε εκ των προτέρων 😀
      Αν κι η αλήθεια είναι ότι δεν έχουμε και κάτι να συγχωρέσουμε:)

      Karellen
      16 Νοεμβρίου 07 στις 17:39

      Το παρόν όπως και το προηγούμενο ποστ είναι από εκείνα, που όπως έγραφα για παλιότερο κείμενό σου, αγαπημένε μας Παραμυθά, μας παίρνουν από το χέρι και μας εφοδιάζουν ώστε να διαβούμε μόνοι τον δικό μας ξεχωριστό δρόμο. Σχολίασα έτσι ακριβώς τότε γιατί ξεκάθαρα οι φράσεις σου δεν επιδιώκεται να καταστούν «αυθεντίες», παρά μόνο αποδεικνύουν φροντίδα πατρική, εμπειρία ανεκτίμητη, αγάπη «αυθεντική».

      «Κι αν έχουν τελείες αυτά που λέει, εσείς να βάζετε ερωτηματικά»… Θέλω να σου πω ότι βάζω μετά τις προτάσεις σου άλλα σημεία στίξης: θαυμαστικά. Όχι «αυθεντίας», αλλά όπως υποδηλώνει η ίδια η λέξη: θαυμασμού για την αλήθεια σου που την χαρίζεις γενναιόδωρα. Κι ευγνωμοσύνης…

      φανή
      23 Νοεμβρίου 07 στις 23:31

      χ3$Μ3νες πράγματι κάνει να έχουμε τις αυθεντίες, εκείνες τις αυθεντίες που προσπαθούν να επιβληθούν ως τέτοιες… ακόμα και αυτήν του πατέρα, ιδίως του πατέρα τιμωρού και δήμιου.

      σεις όμως είστε πατέρας που αγαπά τα παιδιά του.

      και μεις σας αγαπάμε.

      και η αγάπη αυτή μεταξύ μας είναι ελεύθερη και αθώα.

      σας ευχαριστώ από τα βάθη της καρδιάς μου.

Σχολιάστε