Γιατί πηγαίνουμε σχολείο;

  Βολτάροντας σήμερα στην τύχη σε κάποια από τα  blogs σας, έπεσα σε ένα εξαιρετικό post της psilikatzoy με σχολικές αναμνήσεις της. Στην αρχή δεν μου έμεινε άντερο από τα γέλια, αλλά λίγο μετά άρχισα να σκέφτομαι διάφορα για την δική μου εποχή του σχολείου, το σημερινό εκπαιδευτικό σύστημα και τελικά μου βγήκε αυτό το «σεντόνι». Λοιπόοοον…

Έχετε αναρωτηθεί ποτέ, γιατί πηγαίνουμε σχολείο; Γιατί εμείς οι μεγάλοι πήγαμε σχολείο ή γιατί στέλνουμε τα παιδιά μας στο σχολείο; Προσέξτε: Δεν λέω ότι δεν πρέπει να πηγαίνουμε σχολείο. Σε καμία περίπτωση. Πρέπει να πηγαίνουμε. Αλλά γιατί πηγαίνουμε; Το κάνουμε μηχανικά, χωρίς αληθινό ενδιαφέρον, επειδή πρέπει, επειδή μας το επιβάλουν με το ζόρι και ποιος φταίει γι’ αυτό; Και τι μαθαίνουμε εκεί και γιατί τα μαθαίνουμε; Γιατί μαθαίνουμε ένα σωρό πράγματα; Πόσα από αυτά θυμόμαστε τώρα που μεγαλώσαμε; Τι θυμάστε από γεωγραφία, χημεία, τριγωνομετρία, φυσική, από τις εκατοντάδες χρονολογίες της ιστορίας, των θρησκευτικών και λοιπά; Γιατί πηγαίνουμε σχολείο, λοιπόν, και μας ντρεσάρουν από μικρά παιδιά να ανταγωνιζόμαστε ο ένας τον άλλον;
Το σχολείο μοιάζει να είναι φτιαγμένο για να περνάς εξετάσεις, να παίρνεις καλούς βαθμούς και μετά να βρεις μια δουλειά που ίσως και να μην σ’ αρέσει. Είναι αυτονόητο ότι το να έχουμε μια δουλειά για να κερδίζουμε τη ζωή μας είναι σίγουρα απαραίτητο – αλλά είναι άραγε το παν; Δεν μπορεί όλη η ζωή να είναι απλώς το να κάνεις μια δουλειά· η ζωή είναι κάτι απίθανα πιο πλατύ και βαθύ. Δεν μπορεί όλο αυτό το απίθανο σύμπαν να έγινε για να ζούνε άνθρωποι που το μόνο που κάνουν είναι, «μαμ, κακά, κοκό και νάνι». Αν, λοιπόν, το σχολείο σε προετοιμάζει απλώς για να κερδίζεις το ψωμί σου, θα χάσεις όλο το νόημα τής ζωής. Το να κατανοήσει κανείς τι είναι η ζωή είναι πολύ πιο σημαντικό από να προετοιμάζεται απλώς για τις εξετάσεις ή για να είναι καλός στα μαθηματικά, στη φυσική ή σε οτιδήποτε άλλο.
Και τι είναι η ζωή; Μήπως το σημαντικότερο που μαθαίνουμε πηγαίνοντας στο σχολείο, από μόνοι μας αφού δεν ασχολείται κανείς να μας το μάθει, είναι ότι η ζωή είναι σχέσεις; Σχέσεις με τους άλλους ανθρώπους  – φιλικές, ερωτικές, σεβασμού, αγάπης – σχέσεις με τη φύση, σχέσεις με τα ζώα, με τις ιδέες, με τα πράγματα και -φυσικά- σχέση με τον εαυτό μας;
Ποιος είναι ο ρόλος του σχολείου λοιπόν; Ρόλος της εκπαίδευσης είναι απλώς να σε προετοιμάσει για κάποιο επάγγελμα για να βρεις μια όσο γίνεται πιο καλοπληρωμένη δουλειά ή θα έπρεπε να είναι το να σε βοηθήσει να κατανοήσεις όλη τη διαδικασία της ζωής και τον εαυτό σου – το «γνώθι σ’ αυτόν» δηλαδή που οι δικοί μας πρόγονοι πρόσφεραν αιώνες πριν στην ανθρωπότητα; Έτσι, μήπως θα έπρεπε όσοι έχετε παιδιά να τα βοηθήσετε παράλληλα με το σχολείο να ψάξουνε και ν’ ανακαλύψουν ποιο είναι το νόημα της ζωής; Και εσείς οι ίδιοι το έχετε κάνει;
Και επειδή οι περισσότεροι από εμάς δεν το έχουν κάνει και ζούνε μια ζωή βαθιά κρυμμένης θλίψης, ανισορροπίας, ανικανοποίητου, μοναξιάς και κάθε είδους φυγής, που οδηγεί σε κατάθλιψη, εμφράγματα, καρκίνους, εγκεφαλικά και άλλα τέτοια, μήπως είναι και επειδή η αληθινή λειτουργία της εκπαίδευσης, θα ήταν να έχει καλλιεργήσει μέσα μας εκείνο το είδος της νοημοσύνης που θα μας βοηθούσε να ανακαλύψουμε ποια είναι η απάντηση σ’ όλα τα ερωτήματα για τη ζωή; Και νοημοσύνη δεν είναι απλώς εξυπνάδα, αλλά μάλλον είναι η ικανότητα να σκέφτεσαι ελεύθερα, χωρίς φόβο, χωρίς στερεότυπα, ώστε να ανακαλύπτεις από μόνος σου, τι είναι πραγματικό, τι είναι αληθινό. Και είναι όντως πολύ σημαντικό τα παιδιά να ζουν σε ένα περιβάλλον όπου δεν υπάρχει φόβος, αλλά αντίθετα, μια ατμόσφαιρα ελευθερίας – κι ελευθερία δεν σημαίνει να κάνεις ότι σου καπνίσει, αλλά: με σεβασμό για τους άλλους, έχοντας ένα ερευνητικό πνεύμα μέσα σου, χωρίς φυτεμένα στο κεφάλι σου πιστεύω και δόγματα, να κατανοείς όλη τη διαδικασία της ζωής, και να ανακαλύπτεις μόνος σου, τι είναι αληθινό. Όχι να μιμείσαι αυτά που κάνουν οι άλλοι και να είσαι άνθρωπος βγαλμένος με καρμπόν. Αν το σκεφτείτε ειλικρινά και έντιμα όσοι από σας καπνίζετε, θα δείτε ότι το αρχίσατε από μίμηση. Όλη η διαφήμιση στην τηλεόραση και παντού αλλού  βασίζεται στη μίμηση.
Τα παιδιά μεγαλώνουν σ’ έναν τρελό κόσμο που βρίσκεται σε πλήρη σύγχυση. Σε όλη τη γη υπάρχουν αλληλοσυγκρουόμενα πιστεύω, από ταξικές διαφορές, από εθνικιστικούς, θρησκευτικούς ή ρατσιστικούς διαχωρισμούς, που οδηγούν σε βία, βαρβαρότητες και πολέμους. Ζώντας σε έναν τέτοιο κόσμο τα παιδιά, γιατί πηγαίνουνε σχολείο; Ο ρόλος της εκπαίδευσης, είναι απλώς να τα βοηθήσει να συμμορφωθούνε στο μοντέλο της υποταγής, της συμμόρφωσης, του κομφορμισμού και του ανελέητου ανταγωνισμού για πλουτισμό και για να είναι «κάποιοι» ή μήπως να τους δώσει την ελευθερία να μεγαλώσουν και να δημιουργήσουν μια διαφορετική κοινωνία, έναν καινούργιο κόσμο; Κι αυτός ο καινούργιος κόσμος είναι ανάγκη να δημιουργηθεί όσο πιο γρήγορα γίνεται, γιατί αλλιώς αυτή η υπέροχη γη κινδυνεύει να καταστραφεί.
Μήπως, λοιπόν, θα έπρεπε τα παιδιά να πηγαίνουνε σχολείο για να αποχτήσουν τα «εργαλεία» εκείνα που θα τους δώσουν τη δυνατότητα να νοιώθουν εσωτερικά ελεύθερα για να ερευνούν συνεχώς, να παρατηρούν, να μην σταματήσουν να μαθαίνουν για τον εαυτό τους και τη ζωή, να ανακαλύπτουν κάθε στιγμή την αλήθεια, την αγάπη, εκείνο το χωρίς όνομα, αρχή και τέλος Ιερό, ώστε να έχουνε ισορροπημένες και αρμονικές σχέσεις με τους άλλους ανθρώπους και με τη φύση;
Και για να κλείσω με την psilikatzou που μου έδωσε την αφορμή να γράψω αυτό το «σεντόνι», να η τελευταία φράση από το post της για το τι θυμάται από το σχολείο: «Σε απλά ελληνικά: τόσα χρόνια, παρατήρησα πως έχω αναγκαστεί πολύ περισσότερες φορές να ανακαλέσω από τη μνήμη μου τον κώλο του Χ. για παράδειγμα, παρά οποιοδήποτε άλλο σημαντικό ιστορικό περιστατικό».
Σας φιλώ πολύ
Π.

10 Σχόλια στο “Γιατί πηγαίνουμε σχολείο;”

      avakas
      9 Οκτωβρίου 07 στις 23:20

      Καλα τα λές…
      να σχολιάσω ενα κομματάκι τόσο δα αυτών που γράφεις…
      πιάνομαι απο αυτό που λες για τις σχέσεις, παρε το σαν πρόταση προς… το σύστημα, αντί για αξιολογήσεις, εξετάσεις, μαθήματα, παραδόσεις αντιτείνω ομαδικότητα, ομαδικότητα, ομαδικότητα… ότι και να κάνει μια ομάδα παιδιών έχει τελικά πιο ενδιαφέρον για αυτά και είναι και πιο εποικοδομητικό… α ρε, εκπαιδευτικό system να μας τύχει… βάλτε ρε τα παιδιά να παίξουν και σταθείτε δίπλα τους!!

      unamama
      10 Οκτωβρίου 07 στις 1:59

      εχω πολυ προβληματιστει με αυτο το θεμα…το σχολειο δεν προσφερει πολλη γνωση αλλα σιγουρα βαζει τα παιδικα μυαλα σε μια εγρηγορση και δινει μια ωθηση στη σκεψη, μια κατευθυνση, εναν ανταγωνισμο…
      θα ελεγα πως στους κολπους του ‘ψηνεσαι’ ωστε να μπορεις στο μελλον η να βρεις πιο ευκολα τον τροπο να κατακτησεις και να διεκδικησεις πραγματα.

      ωραιο θεμα…ατελειωτο : ))

      καλο ξημερωμα!!!

      xpsilikatzoy
      10 Οκτωβρίου 07 στις 13:06

      Κύριε Παραμυθά, έλεος! Άλλη φορά σφυράτε πριν μας διαβάσετε να μη γράφουμε κακιές λέξεις!!!Κατακόκκινη έχω γίνει. 😀

      Σοβαρά τώρα, αν το σχολείο είναι απλά και μόνο μετάδοση άκριτης πληροφορίας, τα παιδιά δεν έχουν κανένα λόγο να τραβάνε όλο αυτό το λούκι για τόσα χρόνια. Τα δένουμε σε μια καρέκλα σπίτι μας, τους ανοίγουμε το κρανίο και χώνουμε μέσα ό,τι θεωρούμε σωστότερο. Γιατρός θέλουμε να γίνει; Χώνουμε ό,τι ιατρική εγκυκλοπαίδεια υπάρχει και τέλος. Πώς και δεν το ΄χουν σκεφτεί αυτό τα τζιμάνια του εκπαιδευτικού συστήματος; Φτηνότερο θα ήταν.

      Τεσπα, για να το πω καλύτερα, προσπάθησα μια μέρα να καταλάβω γιατί το αγαπημένο μου μάθημα ήταν η βιολογία. Και θυμάμαι αμέσως μετά, εκείνη τη στιγμή που ο καθηγητής με είχε φωνάξει ενθουσιασμένος να δω «ένα θαύμα». Ήταν ένα κρεμμύδι στο μικροσκόπιο. Τόνοι βιβλίων δεν θα μπορούσαν ποτέ να αντικαταστήσουν αυτό το τόσο απλό πράγμα, που δε χρειάστηκε στιγμή διαβάσματος και που περιέργως το θυμάμαι σε όλη μου τη ζωή.
      Ε, αυτό θα έπρεπε να είναι η παιδεία.

      Vanda
      10 Οκτωβρίου 07 στις 14:38

      Αν κρίνω από την φίλη μου που έχει 2 διαβολάκια: το σχολείο υπάρχει για να πηγαίνουν τα παιδιά και να ησυχάζει το κεφάλι της για μερικές ώρες!
      Ξέρετε πόσες μανούλες κλαίνε κάθε που έρχεται το καλοκαίρι και ανθίζουν κάθε 11 Σεπτεμβρίου???

      marilia
      10 Οκτωβρίου 07 στις 15:00

      Σωστά. Έχουμε καταντήσει… παρκαδόροι και τα σχολεία… πάρκιγκ! Κι αν βρεθεί και κανείς μας με καμιά καλή ιδέα, έρχονται οι άλλοι και τον λένε γραφικό…

      Το θέμα «καίει» και δεν το ακουμπώ άλλο…

      Φιλάκι

      ΜΑΡΙΑ
      15 Ιουνίου 09 στις 13:23

      Τα λέτε πολύ σωστά!!! Αν και πιστεύω(ταπεινή άποψη) ότι το σχολείο δεν είναι η καλύτερη γνώση, όσο είναι η ίδια η ζωή…

      Ζαχαρούλα
      22 Αυγούστου 09 στις 23:20

      Την πρώτη μέρα στο σχολείο – χωρίς δικιά μου υπαιτιότητα – έφτασα καθυστερημένη.
      Η μοναδική ελεύθερη θέση είχε μείνει στο τελευταίο θρανίο – το τελευταίο θρανίο.
      Τη θέση αυτή ένα μήνα μετά την κατούρησα, διότι η δασκάλα δε με άφηνε να πάω στην τουαλέτα – διότι το μάθημα τελείωνε δε δέκα λεπτά, δέκα λεπτά τα οποία δεν διέθετα.
      Τη θέση αυτή κράτησα, σχεδόν όλα τα χρόνια της μαθητικής μου «καριέρας».
      Την ίδια, τελευταία, κατουρημένη θέση.
      Ήμουν άριστη μαθήτρια. Υπόδειγμα.
      Βαριόμουν. Άλλαζα χρώμα στα μαλλιά μου συνέχεια.
      Στα θρανία ζωγράφιζα καρδούλες – ήμουν πάντα ερωτευμένη.
      Έκρυβα τα βιβλία που μου άρεσε να διαβάζω – ήταν απαγορευμένα.
      Είχα πολλούς φίλους – δεν κράτησα κανέναν.
      Οι καθηγητές δε με άφηναν να απαντάω – μπέρδευα τους συμμαθητές μου.
      Δε με άφηναν όμως ούτε να ρωτάω – μπέρδευα τους ίδιους.
      Δε νομίζω ότι έμαθα και πολλά στο σχολείο εκτός από γραφή, ανάγνωση και αριθμητική.
      Και μετά η πλήξη. Συγκέντρωνα όλες τις πληροφορίες που μου σέρβιραν, τις μασούσα, τις κατάπινα και μετά τις τους ξερνούσα στη μούρη και μου έλεγαν «Μπράβο!»
      Με κάποιο περίεργο τρόπο όμως, μέσα στο σχολείο έμαθα να μαθαίνω.
      Μόνη μου.
      Στο σχολείο «ειδα» ότι τα πράγματα μάλλον δεν είναι έτσι όπως μου λένε στο σχολείο…
      Ήταν όμως καλά, φρικτά, αλλά καλά… και αν θα ξαναπήγαινα; δεν ξέρω…
      Αν όμως είχα την επιλογή να στείλω ή να μην, την κόρη μου σχολείο, θα την έστελνα…
      Θα τη στείλω… θα την απαλλάξω όμως – τουλάχιστον – από τα «Θρησκευτικά»… 😉

Σχολιάστε